شفقنا- پس از گذشت بیش از یک سال و با عبور از بحران های سیاسی و اقتصادی بسیار در این مدت، دوباره بحث بر سر بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا و گسترش روابط ایران و اروپا از سر گرفته شده است.
رییس کمیته روابط خارجی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت که سفرای کشورهای اروپایی در تهران از کمیسیون امنیت ملی گشایش هر چه سریعتر دفتر اتحادیه اروپا در تهران را خواستار شدند.
مرتضی صفاری نطنزی اظهار کرد: در نشستی که اخیرا کمیسیون امنیت ملی با سفرای کشورهای اروپایی در تهران داشت، آنها خواستار تسریع در روند گشایش دفتر اتحادیه اروپا در تهران شدند.
فلاحتپیشه: ملاحظات و دغدغههای ایران درباره بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در تهران، مصداق دارد
حشمتالله فلاحتپیشه اظهار کرد: پیرو جلسه کمیسیون امینت ملی و سیاست خارجی مجلس با سفرای ۲۸ کشور اروپایی ، سفیر اتریش به همراه برخی از سفرای کشورهای اروپایی، درخواست بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در تهران را مطرح کرد.
رئیس کمیسیون امنیتملی و سیاست خارجی مجلس تصریح کرد: سفرای کشورهای اروپایی در جلسه مزبور اعلام کردند، چون اتحادیه اروپا در کشورهای مختلف سفیر و سفارتخانه دارد خواستار این هستیم تا دفتر این اتحادیه در تهران نیز بازگشایی شود.
فلاحتپیشه تاکید کرد: درخواست اتحادیه اروپا برای بازگشایی دفتر در تهران در گذشته هم مطرح شده و مسبوق به سابقه است اما به سبب ملاحظاتی که در این باره وجود دارد، هنوز چنین دفتری دایر نشده است.
***
پیش از نوسانات اقتصادی ایران بسیاری با انتقاد از ارتباط با اروپا به مخالفت با بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در تهران پرداختند. در مرداد ماه سال گذشته (1396) نیز بحث بر سر روابط ایران و اروپا بالا گرفت.
بازگشایی دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران (1396/05/05)
روابط ایران و اتحادیه اروپا از زمان آغاز مذاکرات هسته ای به ویژه از زمان توافق برجام شاهد تحولی مثبت بوده و همزمان موضوع بازگشایی دفتر اتحادیه در تهران به شکل جدی تری مورد توجه قرار گرفته است؛ اقدامی که موافقان و مخالفان خاص خود را دارد.
ارسال پیامی از سوی مقامات ارشد اتحادیه اروپا به رییس جمهوری حدود یک هفته پس از انتخابات 29 اردیبهشت ماه که ضمن تبریک پیروزی انتخاباتی «حسن روحانی» از بازگشایی دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران سخن به میان آوردند، سبب شد تا این موضوع بار دیگر مورد توجه قرار گیرد.
در بخشی از پیام «دونالد تاسک» رییس شورای اروپا و «ژان کلود یونکر» رییس کمیسیون اروپا آمده بود که «ما با تاکید بر تعهد بی چون و چرای اتحادیه اروپا به برجام- که دستاورد بزرگی در عرصه دیپلماسی چندجانبه محسوب میشود- آمادهایم که در مسیر اجرای کامل توافق هستهای، به همکاری مؤثر خود ادامه دهیم. امیدواریم که در سالهای پیش رو، شاهد پیشرفت بیشتری در روابط دوجانبه از جمله بازگشایی هرچه زودتر دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران باشیم.»
***
چند ماه بعد دوباره در آبان ماه 1396 صحبت از بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در ایران مطرح شد و اظهار نظر های موافقان و مخالفان.
مهدی مطهر نیا، کارشناس مسائل بینالملل تأکید کرد: یکی از اهداف سفر هیئت 70 نفره اتحادیه اروپا به تهران گفتوگو در باب گشایش سفارت در تهران است حال با موفقیت یا شکست مواجه شود، میتواند نتایج متفاوتی داشته باشد. در صورت وجود موفقیت در کار موجب خواهد شد تا پنجره اروپا بیش از گذشته بهسوی تهران و برعکس بازشده و علیرغم مخالفتهای موجود، ایجاد آن تا حدود زیادی پیامدهنده خاص بهنظام بینالملل خواهد بود.
