زمان انتشار : ۷ مرداد ,۱۳۹۹ | ساعت : ۱۱:۰۲ | کد خبر : 980525 | پرینت

بی اعتمادی و حاکم نبودن خردمندی و عقلانیت در کشور نشان از مجهول ماندن سیره امام باقر(ع) است/ حضرت خیمه فضایل اخلاقی را برافراشت و تیشه به ریشه رذایل اخلاقی زد؛حجت الاسلام بهرام دلیر در گفت وگو با شفقنا

شفقنا- عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) و محقق و پژوهشگر مذهبی علاوه بر اینکه عقلانیت، علم آموزی، اعتماد سازی، سحرخیزی و قرآن گرایی را از جمله ویژگی های شخصیتی و معیشتی امام باقر(ع) عنوان کرد، گفت: در کشورمان که درصد غالب شیعه هستند، آیا عقلانیت حاکم است؟ آیا در بحث های مذاکرات یا فرضاً استیضاح وزیر عقلانیت را شاهدیم؟ آیا در قوه قضاییه عقلانیت و در قوه مجریه خردمندی حاکم است؟ اگر در عرصه های مختلف خردمندی حاکم بود، باید روز به روز اوضاع کشور در زمینه های مختلف بهتر می شد و آرامش و آسایش امروز بسیار بهتر از دیروز می بود، اگر عقلانیت حاکم بود شاهد این همه پرونده های قضایی، اختلاس های اقتصادی و مفاسد سیاسی و اجتماعی نبودیم. اگر عقلانیت حاکم بود نهاد خانواده در حال از هم پاشیدن نبود و هیچ فرزندی بی مادر نمی ماند و از مهر والدین دور نمی شد. امام باقر(ع) در بحث های عقلانیت که بیان می کنند، سبک زندگی نیز ارایه می دهند لذا الگوبرداری از سیره حضرت نیاز ضروری جامعه امروز ماست.

حجت الاسلام و المسلمین دکتر بهرام دلیر در گفت وگو با شفقنا، درباره ویژگی های شخصیتی و معیشتی امام محمدباقر(ع)، اظهار کرد: هر امامی تمام کمالاتی که برای یک انسان کامل متصور است را دارند. یکی از راهکارهای نهادینه ساختن ویژگی های امام باقر(ع) در متن زندگی و جامعه، استخراج اندیشه ها، آموزه ها و روایاتی است که از آن بزرگوار باقی مانده است.

امام باقر(ع) خرد و به نوعی دین مجسم هستند

وی با بیان اینکه امام باقر(ع) هم خرد و هم به نوعی دین مجسم هستند، گفت: امام باقر شکافنده علوم است، اما سوال اینجاست که علم امام چه اقتضائاتی دارد؟ یکی از ویژگی های امامت به خصوص امام باقر(ع) «عقلانیت» است. در روایات آمده است که امام باقر(ع) می فرمایند: «خداوند چون عقل را آفرید، از وی بازپرسی کرد و گفت پیش آی، پیش آمد و به وی گفت بازگرد، بازگشت. حضرت فرمود به عزت و جلالم سوگند مخلوقی که از تو به پیشم محبوب تر باشد، نیافریدم و تو را به کسانی که دوستشان دارم شناساندم، همانا امر و نهی و کیفر و پاداشم متوجه تو است» حال اگر این روایت را کالبد شکافی کنیم و به متن روایت بپردازیم، اولاً عقل اگر عقل باشد، خداشناس است. خداشناسی، خداباوری، خداجویی، خداخویی و خداگرایی هیچ مخالفتی با عقل ندارد بلکه عقل درست، مطیع خداوند است. امام باقر(ع) در همین روایت کوتاه که بیان کردم اشاره دارند که حضرت حق عقل را آفرید پس عقل امر وجودی است لذا باید در جامعه آثار وجودی عقل نیز وجود داشته باشد.

