ضرورت مغز نرم‌افزار در حوزه مدیریتی جامعه ایرانی

شفقنا- عبدالرحمن حسنی‌فر در نوشتاری با عنوان ضرورت مغز نرم‌افزار در حوزه مدیریتی جامعه ایرانی در روزنامه مردم سالاری نوشت، ما در زمانه‌ای بسر می‌بریم که کلیدواژه آن «عقب‌ماندگی» جوامعی از جنس جامعه ایران است. خارج از درست و غلط بودن این انگاره و اشکالات روش شناختی که‌ نگارنده به برخی از جلوه‌ها و نمودهای آن ‌دارد این واقعیت غیر قابل انکار است که تولید و ابداع تکنولوژی به عنوان ویترین ‌پر زرق و برق و قدرتمند و تاثیر گذار دوران جدید در اختیار جوامعی مثل ایران نیست.
باز سوای از اینکه تولید تکنولوژی مبتنی بر یک مبنای فکری و اندیشه‌ای است و جای بحث خود را دارد اینجا نکته دیگری مورد تاکید نگارنده است و آن ‌این است که تکنولوژی دو جنبه دارد: سخت افزار و نرم افزار. ما (اکثریت جامعه ایرانی در همه سطوح) عموما با جنبه سخت‌افزار آن مواجه هستیم و آن را می‌بینیم. این بی‌توجهی باعث غفلت از جنبه مهم نرم‌افزاری شده است. نرم‌افزار در نظر من صرفا محدود به بحث‌های کامپیوتری نیست بلکه آن مغز هر چیزی است؛ چه فرد، چه سیستم، چه نهاد و سازمان دارای مغز نرم‌افزار است.
نکته مورد تاکید در این یادداشت این است که همانطور که ما در تکنولوژی سخت‌افزار، مبدع و تولید کننده نیستیم که البته واضح و روشن است؛ حتی روشن است که مقلد خوبی هم در حوزه سخت‌افزار نیستیم. در حوزه نرم افزار نیز چنین حکایتی برقرار است یعنی تولید کننده نیستیم. اما اشکال جدی اینجا است که احساس نیاز به خرید و تهیه سخت افزار عموما وجود دارد اما در مورد نرم افزار اینگونه نیست.
یکی از نرم افزارهای مورد تاکید من نرم‌افزار مدیریت است. در این تردیدی نیست که مدیریت علاوه بر اینکه یک فن و هنر است اما جنبه‌های علمی‌آن زیاد است.
در جامعه ایرانی رسیدن به پست‌های مدیریتی تابع یک نظام علمی‌سیستماتیک نیست و هنوز این، نظام ارتباطی و اعتماد شخص یا اشخاص معتبر است که مبنای به دست‌گیری پست است. این نکته باز در اینجا مورد نظر من نیست بلکه حکایت بعد از رسیدن ‌به پست مدیریتی مورد تاکید اینجانب است و آن لزوم داشتن علم و مهارت برای اداره است.
در پست‌ها و مسئولیت‌هایی که با دیگر بخش‌ها ارتباط دارد یک اصل ارتباط سیستماتیک باید وجود داشته باشد تا سیستم تلقی شود که اگر اینگونه نباشد هر نهادی کار خودش را می‌کند؛ البته بی توجه به بخش‌های دیگر و طبعا دغدغه‌های هر مدیر تابع وضعیت بوجود آمده می‌شود. در جایی که نظام مناسبی برای انتخاب مسئولیت نباشد و انتخاب تابع اعتماد شخص یا اشخاص معتبر باشد این مدیر تا زمانی که از این حمایت برخوردار است در پستش باقی می‌ماند. اما نحوه اداره این سازمانی که مدیرش اینگونه تعیین شده محل بحث ماست که تابع فرد مدیر است. اگر مدیر کسی باشد که دغدغه سازمانش را داشته باشد دست به تلاش‌هایی می‌زند ولی اگر این تلاش‌ها در راستای فرض نبودن یا نداشتن مغز نرم افزار نباشد ثمره و دسترنج قابل توجهی نخواهد داشت.
اینکه علوم انسانی چقدر می‌تواند در القای ضرورت و احساس نیاز به این نرم‌افزار موثر باشد یا اینکه بتواند این نرم‌افزار را طراحی کند محل بحث و مورد تاکید نگارنده است. حوزه نرم‌افزار مدیریت که در دوران جدید معنای خاصی پیدا کرده همان ظرفیت انسجام‌بخشی و هم‌افزایی است که البته تابع فهم جایگاه آن سازمان و شرایط زمانی و مکانی است.