شفقنا – حوثیهای یمن خطوط هوایی عربستان سعودی با جهان را هدف قرار دادهاند؛ اقدامی که موجب نگرانی مسافران شده و همزمان با ادامه حملات به صنعت حیاتی نفت این کشور، فشارها بر یکی دیگر از بخشهای مهم اقتصاد ریاض را افزایش داده است.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، حملات موشکی به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض و چندین شهر در جنوب عربستان، این تهدید را ایجاد کردهاند که دقیقاً همزمان با آغاز فصل پررونق برگزاری کنفرانسها و سفرها، سفرهای کاری و گردشگری مختل شوند. بیثباتیهای همزمان ناشی از درگیریهای مرتبط با حوثیها و جنگ آمریکا علیه ایران همچنین میتواند تلاشهای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، را برای ازسرگیری برنامههای تقویت سرمایهگذاری خارجی با مشکل مواجه کند.
یکی از آزمونهای مهم در این زمینه، اجلاس شاخص عربستان با عنوان «ابتکار سرمایهگذاری آینده» خواهد بود که انتظار میرود در پایان ماه جاری میلادی، هزاران مدیر ارشد شرکتهای بینالمللی و سرمایهگذار را به ریاض بکشاند. به گفته افراد آگاه، رهبران عربستان قصد ندارند این رویداد را لغو کنند، اما نگرانی آنها درباره تأثیر درگیریها بر اقتصاد و همچنین محدود بودن ذخایر موشکهای رهگیر موردنیاز برای مقابله با حملات، رو به افزایش است.
عربستان از ایالات متحده آمریکا خواسته است که مستقیماً در این درگیری مداخله کند، اما دولت دونالد ترامپ از این کار خودداری کرده است. به گفته این افراد، برخی از مشاوران سعودی از رهبران این کشور که در هفته جاری دامنه درگیریها در یمن را گسترش دادهاند، میخواهند که راه دیپلماسی با حوثیها را همچنان باز نگه دارند.
حملات روز پنجشنبه به فرودگاه ریاض ــ که سه کشته، از جمله یک خلبان شرکت هواپیمایی اصلی عربستان، «السعودیه»، بر جای گذاشت و یک هواپیمای مسافربری را منهدم کرد ــ هماکنون سفرهای هوایی را مختل کرده است. وبسایت ردیابی پرواز «فلایترادار۲۴» اعلام کرد که این فرودگاه بعدازظهر جمعه، پس از اختلالهای روز قبل، بار دیگر تعطیل شد و شمار لغو پروازها نیز مجدداً رو به افزایش گذاشت. تعدادی از شرکتهای هواپیمایی پروازهای خود به ریاض را متوقف کردهاند و شرکت هواپیمایی سنگاپور ایرلاینز نیز آغاز پروازهای خود به پایتخت عربستان را تا ماه مارس به تعویق انداخته است.
با آغاز تعطیلات آخر هفته در عربستان سعودی از روز جمعه، شمار زیادی از مشاوران خارجی و دیگر فعالان اقتصادی خود را در این کشور گرفتار دیدند. برخی از شرکتهای محل کار آنها پس از حمله روز پنجشنبه به کارکنان خود گفته بودند که به فرودگاه نروند.
یکی از کارکنان بخش بهداشت و درمان که هنگام وقوع حمله سوار هواپیمای عازم کشور خود شده بود، گفت که در حالی که انفجارها در بیرون هواپیما رخ میدادند، او را به مدت یک ساعت داخل هواپیما نگه داشتند.
یک مدیر اجرایی آمریکایی در صنعت دفاعی که در ریاض زندگی میکند، روز سهشنبه در سالن انتظار فرودگاه منتظر پرواز خود بود که حملات حوثیها موجب تأخیرهایی شد که باعث میشد پروازش را از دست بدهد. او گفت روز چهارشنبه نیز دوباره در همان سالن انتظار حضور داشت که انفجارهای تازه، شیشهها را به لرزه درآورد و باعث شد همه از شدت ترس از جا بپرند. او توانست پرواز خود را انجام دهد، اما گفت پس از حمله روز پنجشنبه نگران است که آیا روز یکشنبه خواهد توانست به عربستان بازگردد یا خیر.
