شفقنا- عضو جامعةالمصطفیالعالمیه با تأکید بر اهمیت نقش عوامل بیرونی، وهابیت و رسانهها در انتشار احادیث غیرمعتبر و کم اعتبار گفت: رسانهها باید از یک طرف افشاگری کنند و باندها و جریانهایی که به تحریفات دامن میزنند را معرفی کنند ولو میخواهند نام نبرند، حداقل در این جهت به مردم آگاهی دهند. از سوی دیگر نیز کارشناسان دینی را دعوت کنند تا برای مردم این موارد را روشن کنند که هر حدیثی در هر کتابی گفته شد را نباید نقل کرد.
حجتالاسلاموالمسلمین محمدمهدی احمدی در گفتوگو با شفقنا با اعتقاد بر اینکه وسعت یافتن انتشار برخی احادیث و روایات غیرمعتبر یا کماعتبار دو عامل داخلی و خارجی دارد، در توضیح علت داخلی اظهار کرد: پس از انقلاب اسلامی، متونی با موضوعات تاریخی، اخلاقی، اعتقادی و … حتی فقهی به شکل کتابها و ترجمههایی بدون این که کارشناسی شود، در اختیار همهی افراد قرار گرفته است. در گذشته بررسی این مسایل به ویژه در حوزهی فقهی به عهدهی کارشناسان بود؛ فقیه به هر روایتی استناد نمیکند و تا سند روایت را بررسی نکند، فتوا نمی دهد و در صورت غیرمستند بودن حدیث، فتوا دادن را خلاف شرع و بدعت میداند.
اگر حدیثی درست باشد اما مخالف عقل و ادلهی عقلی باشد، قطعاً آن را رد میکنیم
او با اشاره به دستهای از روایات و قصص و مفاهیم که اسراییلیات خوانده میشوند، گفت: این موارد، روایاتی هستند که واقعاً جعل شده تا چهرهی دین و تشیع را بدنام کنند. از ابتدا این مساله وجود داشته است و به همین دلیل علمی به نام علم رجال داریم. کار علم رجال آن است که سند حدیث را بررسی کند و اگر درست و مستند است، پذیرفته شود. در مسایل اعتقادی نیز به همین صورت است. اگر حدیثی درست نیز باشد اما مخالف عقل و ادلهی عقلی باشد، قطعاً آن را رد میکنیم.
در مسایل تاریخی الیماشاءالله تحریفات وجود دارد
این عضو جامعه المصطفی تصریح کرد: در مسایل تاریخی هم که الیماشاءالله تحریفات وجود دارد. علاوه بر آن فضاهای مذهبی نیز گسترش پیدا کرده است و جلسات مختلفی توسط خانمها و آقایان برگزار میشود و در آن سخنرانی میکنند و مداحان نیز جلسات خود را دارند. عدهای دیگر تحت عنوان صوفیه و عرفان، افرادی را جذب کردهاند و از همین مقولهها استفاده میکنند.
اسلام خالی از تحریفات است
او عامل خارجی را از داخلی مهمتر دانست و افزود: آیینهای مسیحیت و یهودیت و زرتشتی امروزی تحریف فراوانی دارد. مسیحیت امروزی، مسیح را خدا میداند و به خدای سهگانه (پدر، پسر و روح القدس) معتقد است. یهودیت، خدا را جسم میداند و حتی در نگاه آنها در مرحلهای تنزل پیدا میکند و روی زمین میآید. پیروان زرتشت نیز به دو خالق اعتقاد دارند؛ اهورامزدا و اهریمن. این در حالیست که اسلام خالی از تحریفات است. از طرفی بعد از انقلاب نیز اسلام به عنوان مکتبی که میتواند انسانساز باشد و حکومت داشته باشد، در دنیا معرفی شد و افراد بسیاری در داخل و خارج از آن استقبال کردند. دستهای بیگانه سعی کرده است، تحریفات موجود در برخی احادیث و … را مطرح و از این طریق چهرهی اسلام را مخدوش کند تا افراد متمایل به اسلام را بیعلاقه کنند و آنها از دین اسلام فاصله بگیرند.
عوامل بیرونی در تلاش هستند که جوانها را از اسلام برگردانند
احمدی با اشاره به برخی احادیث ضعیف که گاهی توسط خطیبی خوانده شده و به شدت در فضای مجازی و … پخش شده است، اظهار کرد: چه دستانی در کار هستند که وقتی خطیبی در شهری در یک مسجد، حدیثی ضعیف را نقل میکند، بلافاصله فیلم میگیرند و در رسانههای دنیا پخش میکنند که دین اسلام این مسایل را دارد. این عوامل بیرونی در تلاش هستند که جوانها را از اسلام برگردانند و بگویند اسلام آن طور که شما میگویید، نیست و انحرافاتی دارد.
او با تأکید بر نقش هر دو عامل بیرونی و درونی در وسعت یافتن انتشار این گونه احادیث و روایات غیرمستند، گفت: البته در زمینهی عملکرد عوامل درونی قصدی نهفته نیست اما عوامل بیرونی حساب شده و با سوءقصد، اقدام به چنین اعمالی میکنند. متأسفانه برخی از این مسایل مطرح شده، تحریفاتی است که آقایان علما هم قبول ندارند. حتی به اعتقاد ما در بحار علامه مجلسی نیز اخبار بسیار ضعیفی وجود دارد و نمیتوان به هر خط آن استناد کرد.
