امروز : شنبه 22آذرماه 1404 | ساعت : 23 : 16

آخرین اخبار

کدام مشاغل مشمول فراخوان مالیات بر ارزش افزوده نمی‌شوند؟

شفقنا- سخنگوی سازمان مالیاتی اعلام کرد: مشاغلی که فروش...

پیام تسلیت پزشکیان در پی درگذشت استاد کامران فانی

شفقنا- مسعود پزشکیان رئیس جمهور اسلامی ایران در پیامی...

تبلیغات/ تپسل راهبری پنل‌های تخصصی نمایشگاه تبلیغات و بازاریابی 1404 را بر عهده گرفت

رپرتاژآگهی- همزمان با برگزاری بیست‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی تبلیغات، برندسازی...

آیت‌الله نورمفیدی: «باب جامع مقاومت» در فقه شیعه گشوده شود

شفقنا- رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر پیشنهاد کرد: در...

رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب منصوب شد

شفقنا- وزیر علوم با صدور حکمی حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر...

سه کودک ۷ تا ۹ ساله در استخر کشاورزی غرق شدند

شفقنا_ رئیس مرکز فوریت‌های پزشکی شهرستان زرند از غرق...

موزون: برنامه «زندگی پس از زندگی» ماه رمضان امسال پخش نمی شود

شفقنا- کارگردان و پژوهشگر برنامه پرمخاطب زندگی پس از...

لغو تحریم‌های قانون قیصر بر اقتصاد سوریه چه تاثیری دارد؟

شفقنا-  تصمیم مجلس نمایندگان آمریکا مبنی بر لغو قانون...

پنتاگون: دو سرباز آمریکایی و یک غیرنظامی در حمله‌ای در سوریه کشته شدند

شفقنا-وزارت دفاع آمریکا(پنتاگون) امروز شنبه اعلام کرد: «دو سرباز...

شمار تلفات سیل اندونزی از مرز ۱۰۰۰ نفر گذشت

شفقنا - مأموران امداد و نجات روز شنبه اعلام...

پزشکیان: گسترش و تعمیق روابط ایران و قزاقستان به نفع دو کشور و منطقه...

شفقنا- رئیس‌جمهور در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی «کاز اینفروم»...

کنترل قند خون، خطر حملات قلبی را به نصف کاهش می‌دهد

شفقنا- مطالعه جدید بین‌المللی نشان می‌دهد افرادی که دچار...

رساله حقوق 52/ از نشانه هاى جامعه با ايمان عمل به پيمان است

شفقنا- امام سجاد(ع) می فرماید:«وَ أَمَّا حَقُّ أَهْلِ الذِّمَّةِ فَالْحُكْمُ فِيهِمْ أَنْ تَقْبَلَ مِنْهُمْ مَا قَبِلَ اللَّهُ وَ تَفِيَ بِمَا جَعَلَ اللَّهُ لَهُمْ مِنْ ذِمَّتِهِ وَ عَهْدِهِ وَ تَكِلَهُمْ اِلَيْهِ فِيمَا طُلِبُوا مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أُجْبِرُوا عَلَيْهِ وَ تَحْكُمَ فِيهِمْ بِمَا حَكَمَ اللَّهُ بِهِ عَلَى نَفْسِكَ فِيمَا جَرَى بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُمْ مِنْ مُعَامَلَة وَ لْيَكُنْ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ ظُلْمِهِمْ مِنْ رِعَايَةِ ذِمَّةِ اللَّهِ وَ الْوَفَاءِ بِعَهْدِهِ وَ عَهِدِ رَسُولِ اللَّهِ (صلى الله عليه وآله وسلم) حَائِل فَاِنَّهُ بَلَغَنَا أَنَّهُ قَالَ مَنْ ظَلَمَ مُعَاهِداً كُنْتُ خَصْمَهُ فَاتَّقِ اللَّهَ وَ لاَ حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاَّ بِاللَّهِ .