امام باقر(ع) به دنبال جاری ساختن عقلانیت در جامعه بودند

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه سیاسی ادامه داد: نکته دوم اینکه عقل مطیع حق است؛ عقلی که مطیع حق نباشد سفاهت است. خردمندی و عقلانیت مطیع حق هستند چون حق هر چه گفت شنید و اطاعت کرد. نکته سوم اینکه محبوبی در پیشگاه پروردگار عالم محبوب تر از عقل وجود ندارد. نکته چهارم اینکه خداوند هر کسی را که دوست داشت به وی عقل بخشید، بنابراین عقلانیت نعمت بزرگی است، اما متاسفانه ما انسان ها چون بیشتر با ماهیات، مادیات ها و حسیات سر و کار داریم، اصلاً متوجه نیستیم که عقل یک نعمت بزرگ است.

آیا در مذاکرات یا فرضاً استیضاح وزیر عقلانیت را شاهدیم؟

حجت الاسلام دلیر با اشاره به اینکه یکی از ویژگی های امام باقر(ع) جاری و ساری ساختن عقلانیت خردمند در جامعه است و گفته های امام باقر شاهد بر این ادعاست، تصریح کرد: حضرت باقر(ع) تأکید دارند که امر، نهی، پاداش و کیفر متوجه عقلانیت است. ایشان به دوستداران خود و شیعیان توصیه می کند که به دیگران علم بیاموزند. در حال حاضر در جامعه شیعه خودمان تا چه میزان دغدغه علمی و خردمندی داریم؟ آیا در کشورمان که درصد غالب شیعه هستند، عقلانیت حاکم است؟ آیا در بحث های مذاکرات یا فرضاً استیضاح وزیر عقلانیت را شاهدیم؟ آیا در قوه قضاییه عقلانیت و در قوه مجریه خردمندی حاکم است؟

اگر خردمندی در کشور حاکم بود باید اوضاع روز به روز بهتر می شد

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) افزود: اگر در عرصه های مختلف خردمندی حاکم بود، باید روز به روز اوضاع کشور در زمینه های مختلف بهتر می شد و آرامش و آسایش امروز بسیار بهتر از دیروز می بود، اگر عقلانیت حاکم بود شاهد این همه پرونده های قضایی، اختلاس های اقتصادی و مفاسد سیاسی و اجتماعی نبودیم. اگر عقلانیت حاکم بود نهاد خانواده در حال از هم پاشیدن نبود و هیچ فرزندی بی مادر نمی ماند و از مهر والدین دور نمی شد. امام باقر(ع) در بحث های عقلانیت که بیان می کنند، سبک زندگی نیز ارایه می دهند لذا «عقلانیت و جاری ساختن عقلانیت» و «علم آموزی» از جمله ویژگی های امام باقر(ع) هستند.

امام باقر(ع) مجسمه اعتماد سازی و مبارزه با اعتماد سوزی است

وی به دیگر ویژگی شخصیتی امام باقر(ع) اشاره و خاطرنشان کرد: حضرت باقر(ع) می فرمایند: «نشستن نزد کسی که به وی اعتماد دارم، از عبادت یک سال برایم اطمینان بخش تر است» امام باقر(ع) مجسمه اعتماد سازی و مبارزه با اعتماد سوزی است؛ حال آیا اعتمادها آسیب ندیده است؟ در جامعه و خانواده اعتماد وجود دارد؟ زوجین به یکدیگر اعتماد دارند یا هزاران سوء ظن دارند؟ در حوزه سیاسی اعتمادی هست؟ اگر اعتماد وجود دارد چرا مدام یکدیگر را به جاسوسی و وطن فروشی متهم می کنیم؟ ما حقیقتاً شیعه امام باقر(ع) هستیم؟ والد به ولد و بالعکس، رهبر سیاسی به امت و بالعکس چه میزان اعتماد دارند؟ امام باقر(ع) دنبال اعتماد سوزی است یا اعتماد سازی؟ امام باقر(ع) دنبال هم گرایی است یا واگرایی؟ امام باقر(ع) به دنبال گسست جامعه است یا به دنبال پیوست جامعه؟ امام باقر دنبال مفاسد و معصیت است یا دنبال عدالت؟ تا به امروز چه میزان از عدالت امام باقر(ع) بهره بردیم؟

