زمان انتشار : ۲۸ تیر ,۱۳۹۹ | ساعت : ۰۹:۴۱ | کد خبر : 974536 | پرینت

 سلوک مراجع/ حضرت آیت الله جوادی آملی تأکید بر حرّیت طلاب دارند / ایشان به هیچ عنوان مریدپرور نیستند / معتقدند مجتهد حقیقی باید سخنی جدید و به روز بگوید

شفقنا- سلوک مراجع عظام تقلید، مجموعه گفت‌وگوهایی است که شفقنا برای معرفی این ارکان معظم تشیع به انجام می‌رساند.

حجت الاسلام و المسلمین دکتر شمس الله مریجی از سال ۶۶ تا ۷۱ یعنی به مدت ۵ سال در درس تفسیر حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی و پس از آن به مدت ۱۲ سال در درس خارج فقه ایشان حضور داشتند. وی در حال حاضر عضو هیات علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم است و در حوزه علمیه نیز مباحث علوم اجتماعی و کلامی را تدریس می کند.

حجت الاسلام و المسلمین مریجی در گفت وگو با شفقنا اظهار کرد: صحبت کردن درباره شخصیت های علمی و اجتماعی آسانی نیست چرا که برخی از این شخصیت ها دارای ابعاد شخصیتی متفاوتی هستند و همین امر کار را سخت تر می کند. حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی نیز از جمله بزرگانی است که شخصیت ایشان ابعاد متعددی دارد لذا صحبت در مورد ایشان بسیار سخت است.

آیت الله جوادی آملی سُفره تفسیر علامه طباطبایی را همچنان باز نگاه داشته است

وی در مورد ویژگی و جایگاه تفسیری آیت الله جوادی آملی گفت: در این زمینه حضرت آیت الله مصباح یزدی جمله ای راجع به تفسیر ایشان فرمودند و بیان داشتند: آیت الله جوادی آملی سُفره تفسیر علامه طباطبایی را همچنان باز نگاه داشته است یعنی با حضور آیت الله جوادی آملی، علامه طباطبایی همچنان حضور دارند. از سوی دیگر علامه طباطبایی کسی است که مرحوم شهید مطهری می فرماید؛ افراد عظمت تفسیر ایشان را دویست سال آینده متوجه می شوند. این جملات را که کنار هم بگذاریم شخصیت تفسیری آیت الله جوادی مشخص می شود.

آیت الله جوادی آملی پاسخ سوالات بسیار گسترده ای که امروز وجود دارد را از قرآن استخراج و عرضه می کنند

مریجی ادامه داد: اقدامی که ایشان در تفسیر انجام می دهند شاید از یک جهت ویژگی دیگری را داشته باشد که در تفسیر علامه این ویژگی کمرنگ تر است، آیت الله جوادی آملی پاسخ سوالات بسیار گسترده ای که امروز وجود دارد را از قرآن استخراج و عرضه می کنند.

وی گفت: تفسیر تسنیم آیت الله جوادی آملی در عین عمق علمی دارای وسعت میدانی است به این معنا که سوالات روز را عرضه می کرد و پاسخ می گرفت. این نکته مهم است که ما بتوانیم قرآن را سر سُفره زندگی فردی و اجتماعی بیاوریم و این توانمندی در تفسیر آیت الله جوادی آملی بوده و هست که آن را نسبت به سایر مفسرین متمایز می کند.

استفاده از منابع روایی، تفسیری، قرآنی و عقلی در مباحث فقهی 

وی به برخی از ویژگی های فقه حضرت آیت الله جوادی آملی نیز اشاره و بیان کرد: یکی از مباحث بسیار مهم در فقه منبع استنباط است. احکام ما چهار منبع هستند که قرآن، روایات، عقل و اجماع می باشد که در میان فقها جنبه روایی پر رنگ تر است؛ اما از جمله ویژگی های آیت الله جوادی آملی استفاده از منابع روایی، تفسیری، قرآنی و عقلی در مباحث فقهی است. آیت الله جوادی آملی فیلسوفی هستند که این سه منبع را در کنار هم قرار می دهند و فقه را با این رویکرد و از این منظر مورد توجه قرار می دهند که همین امر موجب پویا بودن فقه خواهد شد.

وی گفت: امام خمینی(ره) فرمودند که فقه ما باید پویا باشد و زمان و مکان در آن دخالت داشته باشد، قرار گرفتن دو بُعد قرآن و عقل در درس فقه آیت الله جوادی آملی موجب پویایی فقه شده بود و مباحث روز را پاسخگو بود. به عنوان مثال در بحث ولایت فقیه مباحث فقهی مختلفی مطرح می شود و برخی از علما و فقها بسیار مختصر و گذرا در مورد این مبحث نکاتی را بیان کردند، اما حضرت آیت الله جوادی آملی کتاب مفصلی در این باره دارند، قطعاً این امر با بهره گیری از منبع قرآنی، روایی و عقلی محقق شده لذا این توانمندی را دارد که بتواند هم مباحث روز را پاسخگو باشد و هم به روزتر باشد.