***

فَهَذِهِ خَمْسُونَ حَقّاً مُحِيطاً بِكَ لَا تَخْرُجْ مِنْهَا فِي حَال مِنَ الأَحْوَالِ يَجِبُ عَلَيْكَ رِعَايَتُهَا وَ الْعَمَلُ فِي تَأْدِيَتِهَا وَ الاِسْتِعَانَةُ بِاللَّهِ جَلَّ ثَنَاؤُهُ عَلَى ذَلِكَ وَ لَا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاَّ بِاللَّهِ- وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ».

«امّا حق اهل ذمه اين است كه آنچه خدا از آنها پذيرفته، تو نيز بپذيرى و به پيمانى كه خدا با آنها بسته است، وفادار باشى و طبق آنچه كه از آنها خواسته شده، و بايد به آن عمل كنند، رفتار نمايى. در معامله با آنها به حكم خدا عمل كن. رعايت ذمّه خدا و وفا به عهد او، و عهد رسول خدا، مانع از آن باشد كه به آنها ستم كنى، از پيامبر به ما رسيده است كه فرموده: هر كس بر هم پيمانى ستم نمايد، من دشمن او هستم، از مخالفت با خدا بپرهيز.

اين پنجاه حق، سراسر زندگى تو را احاطه كرده و به هيچ وجه نمى توانى از آنها بيرون بيايى، حفظ و عمل به آنها واجب است و از خدا در اداى اين حقوق كمك بخواه و هيچ نيرو و قدرتى جز قدرت الهى نيست».

***

به گزارش شفقنا، حضرت آیت الله العظمی سبحانی در کتاب خود با عنوان«شرح رساله حقوق سیدالساجدین» به شرح آخرین و پنجاهمین حق که به اهل ذمّه اختصاص دارد پرداخته و مرقوم می دارند: «آيين اسلام، آيين خاتم و نبوت پيامرش پايان بخش نبوتها و كتاب آن، آخرين كتاب آسمانى است.

آيين اسلام، شرك را در قالب بت پرستى به رسميت نمى شناسد، ولى پيروان شرايع آسمانى را تحت شرايطى مى پذيرد و شرايط پذيرش در كتابهاى بيان شده است، از اين جهت آنان را در عمل به آيين خود، آزاد گذاشته و در مقابل پرداخت مالياتى اندك، از جان و مال آنها دفاع مى كند.

رأفت اسلامى درباره اهل ذمّه بيش از آن است كه در اين رساله بيان گردد فقط به نقل سرگذشتى در دوران خلافت اميرمؤمنان(عليه السلام) بسنده مى كنم.

به امام گزارش رسيد: مردى از سپاه معاويه زر و زيور يك زن مسيحى را به زور گرفته، و داد و فرياد آن زن به جايى نرسيده است. اميرمؤمنان(عليه السلام) پايه تأسف خود را از ستمى كه بر اهل ذمه روا رفته است چنان بيان مى كند:

«فَلَوْ أَنَّ امْرَأً مُسْلِماً مَاتَ مِنْ بَعْدِ هـذَا أَسَفاً مَا كَانَ بِهِ مَلُوماً، بَلْ كَانَ بِهِ عِنْدِي جَدِيراً».([1])

اگر مسلمانى پس از اين رويداد غم انگيز بميرد مورد مذمت نمى باشد بلكه شايسته اين كار است.

از نشانه هاى جامعه با ايمان عمل به پيمان است چنان كه مى فرمايد:

(وَالَّذِينَ هُمْ لاَِمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ).([2])

«آنان كه امانت ها و عهد خود را رعايت مى كنند».

