شفقنا – سه منبع مطلع به شبکه سیانان گفتهاند که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح ایالات متحده، در چند هفته گذشته در گفتوگوهای خصوصی با دیگر مشاوران ارشد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بهصراحت اعلام کرده است که واشنگتن باید راهی برای خروج از جنگ با ایران پیدا کند؛ زیرا گزینههای نظامی موجود برای تشدید درگیری ممکن است نتیجه معکوس داشته باشند و صرف اتکا به قدرت هوایی نیز بعید است بتواند به اهدافی که کاخ سفید اعلام کرده است دست یابد.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، یکی از این منابع صراحتاً گفت: کین به دنبال یک راه خروج است.
کین تنها مقام ارشدی نیست که معتقد است جنگ به نقطهای سرنوشتساز رسیده است. دو منبع از این سه منبع گفتند که او نگرانیهای خود درباره گزینههای نظامی برای تشدید درگیری را با دیگر مقامات کلیدی کابینه، از جمله جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیاِی)، مارکو روبیو، وزیر خارجه، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در میان گذاشته و احتمال یافتن راهی برای خروج از جنگ را نیز با آنان مطرح نموده است.
ژنرال ارشد آمریکا اخیراً با برخی از این مشاوران کلیدی و همفکر ترامپ، بهصورت جداگانه و خارج از جلسات رسمی، رایزنی کرده است تا هماهنگی میان نهادهای مختلف دولت را تسهیل کند و اطمینان یابد که آنها پیش از دیدار با رئیسجمهور، درک و موضع مشترکی دارند. به گفته افراد آگاه، هدف از این رایزنیها روشنسازی محدودیتها و خطرات گزینههای نظامی موجود بوده است؛ از جمله گزینههایی که مستلزم اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران نیستند.
یکی از منابع مطلع در گفتوگو با سیانان درباره رایزنیهای کین با دیگر مقامهای ارشد امنیت ملی در کابینه ترامپ درباره جنگ با ایران گفت: فکر میکنم این فقط شیوه او برای محافظت از ارتش است.
ترامپ همواره نسبت به ایده اعزام نیروهای زمینی به ایران مخالفت نشان داده و در عوض، این پیام را مخابره کرده است که معتقد است بمباران هوایی میتواند ایران را وادار سازد بر اساس شروط او با یک توافق موافقت کند. بر اساس گفته چندین منبع مطلع از گفتوگوهای اخیر، کین و دیگر اعضای کابینه ترامپ در محافل خصوصی چنین نتیجهای را بعید میدانند و در عوض تلاش کردهاند گزینههای دیگری را طراحی کنند که در چارچوب محدودیتها و معیارهایی که خود رئیسجمهور تعیین کرده است، قابل اجرا باشند.
اکنون که تقریباً شش ماه از آغاز درگیریای میگذرد که شروع آن با هفتهها ادعا درباره نابودی بخش عمده توانمندیهای نظامی ایران همراه بود و همچنان محور اصلی آن تعهد رئیسجمهور برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای است، این مسئله از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است که ارشدترین ژنرال ترامپ در محافل خصوصی استدلال میکند هیچ راهحل نظامی سادهای برای پایان دادن به جنگی که خود رئیسجمهور تصمیم گرفت وارد آن شود، وجود ندارد.
جوزف هولستد، سخنگوی کین، گفت: ما درباره گفتوگوهای محرمانه رئیس ستاد مشترک با رئیسجمهور، وزیر [جنگ] یا دیگر رهبران ارشد صحبت نمیکنیم و همچنین درباره توصیفهای ناشناس و جهتدارِ منابعی که در جریان این گفتوگوها نبودهاند، اظهارنظر نمیکنیم.
یک مقام کاخ سفید از نقش کین در تیم امنیت ملی ترامپ تمجید کرد و به سیانان گفت: ژنرال کین یک سرمایه فوقالعاده برای تیم امنیت ملی رئیسجمهور ترامپ است و موفقیت چشمگیر عملیاتهای نظامی خود گویای همهچیز است.
«ژنرال کین همواره اطلاعات دقیق و بیطرفانه و همچنین مجموعهای از گزینهها را در اختیار فرمانده کل قوا قرار میدهد و در نهایت این فرمانده کل قواست که بر اساس آنچه به نظر خودش برای امنیت ملی آمریکا بهترین است، تصمیمگیری میکند.»
