چرا آمار واقعی در ایران پنهان کاری می شود؟

شفقنا- ما نمی‌دانیم این نمایندگان محترم که نسبت به آمار اشتغال آنقدر حساس هستند که در میان سخنان آقای رئیس جمهوری لب به اعتراض گشوده‌اند، آیا اصولاً از آمار اشتغال و بیکاری اطلاع داشته‌اند یا خیر؟

روزنامه ایران در یادداشتی، آورده است: هنگام معرفی 4 نفر از وزرای پیشنهادی، آقای روحانی به مسأله اشتغال اشاره کردند و گفتند که:«در ابتدای کار دولت، 20 میلیون و 600 هزار شاغل داشتیم و امروز تعداد شاغلان به 23 میلیون و 300 هزار نفر رسیده است»؛ بلافاصله از میان نمایندگان برخی لب به اعتراض گشوند و آن را نادرست دانستند و آقای روحانی هم ارجاع دادند به گزارش مرکز آمار ایران. ما نمی‌دانیم این نمایندگان محترم که نسبت به آمار اشتغال آنقدر حساس هستند که در میان سخنان آقای رئیس جمهوری لب به اعتراض گشوده‌اند، آیا اصولاً از آمار اشتغال و بیکاری اطلاع داشته‌اند یا خیر؟

اگر اطلاع نداشته‌اند و نادانسته گزاره آقای روحانی را نفی کرده‌اند که بسیار زشت است ولی اگر اطلاع داشته‌اند، یا با علم به تعداد شاغلان آن را نفی کرده‌اند در این صورت باید پرسید که آن اطلاعات را از کجا آورده‌اند؟ هیچ جایی جز مرکز آمار ایران، متولی رسمی ارائه آمار شاغلان و بیکاران نیست. اگر ایشان از جای دیگری اطلاع دارند، بهتر است بگویند ولی داده‌های رسمی مرکز آمار درباره اشتغال همین است که آقای رئیس جمهوری گفتند. به عبارت دیگر طی 5 سال اخیر حدود 2 میلیون و 700 هزار شغل در کشور ایجاد شده است، ولی آیا کسی حق دارد که این آمار را زیر سؤال ببرد؟

پاسخ این است که اگر کسی نقد علمی به این داده‌ها دارد باید آن را بیان کند، ولی در غیر این صورت کسی حق ندارد که آنها را رد کند. بویژه نماینده‌ای که بودجه مرکز آمار را تصویب می‌کند، وظیفه دارد که در این باره دقیق سخن بگوید. آیا مرکز آمار اطلاعات ساختگی عرضه می‌کند؟ پاسخ براساس تجربه منفی است.

مرکز آمار ایران حدی لازم از استقلال را در تولید داده‌های آماری دارد. اصولاً منافعی برای تخلف و تقلب آماری ندارند و هیچ کس هم نمی‌تواند دستور دهد که اطلاعات ساختگی تولید و عرضه کنند. بهترین دلیل آن دوران احمدی‌نژاد است که مرکز آمار ایران علی‌رغم اصرار مقامات دولتی همواره بر ارائه دقیق آمار اشتغال تأکید می‌کرد، در حالی که احمدی‌نژاد و دوستانش در دولت مدعی بودند که سالانه یک میلیون و 600 هزار شغل درست می‌کنند!! مرکز آمار که مدیریت آن منصوب آن دولت بود، کل اشتغال دوره 8 ساله احمدی‌نژاد را زیر 700 هزار شغل اعلام کرد.

هرگونه دستکاری در آمار بویژه داده‌های زمانی نه تنها اعتبار مرکز آمار را از میان می‌برد، بلکه بسرعت ساختگی بودن آنها معلوم خواهد شد. برای نمونه همین آمار اشتغال را در نظر بگیریم. فرض کنیم که تعداد شاغلان 22 میلیون نفر است. در این صورت اگر مرکز آمار با دستکاری آن را 24 میلیون اعلام کند، سال آینده چه خواهد کرد؟ آیا باز هم باید 24 میلیون یا بیشتر اعلام کند؟ یا برعکس رقم واقعی را بگوید؟ تکرار اشتباه به کلی اعتبار را از بین می‌برد ولی اگر بخواهد رقم درست را اعلام کند و شاغلان را به رقم 22 میلیون برگرداند، به منزله 2 میلیون کاهش شغل خواهد بود. کدام آدم عاقلی چنین خبطی را مرتکب می‌شود؟

این مسأله برای نرخ تورم هم هست. اگر تورم را در یک سال کم بگویند، سال بعد مجبورند رشد بیشتری را نشان دهند. به علاوه کسانی که با فرآیند تولید آمار در مرکز آمار آشنا هستند، هیچ‌گاه چنین ادعایی را نمی‌پذیرند. این به منزله اشتباه نداشتن در تولید آمار نیست، بلکه به معنای عدم دستکاری آگاهانه در داده‌ها است. این نحوه مواجهه یک نماینده مجلس با نهاد رسمی تولید آمار مصداق آن شعر است که: «چو پرده‌دار به شمشیر می‌زند همه را/ کسی مقیم حریم حرم نخواهد ماند» برای تخریب نهادهای رسمی و معتبر با وجود چنین دوستانی نیازی به دیگران نیست.