سيد ساجدين(عليه السلام) درباره اهل ذمه چنين سفارش مى كند:

  1. تَقْبَلَ مِنْهُمْ ما قَبِلَ اللهُ: «آنچه كه خدا از آنها پذيرفته تو نيز نپذير».
  2. وَتَفي بِما جَعَل اللهُ لَهُمْ مِنْ ذِمَّتِهِ وَعَهدِهِ: به پيمانى كه با آنها بسته است وفادار باش.
  3. وَتَحْكُمَ فِيهمْ بِما حَكَمَ اللهُ بِهِ على نَفْسِكَ فِيما جَرى بَيْنَك وَبَيْنَهُمْ مِنْ مُعامَلَة: در هر نوع برخورد و هر نوع معامله اى كه با آنها داريد به حكم خدا عمل كن.
  4. وَلْيَكُنْ بَيْنَكَ وَبَيْنَ ظُلْمِهِمْ مِنْ رِعايَةِ ذِمَّةِ الله وَالْوَفاءِ بِعَهْدِهِ، وَعَهْدِ رَسُولِ اللهِ(صلى الله عليه وآله وسلم) حائِلٌ: پاسداشت ذمه خدا و وفا به پيمان او و پيمان رسول خدا، مانع از آن باشد كه به آنها ستم كنى.

آنگاه امام سجاد(عليه السلام) سخن خود را به اين گونه پايان مى بخشد و مى فرمايد: اين پنجاه حق چيزى كه سراسر زندگى تو را دربرمى گيرد رعايت و عمل به آنها لازم است، و براى عمل به آنها بايد از خدا استعانت جست، قدرتى جز قدرت خدا نيست، و سپاس از آن خدا است كه پروردگار عالميان است.

***

سپاس خدا را كه به بنده ناچيز خود را توفيق داد كه به شرح اين رساله به صورت موجز بپردازد، ومؤلف از نگارش آن روز سوم رجب از سال 1440، روز شهادت امام هادى(عليه السلام) برابر 19 اسفندماه 1397 فارغ گشت.

اللّهم تقبّله منّي بكرمك ولطفك

قم ـ مؤسسه امام صادق(عليه السلام)

جعفر سبحانى»    

[1].  نهج البلاغه، خطبه 27.

[2].  مؤمنون:8.

بخش پایانی کتاب شرح رساله حقوق سیدالساجدین به معرفی منابع اختصاص دارد:

فهرست منابع

 

