شفقنا – روزنامه وال استریت ژورنال روز یکشنبه گزارش داد که مقامهای آمریکایی اعلام کردهاند که رئیسجمهور دونالد ترامپ طی هفتههای گذشته زمینهسازی کرده بود تا در صورتی که تهران بهطور کامل تردد آزاد کشتیها در تنگه هرمز را برقرار سازد، اعلام پیروزی کند و از جنگ با ایران خارج شود. او حتی این ایده را به طور خصوصی با مشاوران ارشد خود در میان گذاشته بود که حاضر است بدون توافق هستهای از این درگیری خارج شود.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، اما این هدف تعدیلشده روز شنبه دشوارتر شد؛ زیرا ایران برای اعطای اجازه به عبور آزادانه کشتیها از این آبراه استراتژیک، بالاترین سطح مطالبات خود تاکنون را مطرح کرد. تهران خواستار پرداخت میلیاردها دلار از سوی واشنگتن، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و پایان محاصره دریایی آمریکا شده است.
این زنجیره سریع رویدادها نشان میدهد که گزینههای ترامپ برای پایان دادن به درگیری بار دیگر محدودتر شده است. ترامپ بارها تهدید کرده و سپس از تشدید گسترده کارزار بمباران خود عقبنشینی کرده است. اما آشفتگی اخیر در مذاکرات نشان میدهد که تهران برای یک درگیری طولانی و فرسایشی آماده است.
مونا یعقوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، گفت: مطالبات سرسختانه اخیرِ ایران برای بازگشایی تنگه [هرمز]، ایجاد یک مسیر خروج از درگیری برای رئیسجمهور [آمریکا] که بتواند وجهه خود را نیز از دست ندهد را بیش از پیش دشوار ساخته است.
گرگوری برو، کارشناس ایران در شرکت مشاورهای اوراسیا گروپ، نیز گفت: ایرانیها کاملاً بر این باورند که ترامپ میخواهد از این وضعیت خارج شود و تمرکزش بر بازگشایی تنگه است؛ به همین دلیل دارند با تمام قوا چانهزنی میکنند.
از ماه آوریل تاکنون، اولتیماتوم کاخ سفید بر مذاکرات دیپلماتیک سایه افکنده است: ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند—تهران بارها تاکید کرده که برنامه هستهایاش صلحآمیز است. ترامپ تلاش کرد مذاکرات هستهای را بهعنوان بخشی از مذاکرات گستردهتر با ایران بگنجاند، اما این مذاکرات بیش از حد دشوار از آب درآمد و همین امر باعث شد کاخ سفید در هفتههای اخیر تمرکز بیشتری بر بازگشایی تنگه هرمز بگذارد.
توانایی ایران برای مسدودسازی عملی این آبراه از طریق حملات پراکنده موشکی و پهپادی، اهرم فشار قدرتمندی برای این کشور بوده است؛ اقدامی که تردد تجاری را متوقف کرده و بازارهای جهانی نفت را دچار آشفتگی کرده است. ترامپ در هفتههای اخیر بارها اعلام کرده که تنگه هرمز باز است، اما هر یک از این ادعاها در عمل زودهنگام از آب درآمدهاند.
اکنون در حالی که کمتر از سه ماه تا انتخابات میاندورهای باقی مانده و قیمت بنزین همچنان بسیار بالاتر از سطح پیش از شروع جنگ در اواخر فوریه است، ترامپ به دنبال راههایی بوده است تا به مردم آمریکا بگوید جنگ به پیروزی ختم شده است.
وی در روزهای اخیر به خبرنگاران گفت که آماده بوده بزرگترین حمله نظامی از زمان جنگ جهانی دوم را آغاز کند، اما متحدان آمریکا او را از این اقدام منصرف کردند. او همچنین اصرار داشت که توافق «قریبالوقوع» است، هرچند تاکنون چنین اتفاقی رخ نداده است.
رئیسجمهور آمریکا روز جمعه به صورت تلویحی در شبکههای اجتماعی گفت که حتی بدون دستیابی به توافق هستهای، پیروزی به دست آمده است و مقالهای با عنوان «دونالد ترامپ در جنگ ایران پیروز شد» را به پُست خود ضمیمه کرد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به شبکه فاکس نیوز گفت که ایالات متحده به اعمال فشار بر ایران برای ایجاد تغییرات بلندمدت در روابط این کشور با واشنگتن ادامه خواهد داد.
«و اگر این اتفاق نیفتد، آن هم اشکالی ندارد؛ ما فقط به اعمال هر میزان فشاری که بتوانیم ادامه خواهیم داد و تلاش میکنیم تا هرچه بیشتر نفت و گاز از خاورمیانه خارج کنیم تا آمریکاییها بتوانند از قیمتهای پایینتر بنزین و انرژی بهرهمند شوند.»
ونس گفت: ما در میانه بازی هستیم.
تهران که پس از آغاز جنگ در ماه فوریه این کریدور حیاتی را بست، تاکید کرده است که هیچ کشتی جنگی آمریکایی اجازه عبور را ندارد و در نظر دارد از کشتیهای تجاری عوارض دریافت کند. مقامهای آمریکایی اعلام نمودهاند که واشنگتن محدودیتها را نخواهد پذیرفت.