جیسون تووی، معاون اقتصاددان ارشد بازارهای نوظهور در شرکت مشاوره اقتصادی «کپیتال اکونومیکس»، گفت: حملات اخیر قطعاً این خطر را به همراه دارند که روند بهبود اقتصادی را به عقب برانند. هر شرکتی که در حال بررسی سرمایهگذاری در عربستان سعودی باشد، قطعاً خواهان شفافیت درباره این موضوع خواهد بود که آیا این حملات ادامه پیدا خواهند کرد یا خیر.
برخی شرکتهای بینالمللی در حال ارزیابی گزینههای تخلیه کارکنان و یافتن راههای جایگزین برای جابهجایی آنها هستند؛ زیرا حملات حوثیها پروازها را مختل کرده و دولتها را به صدور هشدارهای مسافرتی سختگیرانهتر واداشته است.
حسین ناصرالدین، مدیرعامل شرکت امنیتی بینالمللی «کراؤنکس»، گفت شرکت او در حال پاسخگویی به درخواستهای مشتریانی از میان شرکتهای حاضر در فهرست «فورچون ۵۰۰» است که در عربستان فعالیت میکنند؛ از جمله شرکتهای فعال در بخشهای انرژی و هوانوردی. به گفته او، پس از حملات روز پنجشنبه، شمار این درخواستها بهشدت افزایش یافت.
وی افزود شرکتها پیشتر، هنگامی که جنگ آمریکا علیه ایران در ماه فوریه آغاز شد و حریم هوایی منطقه را به تعطیلی کشاند، یک دور عملیات تخلیه را پشت سر گذاشته بودند تا کارکنانی را که در این منطقه گرفتار شده بودند، خارج کنند.
به گفته او، اکنون این شرکتها به دنبال رزرو خودروهای قابلاعتماد و هماهنگکنندگان امنیتی هستند تا در صورت تعطیلی فرودگاهها بتوانند کارکنان خود را از طریق مسیرهای زمینی به کشورهای همسایه، مانند امارات متحده عربی، منتقل کنند.
«همه در حالت آمادهباش هستند، زیرا این وضعیت یک علامت هشدار جدی درباره احتمال تغییر شرایط یا تشدید درگیریهاست.»
هشدار جدید وزارت خارجه آمریکا که روز پنجشنبه صادر شد، اعلام میکند که مقامهای دولت ایالات متحده اکنون برای استفاده از فرودگاه ریاض به مجوز ویژه نیاز دارند. بریتانیا نیز در مورد سفر به مناطق مختلف عربستان سعودی، از جمله ریاض، هشدار داده و اعلام کرده است که از انجام هرگونه سفر به این مناطق، بهجز سفرهای ضروری، خودداری شود.
ناصرالدین گفت چند روز آینده برای تعیین این موضوع بسیار حیاتی خواهد بود که آیا شرکتها سفرها و رویدادهای برنامهریزیشده خود را طبق برنامه پیش میبرند یا از میزان مشارکت خود میکاهند.
این وضعیت نامطمئن، بر چالشهایی میافزاید که تلاشهای عربستان سعودی با آنها روبهروست؛ تلاشهایی که پیشتر نیز از جنگ با ایران ضربه شدیدی خورده بودند. این پادشاهی توانست اختلالات ناشی از آن جنگ را نسبتاً بهخوبی پشت سر بگذارد، زیرا خط لولهای در اختیار داشت که امکان انتقال نفت از مسیر بیابان به دریای سرخ را فراهم میکرد.