این عضو جامعه المصطفی تصریح کرد: مسالهی دیگر وهابیت است که به دلیل تضادش با تشیع و این که شیعه را به قول خود عالی میداند، بر این مسایل دامن میزند و احادیث ضعیفی را که خود ما هم قبول نداریم، در رسانههای خود مطرح کنند. این عوامل همگی دست به دست هم دادهاند و سعی میکنند از طرق مختلف، خطابهها، مداحیها، کتابها یا امور دیگر این تحریفات را بین مردم رواج دهند.
حوزه علمیه موظف است در مقابل احادیث ضعیف بایستد
او با اشاره به وظیفهی حوزهی علمیه در قبال این مسایل، نقش رسانهی ملی را در این زمینه مهمتر دانست و افزود: حوزه پاسدار مکتب و مذهب است و وظیفه دارد مقابل رواج احادیث ضعیف یا غیرمستند بایستد و البته نویسندگان و متخصصانی در حوزه هستند که اگر تحریفی وجود داشته باشد، مینویسند و از این طریق مقالات، مجلات، کتابها یا سخنرانیها نظر خود را و غیرمستند بودن آنها را مطرح میکنند. این وظیفهی حوزه است که کمابیش این کار را انجام میدهد.
رسانه ملی و وزارت ارشاد در شفاف سازی احادیث ضعیف نقش خود را ایفا کنند
احمدی تصریح کرد: در این زمینه نباید از نقش رسانهها به ویژه صدا و سیما غافل شد. رسانهی ملی بسیار بزرگ است و باید در این امور اقدامات فراوانی انجام دهد. کارشناسان دینی متبحر را به برنامههای خود دعوت کنند تا در مورد این گونه احادیث روشنگری کنند. کسانی مانند خطبای نماز جمعه که با مردم ارتباط دارند نیز میتواننددر این مورد شفافسازی کنند؛ به هر حال اقلیتی در نماز جمعه شرکت می کنند. وزارت ارشاد هم میتواند کمک شایانی به این مساله داشته باشد و حداقل جلوی چاپ کتابهایی که تحریف دارند یا کارشناسان تأیید نمیکنند را بگیرد که حداقل به این مسایل در این جهت دامن نزند.
او با بیان این که رسانهها با افشاگری و آگاه کردن مردم میتوانند در این زمینه موثر باشند، گفت: رسانهی ملی یک رسانهی عمومی است. دیدن بیش از گفتن اثر دارد؛ رسانهها باید از یک طرف افشاگری کنند و باندها و جریانهایی که به تحریفات دامن میزنند را معرفی کنند ولو میخواهند نام نبرند، حداقل در این جهت به مردم آگاهی دهند. از سوی دیگر نیز کارشناسان دینی را دعوت کنند تا برای مردم این موارد را روشن کنند که هر حدیثی در هر کتابی گفته شد را نباید نقل کرد. ما احادیث فراوانی داریم و این احادیث وحی منزل نیستند. مردم را به وجود اسراییلیات و احادیث جعلی آگاه کنند و بگویند که هر کتابی نمیتواند حجت شرعی باشد.
برخی مداحان نقش موثری در انتشار احادیث غیرمستند دارند
این عضو جامعه المصطفی با اشاره به نقش مداحان در زمینهی انتشار احادیث و روایات غیرمستند یا ضعیف گفت: متأسفانه مداحان سواد چندانی ندارند و با مسایلی که مطرح میکنند، نقش موثری در این زمینه دارند. در گذشته تا این اندازه انحرافات وجود نداشت. من قبل از انقلاب در تهران، منبر میرفتم. در آن زمان مداح میآمد و فقط ده دقیقه در ابتدای مجلس مصیبتی میخواند و بعد جلسه در اختیار منبری و واعظ بود در حالی که امروز جلسه برای مداحهاست و منبری جایگاهی ندارد. البته حوزه نمیتواند در این زمینه به طور مستقیم وارد شود اما بعضاً دیدهام که مراجع به این مداحان موعظهای کردهاند و موضعی گرفتهاند اما موضع مستقیم گرفتن در این جهت شاید به مصلحت نباشد.
رسانهها نباید به هر مداحی بها دهند و او را در میان مردم مطرح کنند
احمدی ضمن تأکید بر نقش رسانهها در بزرگ کردن برخی مداحان گفت: گاهی رسانهها به این امر دامن میزنند و یک مداح را در سطح بالا بزرگ میکنند و بعد از آن به سختی میتوان در برابر حرفهایش مطلبی گفت. رسانهها نباید به هر مداحی بها دهند و او را در میان مردم مطرح کنند. برخی از این مداحان، سواد معمول را نیز ندارند. رسانهی ملی نقش اساسی در این زمینه دارد و نباید افرادی که کارشناس و متخصص در این امور نیستند را دعوت کند و آنها را مطرح کند. هر طلبهای که در مسایل این چنینی تبحر ندارد. وظیفهی همه ماست که در این جهت کمک کنیم.