شفقنا – پژوهشگران در یک مطالعه تصویربرداری مغزی دریافتند هورمون کورتیزول که هنگام استرس ترشح میشود، میتواند عملکرد سیستم جهتیابی مغز را مختل کند؛ اثری که با کاهش فعالیت سلولهای مسئول نقشهبرداری از محیط و افزایش اتکا به مسیرهای جایگزین مغزی همراه است.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، محققان دانشگاه روهر بوخوم آلمان دریافتند افزایش سطح کورتیزول میتواند توانایی افراد برای جهتیابی در محیط را کاهش دهد و فعالیت منظم سلولهای شبکهای در مغز را مختل کند؛ سلولهایی که در ایجاد یک نقشه داخلی از موقعیت فرد در فضا نقش دارند.
در این پژوهش، ۴۰ مرد سالم در دو جلسه، یک وظیفه مسیریابی مجازی را در دستگاه امآرآی انجام دادند؛ در یک جلسه ۲۰ میلیگرم کورتیزول و در جلسه دیگر دارونما دریافت کردند. آنها باید پس از عبور از مسیر مشخصی در یک محیط مجازی، کوتاهترین راه بازگشت به نقطه شروع را پیدا میکردند؛ گاهی بدون نشانه ثابت و گاهی با استفاده از یک فانوس دریایی بهعنوان نقطه مرجع. نتایج نشان داد دریافت کورتیزول باعث افزایش خطاهای مسیریابی شد.
تصاویر امآرآی نیز نشان دادند کورتیزول فعالیت الگویمند سلولهای شبکهای در قشر آنتورینال مغز را کاهش میدهد. این سلولها هنگام حرکت در محیط، الگویی شبیه شبکه ایجاد میکنند و به مغز کمک میکنند موقعیت فرد و روابط مکانی میان نقاط مختلف را محاسبه کند. این فعالیت در شرایطی که نشانه ثابت در محیط وجود نداشت، تقریباً از بین رفت.
عثمان آکان، پژوهشگر دانشگاه روهر بوخوم، گفت: تحت استرس، مغز توانایی استفاده مؤثر از نقشههای داخلی خود برای مسیریابی را از دست میدهد.
در مقابل، محققان پس از دریافت کورتیزول افزایش فعالیت هسته دمدار (یکی از عقدههای قاعدهای مغز) را مشاهده کردند؛ ناحیهای از مغز که در برخی راهبردهای دیگر جهتیابی نقش دارد. این یافته نشان میدهد مغز ممکن است هنگام اختلال در سیستم اصلی مسیریابی، از راهبردهای جایگزین برای جبران آن استفاده کند.
این یافتهها میتوانند برای بررسی ارتباط میان استرس مزمن و بیماری آلزایمر نیز اهمیت داشته باشند. قشر آنتورینال یکی از نخستین نواحی مغز است که در مراحل اولیه آلزایمر تحت تأثیر قرار میگیرد و پژوهشگران معتقدند نتایج جدید میتواند به درک بهتر سازوکارهایی کمک کند که از طریق آنها استرس مزمن بر این ناحیه حساس مغز اثر میگذارد.
این خبر را اینجا ببینید.