هر کجا روابط متقابل وجود دارد، بی اعتمادی خلاف عقل است

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه سیاسی خاطرنشان کرد: اصل اندیشه امام باقر(ع) بر اعتماد استوار است لذا هر کجا روابط متقابل وجود دارد، بی اعتمادی خلاف عقل است، بی اعتمادی دلیل می خواهد، اما اعتماد کردن دلیل نمی خواهد و خصلت انسان ها این است که به یکدیگر اعتماد کنند. با توجه به نزاع های خانوادگی، پرونده های قضایی و وضعیت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور، بهره گیری از سیره اعتماد امام باقر(ع) از ضروریات است.

دم از امام باقر(ع) می زنیم اما عملکردها و رفتارها نشانه دوری از سیره حضرت است

حجت الاسلام دلیر با بیان اینکه در عرصه های مختلف زندگی خانوادگی و اجتماعی شاهد حاضر نبودن امام باقر(ع) هستیم، گفت: ما شیعیان مدام دم از امام باقر(ع) می زنیم، اما عملکرد و رفتارمان در زمینه های مختلف نشان می دهد که تا چه میزان از سیره و توصیه های حضرت به دور هستیم. چون عید قربان نزدیک است، مثالی در این باره می زنم. فلسفه عید قربان ذبح کردن گوسفند نیست بلکه اصل عید قربان ذبح کردن رذایل اخلاقی، بدرفتاری ها، بدگفتاری ها و بد فکری هاست.

امام باقر(ع) سحر خیز بودند و پیروان حضرت نیز باید سحر خیزی را جدی بگیرند

وی یکی از ویژگی های امام باقر(ع) و سایر ائمه را «سحر خیزی» دانست و اظهار کرد: حقیقتاً ما سحرخیز هستیم؟ می گویند خود آگاهی در سحر به دست می آید و وقتی خود آگاهی نباشد قطعاً خدا آگاهی نیز نخواهد بود چرا که «مَنْ‏ عَرَفَ‏ نَفْسَهُ‏ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ» بنابراین امام باقر(ع) سحر خیز بود و پیروان امام باقر باید سحر خیزی را جدی بگیرند. نمی توان دم از امام باقر زد، اما اعمال امام باقر را انجام نداد و ایشان را دست نیافتنی تعبیر کرد در صورتی که این چنینی نیست و هر کسی به اندازه سعه وجودی خود می تواند اعمال ائمه را انجام دهد.

قرآن در زندگی امام باقر(ع) محور است

وی قرآن گرایی را از دیگر ویژگی های امام باقر(ع) عنوان و تصریح کرد: قرآن در زندگی امام باقر محور است؛ ایشان در ذیل بسیاری از آیات قرآن تفسیر دارند که ضروری است امروز این تفاسیر جمع آوری شوند، در این صورت گنجینه ای ارزشمند در دست خواهیم داشت.

حجت الاسلام دلیر با بیان اینکه شریعت محوری و احیای دین محمد(ص) از دیگر ویژگی امام باقر(ع) بوده است، گفت: حضرت فرمودند: آنکه آرامشش به سوی سنت باشد، رهبری شده و آنکه آرامشش به سوی بدعت باشد، گمراه گشته است. رهنمود امام باقر(ع) به سنت، شریعت و سنت نبوی و علوی است و از نظر حضرت آنکه به غیر از این باشد، بدعت است.

امام باقر(ع) خیمه فضایل اخلاقی را برافراشت و تیشه به ریشه رذایل اخلاقی زد

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه سیاسی ادامه داد: امام باقر(ع) در طول حیات پر برکت خود سعی کرد که شریعت حیات داشته باشد و بدعت ها را بمیراند. حق قائم و استوار باشد و باطل را از بین ببرد. حضرت در حوزه اخلاق سعی بر این داشت که خیمه فضایل اخلاقی برافراشته باشد و تیشه به ریشه رذایل اخلاقی بزند. حضرت در حوزه باورها با هر چه بدعت، خرافه، کج اندیشی، کج روی و کج فکری بود، مبارزه کرد تا فکرها راستین باقی بمانند.