پس از قرآن

  1. اصول كافى، شيخ كلينى، محمد بن يعقوب، تحقيق على اكبر غفارى، بيروت: دارصعب، چاپ چهارم، 1401ق.
  2. الأمالى، شيخ طوسى، تحقيق قسم الدراسات الإسلامية، مؤسسة البعثة، قم: دارالثقافة، 1414ق.
  3. بحارالأنوار، 110ج، علاّمه مجلسى، محمدباقر، تهران: دارالكتب الإسلامية، بى تا.
  4. البرهان فى تفسير القرآن، 10ج، بحرانى، سيد هاشم، بيروت: مؤسسة البعثة، 1419ـ 1421ق.
  5. تحف العقول عن آل الرسول(صلى الله عليه وآله وسلم)، ابن شعبه حرانى، حسن بن على، تحقيق على اكبر غفارى، تهران: دارالكتب الاسلامية، 1376ق.
  6. الترغيب والترهيب من الحديث الشريف، منذرى، عبدالعظيم بن عبدالقوى، تحقيق مصطفى محمد عماره، بيروت: داراحياء التراث العربى، چاپ سوم، 1388ق.
  7. تفسير نور الثقلين، عروسى حويزى، عبدعلى، تحقيق سيد هاشم رسولى محلاتى، قم: مطبعة الحكمة، بى تا.
  8. تهذيب الكمال فى أسماء الرجال، 35ج، مزّى، يوسف، تحقيق بشار عواد معروف، بيروت: مؤسسة الرسالة، چاپ چهارم، 1404ق.
  9. الخصال، شيخ صدوق، محمد بن على، تحقيق على اكبر غفارى، قم: مؤسسة النشر الإسلامى، 1416ق.
  10. دائرة المعارف القرن العشرين، 20ج، فريد وجدى، محمّد، بيروت: دارالفكر، بى تا.
  11. رجال النجاشى، 2ج، نجاشى، احمد بن على، تحقيق محمد جواد نائينى، بيروت: دارالأضواء، 1408ق.
  12. روضة الكافى، شيخ كلينى، محمد بن يعقوب، تحقيق على اكبر غفارى، بيروت: دار صعب، چاپ سوم، 1401ق.
  13. روضة الواعظين، فتال نيشابورى، محمد بن حسن، تحقيق حسين اعلمى، بيروت: مؤسسة الأعلمى للمطبوعات، 1406ق.
  14. سفينة البحار ومدينة الحكم والآثار، 4ج، محدث قمى، عباس بن محمدرضا، مشهد: آستان قدس رضوى، 1416ق.
  15. شرح رسالة الحقوق، 2ج، قبانچى، سيد حسن بن على، قم: مؤسسه اسماعيليان، چاپ دوم، 1406ق.
  16. شرح نهج البلاغه، 20ج، ابن ابى الحديد، تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، قاهره: دار احياء الكتب العربية، چاپ سوم، 1385ق.
  17. الشهاب في الحكم والآداب، يحيى بن حسين، تهران: برگ رضوان، 1384ش.
  18. عوالى اللئالى، 4 ج، ابن ابى جمهور، محمد بن على، تحقيق مجتبى عراقى، قم: مطبعة سيدالشهداء(عليه السلام)، 1403ق.
  19. عيون الحكم والمواعظ، واسيط، على بن محمد ليثى.
  20. الغدير، ج1، امينى، عبدالحسين، ط نجف اشرف، سال 1364ق.
  21. غرر الحكم ودرر الكلم، 2 ج، آمدى تميمى، عبدالواحد، بيروت: مؤسسة الأعلمى للمطبوعات، 1407ق.
  22. فتوح البلدان، بلاذرى، احمد بن يحيى، تحقيق رضوان محمد رضوان، قاهره: المكتبة التجارية الكبرى، 1959م.
  23. قرب الاسناد، حميرى، عبدالله بن جعفر، تحقيق مؤسسة آل البيت(عليهم السلام) لاحياء التراث، قم: مؤسسة آل البيت(عليهم السلام)، 1413ق.
  24. كنز العمال فى سنن الأقوال والأفعال، 18ج، متقى هندى، على بن حسام الدين، بيروت: مؤسسة الرسالة، 1405ق.
  25. مجمع البحرين، ج4، طريحى، فخرالدين، تحقيق سيد احمد حسينى، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1408ق.
  26. المحجة البيضاء، 8ج، فيض كاشانى، محسن، قم: دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، بى تا.
  27. مختصر تاريخ دمشق، 29 ج، ابن منظور، محمد بن مكرجم، تحقيق روحيه نحاس، دمشق: دارالفكر، 1404ق.
  28. مروج الذهب ومعادن الجوهر، 4ج، مسعودى، على بن حسين، بيروت: دارالاندلس، 1385ق.
  29. مستدرك الوسائل، 18ج، نورى طبرسى، حسين، قم: مؤسسة آل البيت(عليهم السلام)لاحياء التراث، چاپ سوم، 1411ق.
  30. مسند طيالسى، سليمان بن داود، بيروت: دارالمعرفة، بى تا.
  31. مكارم الأخلاق، 2ج، طبرسى، حسن بن فضل، تحقيق علاء آل جعفر، قم: مؤسسة النشر الإسلامى، 1421ق.
  32. مناقب آل ابى طالب، ابن شهر آشوب، محمد بن على، تحقيق يوسف بقاعى، بيروت: دارالأضواء، 1412ق.
  33. نهج البلاغه، شريف رضى، تحقيق عزيزالله عطاردى، تهران: بنياد نهج البلاغه، 1372ش.
  34. نهج الفصاحه، 2ج، ابوالقاسم پاينده، تهران، اسلاميه، 1337ش.
  35. الوافى، 26ج، فيض كاشانى، محسن، اصفهان: مكتبة الإمام اميرالمؤمنين على(عليه السلام)العامة، 1430ق.
  36. وسائل الشيعة، 20ج، حرّ عاملى، محمد بن حسن، بيروت: داراحياء التراث العربى، 1403ق.

 

اخبار مرتبط

پاسخ دیدگاه

لطفا نظر خود را وارد کنید
نام خود را بنویسید