شفقنا – رئیسجمهور دونالد ترامپ ساعاتی پس از آنکه به دستیاران ارشد خود دستور داد روند مذاکرات با ایران را متوقف نمایند، احتمال از سرگیری گفتوگو با تهران را رد نکرد.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، ترامپ روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت: شاید در مقطعی گفتوگوها با ایران از سر گرفته شود، اما در حال حاضر شرایط بسیار خوب است.
شامگاه سهشنبه، یک مقام آمریکایی اعلام کرد که ترامپ به نمایندگان ارشد دولت خود دستور داده است گفتوگوها با ایران را متوقف کنند. افزون بر این، بنا بر اظهارات یک منبع مطلع، مقامهای کاخ سفید اخیراً به متحدان سیاسی خود اطلاع دادهاند که در حال تغییر راهبردشان هستند؛ بهجای رویکرد «ضربه فوری به ایران»، به سمت «اختناق تدریجی» حرکت کردهاند.
ترامپ همچنین برخلاف گذشته که مدعی میشد مذاکرات بهخوبی پیش میرود و با حصول توافق تنها چند قدم فاصله دارد ــ ادعایی که از زمان فروپاشی آتشبسی که در ماه ژوئن امضا شده بود بارها تکرار کرده است ــ اعلام کرد که اساساً هیچ دیپلماسیای در جریان نیست.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: هیچ مذاکرهای با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده است. محاصره دریایی همچنان با تمام قدرت و بهطور کامل برقرار است. تنگه هرمز باز است. تمامی مینهای دریایی برداشته یا منفجر شدهاند. از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم!»
در واقع، رفتوآمد از طریق تنگه هرمز همچنان در حد بسیار اندکی ادامه دارد و کشتیهایی که از این آبراه حیاتی عبور میکنند همچنان هدف پرتابهها قرار میگیرند.
با این حال، ترامپ که از تلاشهای بینتیجه برای بازگشایی این مسیر دریایی سرخورده شده و با پرسشهای فزاینده درباره هزینههایی که این جنگ نامحبوب بر ارتش آمریکا تحمیل کرده است، مواجه است، اکنون این پیام را ارسال میکند که آماده است تا حدی خود را از این درگیری دور کند.
مقامهای آمریکایی روز سهشنبه گفتند دستور ترامپ به تیم مذاکرهکنندهاش ــ که معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، و نمایندگان ویژه، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نیز در آن حضور دارند ــ برای عدم ورود به تعامل با تهران، پس از برخی «گفتوگوهای مثبت» با این کشور صادر شد.
اما مقامهای مسئول گفتند ترامپ همچنان از تمایل نداشتن تهران برای پذیرفتن خواستههایش ناراضی است. او قصد دارد منتظر بماند تا «مقامات ایرانی نشانههایی از آمادگی مجدد برای دستیابی به توافق مورد نظر او نشان دهند و سپس دوباره وارد مذاکرات شود».
ایران و عمان هر دو در امتداد تنگه هرمز خط ساحلی دارند و بر اساس توضیح مقامهای منطقهای، توافق مورد بحث قرار است کنترل تردد کشتیها در مسیر ورود به خلیج فارس و خروج از آن را میان دو کشور تعیین کند.
در داخل کاخ سفید نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه این طرح که هنوز نهایی نشده است، میتواند کنترل ایران بر این آبراه را مستحکمتر کند. برخی مقامهای آمریکایی معتقدند عمان در مذاکرات بیشتر به نفع ایران عمل کرده است تا آمریکا و بهجای آنکه یک شریک بیطرف باشد، موضعی نزدیکتر به تهران اتخاذ نموده است.
یکی از پیشنهادهایی که ترامپ و مقامهای ارشد آمریکایی با آن مخالفاند، دریافت هزینه از کشتیهایی است که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند. ترامپ تأکید کرده است که هیچ عوارض یا پرداخت دیگری نباید مجاز شمرده شود، اما برخی نسخههای توافق که در محافل مختلف مطرح شدهاند، شامل دریافت مبالغی در ارتباط با حفاظت از محیط زیست یا امنیت این کریدور دریایی هستند.