رفتار علمی و عملی آیت الله جوادی آملی با اقلیت های دینی و مذهبی 

مریجی در مورد نگاه حضرت آیت الله جوادی آملی به اقلیت های دینی و مذهبی، اظهار کرد: این مبحث از دو بُعد رفتار علمی و رفتار عملی قابل بررسی است. تسلط علمی بر مباحث مختلف اقلیت های دینی و دیدگاه های آنان در رفتار عملی بسیار کمک می کند. در رفتار عملی ایشان به نمونه ای اشاره می کنم؛ اینکه اهل کتاب می توانند وارد شوند، بحث مفصلی است و بسیاری از علما اجازه ورود نمی دهند، در سال ۶۸ بود که خدمت ایشان در درس تفسیر بودم و دیدم خبرنگاران خارجی، مسیحی و غیر دینی وارد مسجد شدند و از درس ایشان فیلم می گرفتند، جنبه رفتاری ایشان نشان از مورد توجه و اهمیت قرار دادن آنان بود. آیت الله جوادی آملی به راحتی می توانستند بگویند که بر مبنای فقهی این افراد اجازه ورود به مسجد را ندارند، اما رفتار ایشان در کلاس درس بعُد علمی این مبحث را نیز به تصویر می کشید، ایشان نه تنها از این افراد روی بر نگرداند بلکه با روی خوش با این افراد رفتار داشت و از لحاظ فقهی هم نگاه ایشان این بود که این افراد بخشی از جامعه ما هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.

برای مسایل مادی غیرت انسانی و حرّیت خود را زیر سوال نبرید

وی در پاسخ به این پرسش که آیت الله جوادی آملی به شاگردان خود چه نکات اخلاقی را گوشزد می کردند؟ گفت: ایشان توجه ویژه ای به حرّیت طلاب داشتند و تأکید می کردند که طلبه نباید به ابتلائاتی مبتلا شود که حرّیت و آزادگی را از وی بگیرد چون طلبه ای که حرّ نباشد نمی تواند حکم الهی را به خوبی بیان کند. به عنوان نمونه توصیه می کردند که وقتی به تبلیغ می روید چشمتان به جیب مردم نباشد بلکه توکل به خدا داشته باشید چون خدایی که به مردم روزی داده، می تواند به شما هم دهد، شما عزت خود را حفظ کنید و برای مسایل مادی غیرت انسانی و حرّیت خود را زیر سوال نبرید.

آیت الله جوادی آملی به هیچ عنوان مریدپرور نبودند

وی افزود: نکته برجسته و بسیار مهم دیگر این است که آیت الله جوادی آملی به هیچ عنوان مریدپرور نبودند، به دنبال این نبودند که افراد در اطرافشان جمع شوند بلکه عالم پرور بودند و اگر می دیدند که در کلاس درس کسی به لحاظ علمی توانمندی و فراز و فرودی دارد او را مورد توجه قرار می دادند و این رویکرد به نوعی تربیت انسانی بود.

تشویق ویژه طلابی که مسیر علمی و اخلاقی را طی و حرّیت خود را حفظ کردند

وی خاطرنشان کرد: ایشان اگر در طول سال یک تا دو بار هدیه ای به طلاب می دادند، هدفمند بود و کسانی را انتخاب می کردند که مسیر علمی و اخلاقی را به خوبی طی کرده و حرّیت خود را حفظ نمودند.

مدام حرف دیگران را تکرار کردند اجتهاد نیست، حرفی جدید بگویید

مریجی گفت: آیت الله جوادی آملی در بیان مباحث خود حرّیت و نگاه جدیدی داشتند. ایشان می گفتند که ما غالباً مجتهد کم داریم و همه حرف دیگران را بیان می کنند. ایشان باور داشت که کسی باید حرف نو بزند، اینکه مدام حرف دیگران را تکرار کند اجتهاد نیست، در واقع مبنای ایشان برای مجتهد داشتن حرف جدید بود لذا خود این امر مهم را دنبال می کردند و تلاش داشتند سبک و سیاق متفاوتی در تعلیم و تعلم داشته باشند تا این امر در میان شاگردان نیز محقق شود.

هم خود حرّ هستند و هم حرّ پروری می کنند

وی ادامه داد: به یاد دارم در زمانی که شاگرد ایشان بودم، یکی از مباحثشان را نقد کردم که بسیار مورد توجه ایشان قرار گرفت و شاید پس از آن بیشتر از یک طلبه به بنده توجه می کردند. با اینکه دیدگاه ایشان را نقد کردم، اما هدیه ای برای من فرستادند، رفتار ایشان در این مورد نشان می دهد که آیت الله جوادی آملی برای حرّیت بسیار ارزش قائل هستند و اجازه بیان جدید و نقد کردن را می دهند؛ هم خود حرّ هستند و هم حرّ پروری می کنند.

وی تصریح کرد: آیت الله جوادی آملی رابطه استاد و شاگردی بسیار خوبی برقرار می کنند. ایشان در پرورش و احترام همه شاگردان خود را مورد توجه قرار می دهند، اما شاگردانی که اهل درس و تحصیل باشند را به طور ویژه مورد عنایت قرار می دهند.

آیت الله جوادی آملی تعامل علمی با سایر حوزه های علمیه دارند

مریجی درباره ارتباط آیت الله جوادی آملی به عنوان یکی از زعمای حوزه علمیه  قم مقدسه با سایر حوزه های علمیه تشیع به ویژه نجف اشرف و مشهد مقدس، گفت: مباحث آیت الله جوادی آملی در حوزه های دیگر مورد توجه است. من از یکی از دوستانم که خدمت حضرت آیت الله العظمی سیستانی رسیده بود، شنیدم که ایشان گفتند مباحث را پیگیری می کنند به عبارت دیگر ایشان به عنوان عالم برجسته نجف اشراف مباحث مطرح شده توسط آیت الله جوادی آملی را مطالعه و پیگیری می کنند؛ مطمئناً این امر دو طرفه است و این تعامل علمی از سوی آیت الله جوادی آملی نیز وجود دارد و ایشان هم مباحث مطرح شده در نجف اشرف را مورد مطالعه و بررسی قرار می دهند.

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

2 نظرات

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here