شفقنا- حضرت آیت الله سبحانی گفتند: در برنامه سال جدید باید کاری کرد که تعطیلات کاهش یابد و به هر عنوانی تعطیل نکنیم و اگر بتوانیم بین تحصیل و مسئله دیگر جمع کنیم.
به گزارش خبرنگار شفقنا، حضرت آیت الله سبحانی در مراسم آغاز سال تحصیلی حوزه های علمیه با اشاره به آیه «نفر» بیان داشتند: این آیه دو نوع تفسیر دارد؛ یک نوع، تفسیر معروفی است که در کتاب های استدلالی ما آمده است که خطاب به پیامبر اکرم (ص) است و مراد از این «نفر» هم نفر به جهاد است و کسانی که در اینجا هستند خطاب به اصحاب پیامبر است.
ایشان افزودند: با درنظر گرفتن قیودی که ذکر شد، تفسیر این آیه چنین می شود که مقصود، نفر به جهاد است و شامل کسانی می شود که در خدمت پیامبر هستند (مقیم) و کسانی که به جهاد رفته اند.
ایشان سپس آیه «وَمَا کَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِرُوا کَافَّهً فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَهٍ مِنْهُمْ طَائِفَهٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَلِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ» را اینگونه معنا کردند که گروهی در محضر پیامبر اکرم (ص) بمانند و گروهی هم به جهاد بروند، برگردند و اینها را انذار کنند. بنابراین یک گروه «مقیم» و یک گروه «جهادگر» داریم.
ایشان تصریح کردند: دو ضمیر اول یعنی «لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ» و «وَلِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ» به گروه مقیم و ضمیر سوم « إِذَا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ» به گروه جهادگر اشاره دارد. این تفسیر طبق سیاق قرآن کریم است اما این خلاف ظاهر است. باید به گونه ای آیه را معنا کرد که هرسه ضمیر به یک نفر برگردد نه اینکه دوتای اول به مقیم ها و سومی به جهادگران.
ایشان به تفسیر آیه بر مبنای روایات پرداختند و گفتند: در روایت دارد خدمت حضرت عرض می کنند «اختلاف امتی رحمه». اختلاف را به معنای دودستگی معنا می کنند. امام می فرماید: مراد از این اختلاف، دودستگی نیست بلکه «حرکت» است. معلوم می شود که این آیه مربوط به حرکت برای اخذ دانش و علم است. قهرا معنا می شود که ایران عزیز «قم»ی دارد که همه نمی توانند به قم بیایند. باید از هر استان، جمعی به قم بیایند و درس بخوانند و برگردند و انذار کنند. اگر چنین معنا کنیم، هرسه ضمیر به یکی برمی گردد.
ایشان جمعبندی کردند: اولا اختلاف به معنای حرکت و اخذ حدیث است و خطاب تنها به پیامبر و اصحاب پیامبر نیست. مرجع هرسه ضمیر «واحد» است و به حوزه های علمیه باز می گردد که در طول تاریخ تشکیل شده است و آیت الله العظمی حائری در سال ۱۳۰۱ شمسی این حوزه را تشکیل داد و در هر استانی طائفه ای آمدند و تعلیم دیدند تا به استان های خود برگردند که مردم را انذار کنند.
ایشان سپس خاطرنشان کردند: مانعی ندارد که این آیه دوبار نازل شده باشد؛ یک مرتبه مراد از «نفر»، نفر به جهاد است و مراد این است که مقیمینی از صحابه باشند و ضمیر هم به جهادگران برگردد. نزول مستقل دیگری هم داشته باشد؛ قرآن کریم می فرماید: « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ، أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ، وَوَضَعْنَا عَنْکَ وِزْرَکَ، الَّذِی أَنْقَضَ ظَهْرَکَ، وَرَفَعْنَا لَکَ ذِکْرَکَ». و آیه قبلی که فرمود: « وَالضُّحَىٰ ، وَاللَّیْلِ إِذَا سَجَىٰ ، مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَىٰ وَلَلْآخِرَهُ خَیْرٌ لَکَ مِنَ الْأُولَىٰ، وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَىٰ». سیاق آیه مکّی است که در اوایل بعثت نازل شده است اما زمانی که پیامبر در بستر بیماری و نگران امت بود آیه « وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَىٰ» دوباره نازل شد.