امام باقر(ع) حتی دنیا را فدای آخرت نکردند

وی با اشاره اینکه حضرت باقر(ع) به نقش ها در زندگی توجه ویژه ای داشت، بیان کرد: خواهر، برادر، همسر، پدر و مادر جایگاه خود را دارند، اما ما گاهی جایگاه ها را خلط و یکی را فدای دیگری می کنیم؛ محصول این رویه به افراط و تفریط تعبیر می شود در حالی که امام باقر(ع) مجسمه اعتدال هستند و هیچ امری را فدای امر دیگر نمی کنند حتی دنیا را فدای آخرت نکردند و بیان داشتند هر کسی به جای خود نکوست.

تبیین آموزه های امام باقر(ع) کافی نیست و در قدم اول باید به شناخت رسید

حجت الاسلام دلیر سیره نویسی و استخراج آموزه های امام باقر(ع) برای جامعه امروز را کافی ندانست و گفت: در این زمینه اقدامات و فعالیت های بسیاری صورت گرفته است به عنوان مثال زمانی مرحوم شیخ عباس قمی کتاب مفاتیح الجنان نوشت و امروز هم علامه جوادی آملی کتاب مفاتیح الحیات به زبان روان نوشتند، اما قطعاً وضعیت مطلوب نیست. در قدم اول باید به شناخت دست پیدا کنیم، بدون شناخت نباید گامی را در مسیر زندگی فردی و اجتماعی برداشت، نباید امور جاهلانه به جامعه، اقتصاد و سیاست وارد شود. وقتی شخص از سیاست علمی ندارد نباید وارد سیاست شود چون خرابی آن بیش از آبادانی خواهد بود.

حوزویان فضای مجازی را جدی تر بگیرند و از این فضا برای شناخت ائمه استفاده کنند

وی تصریح کرد: باید نگاه و سیره امام باقر(ع) در خانواده را به زبان های روان در اختیار نوجوانان، جوانان، میانسالان، کهنسالان و تحصیلکردگان قرار داد. این اقدام می تواند از طریق فضای مجازی به صورت صوتی یا کلیپ ویدیویی در اختیار جوانان قرار گیرد. لازم است که حوزویان فضای مجازی را جدی تر بگیرند، فضایی که بر شهروند ایرانی که در جهان زندگی می کند، بسیار تأثیرگذار است دیگر مجازی نیست بلکه حقیقی است لذا می توان از این ظرفیت در شناخت ائمه استفاده بسیاری بُرد.

نهادهای فرهنگی اقدامات تأثیرگذاری ندارند

 

تجمیع نهادهای فرهنگی ضروری است

حجت الاسلام دلیر در پایان گفت: بودجه فرهنگی در کشور ما بسیار است، اما متأسفانه فعالیت ها و اقدامات فرهنگی بسیار کم هستند. وزارت ارشاد، سازمان تبلیغات، سازمان اوقاف، دفتر تبلیغات، بخش عقیدتی سیاسی ارتش، سپاه، نیروی دریایی و زمینی و هوایی و همچنین نهادهای رهبری در دانشگاه ها فعالیت های فرهنگی می کنند و در حقیقت مبالغ قابل توجهی در زمینه فرهنگی هزینه می شود، اما شاهد اقدامات فرهنگی منسجم و تأثیرگذاری نیستیم. هنوز که هنوز تکلیف حلال یا حرام بودن در عرصه موسیقی مشخص نیست، یا در موضوعات مربوط به هنرهای سینما، تئاتر و بسیاری از مسایل دیگر سوالات بی پاسخ بسیاری باقی مانده است لذا معتقدم نهادهای فرهنگی مختلف که در کشور فعالیت دارند باید تجمیع و تمرکز شوند، یک نهاد فرهنگی پاسخگو بهتر از دهها نهاد فرهنگی غیر پاسخگو است.

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here