امروز هیئت ۷۰ نفرهای متشکل از مقامات ارشد و فعالان اقتصادی چند کشور عضو اتحادیه اروپا به تهران میآیند و با مقامات و فعالان اقتصادی ایرانی دیدار خواهند داشت. در این هیئت که ریاست آن را فیل هوگان، کمیسیونر کشاورزی و توسعه روستایی اتحادیه اروپا بر عهده دارد، ۲۵ نفر از اعضای عالیرتبه سیاسی کشورها حضور دارند و برای شرکت در همایش فعالان اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا در تهران به همراه فعالان اقتصادی در حوزههای کشاورزی، صنایع غذایی و توسعه روستایی به ایران سفرکردهاند.
گرچه در ظاهر به نظر میرسد که این سفر با نگاه اقتصادی رویداده، اما نمیتوان منکر تأثیرات سیاسی آن بود. مطرحشده است که در صورت مثبت بودن نتیجه مذاکرات، امکان تأسیس دفتر اتحادیه اروپا در ایران وجود دارد. اکنونکه کشورمان تحتفشارهای یکجانبه کشور آمریکا و ریاست جمهوری آن دونالد ترامپ قرارگرفته به نظر میرسد که توسعه این رابطه میتواند تأثیرات فراوان بهخصوص در جهت ایجاد مانع در برابر این رفتار آمریکاییها علیه ایران داشته باشد.
با برجام و ترمیم روابط ایران و کشورهای اروپایی، موضوع بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در ایران مطرح شد و در روزهای گذشته نیز این مساله بار دیگر برجسته شده است. به ویژه پس از سفر اخیر «فیل هوگان» کمیسیونر کشاورزی و توسعه روستایی اتحادیه اروپا درصدر هیاتی 70 نفره به ایران جدی تر پیش کشانده شد.
پیشتر نیز اوایل خردادماه امسال و یک هفته پس از پیروزی حجت الاسلام «حسن روحانی» در انتخابات ریاست جمهوری، «دونالد تاسک» رییس شورای اروپا و «ژان کلود یونکر» رییس کمیسیون اروپا در نامه ای خطاب به روحانی ضمن تبریک موفقیت وی در انتخابات، از بازگشایی دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران سخن به میان آوردند.
سران اتحادیه در بخشی از پیام خود آورده بودند که «ما با تاکید بر تعهد بی چون و چرای اتحادیه اروپا به برجام- که دستاورد بزرگی در عرصه دیپلماسی چندجانبه محسوب میشود- آمادهایم که در مسیر اجرای کامل توافق هستهای، به همکاری مؤثر خود ادامه دهیم. امیدواریم که در سالهای پیش رو، شاهد پیشرفت بیشتری در روابط دوجانبه از جمله بازگشایی هرچه زودتر دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران باشیم.»
در دیداری که چند روز پیش بین هوگان و «اسحاق جهانگیری» معاون اول رییس جمهوری صورت گرفت بار دیگر مساله دفتر اتحادیه در ایران برجسته شد. کمیسیونر کشاورزی و توسعه روستایی اتحادیه اروپا، افتتاح دفتر را مساله ای سیاسی دانست که سوی «فدریکا موگرینی» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به عنوان متصدی پیشبرد این امر در حال پیگیری است.
وی همچنین افزود: اتحادیه اروپا مایل است دفتری در تهران داشته باشد تا بتواند مفاد توافقنامهها میان ایران و اتحادیه اروپا را بهتر و با سرعت بیشتری پیگیری کند.
در مقابل، جهانگیری نیز با بیان اینکه این موضوع در حال حاضر در دستور کار وزارت امور خارجه ایران قرار گرفته و در حال بررسی است، اضافه کرد «تاسیس دفتر اتحادیه اروپا در تهران میتواند به توسعه روابط کمک کند.»
ایران و اروپا در سال های قبل از تحریم مهمترین شرکای تجاری یکدیگر به شمار می آمدند تا اینکه با طرح موضوع هسته ای ایران و توطئه آمریکایی، مسیر مناسبات به کلی تغییر کرد. با انتقال پرونده هسته ای ایران از شورای حکام آژانس به شورای امنیت سازمان ملل و در نتیجه صدور شش قطعنامه تحریمی علیه کشور ما روابط دوجانبه از رونق باز ایستاد.
***
اکنون پس از گذشت سالها، بعد از خروج آمریکا از برجام، اروپا تصمیم گرفت در برجام بماند و دوباره گفت و گو ها بر سر بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در تهران از سر گرفته شده است. آیا این بار این بحث به سرانجام می رسد یا این گفت و گو تا سال ها بعد فقط در حد حرف باقی می ماند؟