حضرت آیت الله سبحانی در بخش دوم سخنان خود بیان کردند: خداوند متعال حوزه علمیه قم را خیلی بابرکت قرار داد؛ انقلاب ما جزئی از برکات این حوزه است. جمهوری اسلامی جزئی از برکات این حوزه است. پیشرفت مردم ایران و غیر ایران مرهون خدمات همین حوزه علمیه است.
ایشان به بیان پیشنهاد و راهکارهایی در رابطه با این حوزه علمیه پرداختند و در نخستین پیشنهاد عنوان کردند: در سالهای گذشته ناخواسته تعطیلات ما زیاد شد که صدمه ای بر آموزش حوزه زد. در برنامه سال جدید باید کاری کرد که تعطیلات کاهش یابد و به هر عنوانی تعطیل نکنیم و اگر بتوانیم بین تحصیل و مسئله دیگر جمع کنیم.
ایشان به بیان پیشنهاد دوم پرداخته و افزودند: تمام تخصصی های موجود در حوزه یادگار مرحوم آیت الله العظمی فاضل است. ایشان تخصص را به وجود آوردند. در آن مقطع قرار شد تخصصی ها در صبح دایر نباشد. صبح برای دروس فقه و اصول ممحض باشد و دروس تخصصی عصر باشد تا فقه و اصول آسیب نبینند.
ایشان بیان کردند: به ما بشارت دادند که رشته تبلیغ هم بر دروس تخصصی افزوده شده است. شما تبلیغ را دست کم نگیرید. فقیه غذا را می پزیم اما انچه فقیه از اندیشه و مطالب آورده است باید خطبا به دست مردم برسانند بنابراین نباید تبلیغ و وعظ را دست کم گرفت.
ایشان سپس داستانی از آیت الله سیدان از اساتید برجسته خراسان نقل کردند و گفتند: ایشان تعریف کردند اوایل، در تهران بودم که ماه رمضان بود. سوار تاکسی شدن و دیدم نوار مرحوم آقای کافی را گذاشته است. راننده به من گفت اگر این آخوند نبود من تا بحال «آب» را خورده بودم. اینکه من در ماه رمضان آب نخورده ام و روزه گرفته ام بخاطر مواعظ این آقاست.
ایشان تاکید کردند: آقای اعرافی باید با درایت بحث تبلیغ را مانند سایر دروس تخصصی را اداره کنند.
این مرجع تقلید برای ارتباط حوزه با خارج از کشور گفتند: حوزه ما نباید در یک منطقه جامد باشد. باید در هرسال موضوعی بین المللی را مطرح کنیم و در سمیناری از حوزه های خارج از کشور دعوت کنیم تا حوزه در تلاقی با خارج باشد.
ایشان سپس موضوعاتی را پیشنهاد کردند: مثلا کلمات «رب»، «اله» و «عباده» چه معنا دارد؟ اینها مصطلحاتی است که ما را با وهابیت کنار می کند. می توان از محققین داخلی و خارجی در این مسئله دعوت کرد.
ایشان افزود: «بدعت» موضوع دیگری است که می توان موضوعا و حکما مطرح نمود و از محققین حوزه داخلی و خارجی و اهل سنت دعوت کنیم. «احکام السفر» موضوع سومی است. ما سابقا ۳۸ حکم برای سفر پیدا کردیم.
حضرت آیت الله سبحانی درپایان بیان کردند: خوشحال و خرسند هستیم که فیضیه به حالت اول خود بازگشت. سابقا نوعی غربت احساس می کردند. الحمدلله با سیاست آقای اعرافی، مرکز، قیضیه و دارالشفاء و مدرسه آیت الله گلپایگانی است و جاهای دیگر به اینجا متصل هستند. مرکزیت اینجا باید حفظ شود.