چشمانداز دستیابی به توافق در طول تعطیلات آخر هفته تیرهوتارتر به نظر رسید؛ زمانی که حملات علیه کشتیها ادامه پیدا کرد و یکی از مقامهای ارشد ایرانی نیز مجموعهای از مطالبات سختگیرانه را برای اعطای اجازه برای عبور و مرور کشتیها از این آبراه مطرح نمود.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفت که پیش از آنکه تهران تنگه هرمز را باز کند، واشنگتن باید بهطور دائمی به جنگ پایان دهد، محاصره دریایی خود را لغو کند، نیروهایش را خارج کند، به تمامی تحریمها پایان دهد، داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند، غرامت جنگی بپردازد، تهدیدها و توهینها را متوقف سازد و اقدامات نظامی علیه نیروهای مقاومت در سراسر منطقه را پایان دهد.
مقامهای آمریکایی گفتند ترامپ صبور است و انتظار میرود بتواند از این گره دیپلماتیک اخیر عبور کند، بهویژه تا زمانی که قیمت بنزین در همین محدوده باقی بماند. بر اساس اعلام انجمن اتومبیل آمریکا، متوسط قیمت هر گالن بنزین روز شنبه ۴٫۰۲ دلار بود. این رقم نسبت به ۳٫۱۶ دلار در سال گذشته افزایش یافته، اما در مقایسه با یک هفته قبل اندکی کاهش داشته است.
یک مقام کاخ سفید ادعا کرد که آمریکا تمامی اهداف نظامی خود علیه ایران را محقق ساخته است. این مقام مدعی شد تمرکز ترامپ اکنون بر تضمین جریان انتقال انرژی جهان از طریق تنگه هرمز است و اگر ایران بار دیگر کشتیها را هدف قرار دهد، ایالات متحده گزینههای نظامی را همچنان روی میز نگه خواهد داشت.
مقامهای آمریکایی همچنین افزودند که ترامپ در هفتههای اخیر در گفتوگوهای خصوصی با دستیاران ارشد خود گفته است که تهران احتمالاً در دوران ریاستجمهوری او قادر به احیای فعالیتهای هستهای خود نخواهد بود—آمریکا سال گذشته سه سایت اصلی هستهای ایران را بمباران کرده است.
رئیسجمهور آمریکا در دیدارهای اخیر گفته است که قابلیتهای اطلاعاتی ایالات متحده احتمالاً هرگونه تلاش ایران برای بازسازی تأسیسات مذکور را شناسایی خواهد کرد. او همچنین اطمینان دارد که تهدید به انجام حملات بیشتر از سوی آمریکا، بهعنوان یک عامل بازدارنده پایدار عمل خواهد کرد.
مقامهای آمریکایی گفتند اگر آمریکا بتواند برنامه هستهای ایران را مهار کند و تردد دریایی در تنگه هرمز از سر گرفته شود، در آن صورت ترامپ احتمال بیشتری دارد که آتشبس کنونی را بهطور نامحدود تمدید کند. آنها افزودند که انتظار میرود ترامپ در صورتی که تهران این آبراه را بهطور کامل بازگشایی کند، محاصره نظامی آمریکا علیه بنادر ایران را نیز لغو کند.
یکی از چالشهای عمده دولت ترامپ، مسئله پول است. ایران علاوه بر توافقی برای آزادسازی داراییهای این کشور در سراسر جهان، خواستار میلیاردها دلار غرامت جنگی است. ترامپ گفته است کاخ سفید اجازه نخواهد داد هیچگونه پولی از محل مالیات پرداختی مردم آمریکا به ایران داده شود؛ هرچند به نظر میرسد بدون آزادسازی بخشی از داراییهای ایران از سوی آمریکا، دستیابی به توافق بعید باشد.
همچنین اختلافنظرهایی درباره اینکه آیا آمریکا باید معافیتهایی صادر کند تا به ایران اجازه دهد نفت خود را در بازار آزاد بفروشد یا خیر، وجود دارد. واشنگتن در ژوئن گذشته، بهعنوان بخشی از یک توافق موقت صلح با ایران، با صدور این معافیتها موافقت نموده بود. این آتشبس به دلیل بدعهدیها و حملات ایالات متحده به جنوب ایران از هم فروپاشید و آمریکا نیز تحریمهای مربوط به تجارت نفت تهران را مجدداً برقرار کرد.
اظهارات اخیر ترامپ نشان میدهد که او به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت است.
ترامپ روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت محاصره آمریکا علیه بنادر ایران باعث شده است که تنگه هرمز «در حال حاضر یک جورهایی باز باشد»؛ هرچند رئیسجمهور آمریکا اذعان کرد که تهران همچنان میتواند با استفاده از موشکها، پهپادها و مینها به کشتیها آسیب برساند. او همچنین گفته است که ذخایر اورانیوم ایران دیگر مسئله مهمی نیست.
ترامپ در جریان نشست ماه جولای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) گفت: ما همین حالا هم مواد هستهای را در اختیار داریم، چون این مواد در عمق بسیار زیادی زیر زمین قرار دارند. هیچکس جز ما قادر نخواهد بود به آنها دسترسی پیدا کند.
این خبر را اینجا ببینید.