اما ازسرگیری درگیریها با حوثیها معادلات را تغییر داد. این گروه شروع به شلیک به نفتکشهای سعودی کرد. سپس، حملهای پهپادی در ماه سپتامبر باعث تعطیلی خط لوله شد. این خط لوله از آن زمان فعالیت خود را بهطور جزئی از سر گرفته و صادرات نفت نیز بهبود یافته است؛ اما اکنون حملات مجدد حوثیها، سفرهای هوایی را مختل کرده است.
حوثیها بامداد جمعه هشدار دادند: حریم هوایی عربستان سعودی به صحنه عملیات نیروهای موشکی ما تبدیل شده است. این گروه اعلام کرد که پروازهای بشردوستانه به مقصد ریاض و از مبدأ این شهر، با دریافت مجوز قبلی، اجازه تردد خواهند داشت.
این تهدیدها چالشهای تازهای برای بلندپروازیهای عربستان سعودی در زمینه گسترش گردشگری بینالمللی، در چارچوب برنامه ولیعهد عربستان برای تنوعبخشی به اقتصاد کشور، ایجاد میکنند. گردشگری مذهبی به شهرهای مقدس مکه و مدینه از تابآوری بیشتری برخوردار است، اما عربستان سرمایهگذاری گستردهای انجام داده تا فعالیتهای گردشگری خود را به حوزههایی مانند اقامتگاههای تفریحی، کنفرانسها و رویدادهای ورزشی نیز گسترش دهد.
شورای جهانی سفر و گردشگری در ماه آوریل اعلام کرد که بخش سفر و گردشگری عربستان سعودی در سال گذشته ۷.۴ درصد رشد کرده است؛ نرخی که تقریباً دو برابر میانگین جهانی بود. این بخش همچنین ۱۷۸ میلیارد دلار به تولید ناخالص داخلی این کشور کمک کرده است.
شرکت «دراگونفلای»، فعال در حوزه ارزیابی ریسکهای ژئوپلیتیکی که مانند روزنامه والاستریت ژورنال تحت مالکیت شرکت داو جونز قرار دارد، روز پنجشنبه اعلام کرد که حمله یادشده دستکم پنجمین حمله به یک فرودگاه سعودی از ابتدای ماه جاری تاکنون بوده است. این شرکت گفت به نظر میرسد عربستان در رهگیری موشکها و پهپادها با مشکل مواجه شده و احتمالاً این حملات ادامه خواهند یافت.
شبکه «آپسگروپ»، یک شبکه فعال در صنعت هوانوردی که خلبانان و کنترلکنندگان ترافیک هوایی را به هم مرتبط میکند، پس از حمله مرگبار روز پنجشنبه در ریاض هشدار داد که شرکتهای هواپیمایی باید بهطور کامل از حریم هوایی عربستان سعودی دوری کنند.
مارک زی، بنیانگذار این شبکه، گفت این خطر وجود دارد که یک هواپیما هدف آتش سامانههای پدافند هوایی قرار گیرد؛ همانطور که در سال ۲۰۲۰ برای پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بینالمللی اوکراین بر فراز ایران رخ داد. آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا نیز نگرانیهای مشابهی را مطرح کرده است.
زی گفت: حوثیها مدام میگویند: «ببینید! ما به هر طریقی که باشد، زیرساختهای هوانوردی غیرنظامی را هدف قرار خواهیم داد». نگرانی من در این باره این است که آنها دریافتهاند دستاندازی به حوزه هوانوردی غیرنظامی برای پیشبرد اهدافشان بسیار مؤثر است، و نمیدانم کار به کجا خواهد کشید.
کانادا پیشتر به شرکتهای هواپیمایی توصیه کرده بود وارد حریم هوایی عربستان سعودی نشوند، در حالی که فرانسه نیز با صدور هشداری خواستار اجتناب از بخش عمده این حریم هوایی شده است. آلمان از خلبانان خواسته است خطرات پرواز را بهدقت ارزیابی کنند؛ بهویژه پرواز در مناطق جنوبی جده که به مرز یمن نزدیکتر هستند.
این خبر را اینجا ببینید.











