چرا می گوییم شهدا بعد از مرگ زنده اند؟ در حالیکه همه ارواح بشر بعد از مرگ بقا دارند

شفقنا-قرآن کریم می فرماید: «و لا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله

امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون» (169 آل عمران) با توجه به مسئله بقای ارواح پس از مرگ که در مورد همه ی افراد بشر صادق است، بنابراین، حیات خاصی که در آیه ی مذکور برای شهدای راه خدا، مطرح می شود به چه معناست؟ آیا چیزی غیر از بقای روح آنهاست؟ اگر چنین حیات مراد است، بنابراین، اختصاص به شهدا ندارد؟

پاسخ: البته جنبه ی بقای نفوس، امر عامی است، اختصاص به نفوس شهید و غیر شهید ندارد، ما برهان داریم که «عام» بر قرارند و ارواح پس از بدن، باقی هستند، بنابراین، حیات شهدا یک جنبه ی روحی و معنوی خاصی دارد. این، یک حیات تشریفی فوق آنهاست. در همین دنیا، می گوییم فلانی زنده است، زندگی دارد، اما در واقع مرگ تدریجی است.

همه «احیاء» هستند، اما آن قید «عند ربهم» احیاء را می خواهند، درست است که همه ی اشیاء عندالله محشورند، اما این یک تشریف مقامی است، اعلام رتبه ی وجودی شی ء است.

در باب علم کتاب کافی، حدیثی از امام

صادق علیه السلام است که: «من علم لله و عمل لله و علم لله دعی فی الملکوت عظیما» درست است که یک پشه هم عظیم است، موریانه و مورچه هم عظیمند، اما این «عظیم»، عنوان دیگری است، به هر حال، «عند ربهم» حساب دیگری است: عند ربهم یرزقون. در دنیا عندالله بودند، در آن جا هم هستند، تا در اینجا عند اللهی

نشوند، آنجا عندالله نیستند، اینجا «فی مقعد صدق» اند، آنجا هم «فی مقعد صدق» اند.

تا اینجا کس وقف حق نباشد، آنجا عندالله نیست، ریشه ی مقامات آنجا اینجاست. کسی ممکن است شب و روز را به سر برد و ما ندانیم چه کار می کند، اما عندالله است.

آنچه که اینجا می فهمد به همین فهم و بینش اش، آنجا هم محشور است. «الدنیا مزرعه الآخره» خوب حرفی است. هر کس اینجا هر چه کاشت، فردا همان را درو می کند.

امام رضا علیه السلام به شخصی در روایتی که ما آن را روی منبرها می خوانیم فرمودند: «هر چه را دوست داری، با آن محشور ی، ولو محبوب تو، سنگی باشد» ببینید چه کسی را دوست دارید، با هر کس محشور ی، با هم او خواهی بود. خوشا به حال کسانی که با خدا همنشین اند، آنجا هم با خدا همنشین اند.

انتخاب شفقنا از کتاب فضایل و سیره امام رضا عالم آل محمد ( صلوات الله علیهم ) در آثار استاد حسن زاده آملی