این همان شیوهای نیست که ترامپ برای تردد در این آبراه در نظر دارد. او خواهان توافقی است که عبور و مرور در تنگه هرمز را بهطور کامل به وضعیت پیش از جنگ بازگرداند—وضعیتی که در آن رفتوآمد بدون محدودیت انجام میشد. دولت ترامپ بارها گفته است که اعطای اجازه به هر کشوری برای اعمال کنترل بر این تنگه، سابقهای خطرناک ایجاد خواهد کرد.
بازگرداندن رفتوآمد دریایی در تنگه هرمز به چالش اصلی جنگ تبدیل شده است؛ این در حالی است که ترامپ همین هفته مدعی شد هدف اصلی او همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاحهای هستهای است. تهران بارها تاکید کرده که برنامه هستهایاش صلحآمیز است و قصدی برای ساخت بمب اتم ندارد.
مقامهای آمریکایی گفتهاند انتظار میرود آمریکا بهزودی تحریمهای جدید و بسیار سنگینی علیه ایران اعمال کند؛ این تحریمها شاید حتی از همین هفته اجرایی شوند. مقامهای نظامی، از جمله پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، گفتهاند نیروهای آمریکایی در منطقه آمادهاند تا محاصره بنادر ایران را برای مدتی نامحدود اجرا کنند.
ترامپ و تیمش معتقدند فشار اقتصادی بر تهران در نهایت باعث خواهد شد حکومت ایران شرایط او را برای پایان دادن به جنگ بپذیرد. اما مقامهای ایرانی نیز بهطور مشابه بر این باورند که ترامپ تحت فشار سیاسی قرار دارد تا از جنگ عقبنشینی کند—مسئلهای که موجب شکلگیری این بنبست شده است.
فشار نظامی نیز بر ترامپ برای مذاکره درباره راهی برای خاتمه دادن به جنگ افزایش یافته است. استقرارهای طولانیمدت تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکا در منطقه ــ از جمله ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن ــ به دلیل هزینه و فشاری که بر کشتیها و ملوانان مستقر در آنها وارد کردهاند، مورد توجه و انتقاد قرار گرفتهاند. ترامپ همچنین اذعان کرده است که پس از شش ماه جنگ، ذخایر پیشرفتهترین مهمات آمریکا در سطحی که او میخواهد، قرار ندارند.
اما ترامپ تاکنون در برابر درخواستهای فزاینده جمهوریخواهان برای یافتن راهی جهت خروج از جنگ مقاومت کرده و تأکید داشته است که احساس نمیکند با کمبود زمان مواجه باشد.
ترامپ روز سهشنبه، نقشهای از تنگه هرمز را در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد که عبارت «قلمروی آمریکا» در زیر آن نوشته شده بود؛ اقدامی که نشان نمیدهد آمریکا به این زودیها قصد خروج نظامی از منطقه را داشته باشد.
معاون امور حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه در پاسخ به اظهارات ترامپ در مورد تنگه هرمز تصریح کرده که این آبراه فقط با فرمان ایران بسته و باز میشود و با توییت، ناو هواپیمابر، صدور فرمان و سخنرانی انتخاباتی نمیتوان آن را تصاحب کرد.
«یکبار برای همیشه واقعیت را بپذیرید: تا اینجا، شکست های راهبردی و سنگینی خوردید؛ تنگه هرمز ایرانی بوده، هست و خواهد بود؛ این تنگه فقط ذیل فرمان ایران بسته و باز خواهد شد و مادامی که واقعیت شکست را نپذیرید و دست از اوهام پردازی برندارید، ایران به اعمال محاصره ادامه خواهد داد.»
کاظم غریبآبادی با اشاره به تصویری که ترامپ از خلیج فارس منتشر کرد، گفت: همانطور که ترامپ نام خلیج فارس را بهصورت صحیح نوشت، بهزودی توهمش درخصوص تنگه هرمز را هم اصلاح خواهیم کرد.