«قدرت هوایی محدودیتهای خودش را دارد»
جنگ به نقطهای رسیده است که بسیاری از مقامهای ارشد امنیت ملی ترامپ، با اتکا به دکترین نظامی، ارزیابیهای جامعه اطلاعاتی آمریکا و عقل سلیم، بر این باورند که آنچه خود کین در جریان یک جلسه استماع عمومی در کنگره در اواخر ماه گذشته به قانونگذاران گفت، واقعیت دارد: «قدرت هوایی محدودیتهای خودش را دارد.»
به همین دلایل، کین و دیگر مقامهای دولت ترامپ در اواخر ماه جولای نسبت به آخرین طرح برای انجام حملات جدید و تهاجمیتر محتاط بودند؛ زیرا نگران پیامدهای احتمالی تشدید درگیری بودند. این در حالی بود که رئیسجمهور ظاهراً آماده بود در ابتدا با آنچه خودش یک عملیات «عظیم» توصیف کرده بود، موافقت کند. یکی از منابع این موضوع را مطرح کرد، اما از توضیح درباره جزئیات عملیاتی این طرح خودداری نمود.
این منبع افزود که «تنها کسانی که از این عملیات حمایت میکردند، بخشهایی از سنتکام بودند» و خاطرنشان کرد که اسرائیل نیز در سطح کلی از عملیاتی برای تشدید درگیری حمایت میکرد.
در نهایت، ترامپ پس از گفتوگو با متحدان آمریکا در خاورمیانه تصمیم گرفت از این اقدام عقبنشینی کند. یک مقام ارشد دولت آمریکا به سیانان گفت آنان به ترامپ گفته بودند که از واکنش تلافیجویانه ایران، بهویژه حملات علیه زیرساختهای انرژی کشورهایشان، هراس دارند. این مقام افزود که رئیسجمهور حملات برنامهریزیشده را برای همیشه کنار نگذاشته و ممکن است در آینده آنها را اجرا کند.
اما کاهش ذخایر آمریکا از مهمات کلیدی نیز یکی از عوامل مؤثر بود. سیانان پیشتر گزارش داده بود که چندین منبع گفتهاند این مسئله نهتنها از سوی کین، بلکه از سوی مقامهای کشورهای خلیج فارس نیز بهعنوان یک نگرانی مطرح شده است. مقامهای این کشورها اخیراً به مقامات دولت آمریکا اعلام کردهاند که کمبود سامانههای پیشرفته پدافند هوایی ساخت آمریکا چگونه میتواند توانایی آنها را برای مقابله با حملات احتمالی تلافیجویانه ایران—در صورت تصمیم ترامپ برای تشدید درگیری—تحت تأثیر قرار دهد.
ترامپ بارها تهدید کرده است که زیرساختهای انرژی ایران را هدف قرار خواهد داد؛ اقدامی که به گفته منابع مطلع، بعید است ایران را وادار به تسلیم کند ــ موضوعی که خود کین نیز بهطور علنی به آن اشاره کرده است ــ و تقریباً بهطور قطع موجب حملات تلافیجویانه تهران علیه زیرساختهای انرژی کشورهای حاشیه خلیج فارس خواهد شد.
چندین منبع مطلع همچنین گفتهاند که چنین اقدامی احتمالاً باعث خواهد شد مردم ایران بیش از پیش از آمریکا فاصله بگیرند، نه اینکه موجب شود مسئولیت وضعیت موجود را متوجه حکومت ایران بدانند.
ترامپ همچنین بمباران پلها را نیز بررسی کرده است، اما بر اساس اظهارات یک منبع دیگر، چنین اقدامی نیز به همین ترتیب بعید است نتایج ثمربخشی داشته باشد.
این منبع گفت: واقعاً چیز زیادی برای هدف قرار دادن باقی نمانده، چون با سایتهای پهپادی و موشکی داریم بازیِ «موش و گربه» انجام میدهیم. بمباران نیروگاهها از نظر افکار عمومی بسیار مهمتر و چشمگیرتر خواهد بود.
رفتار محتاطانه با ترامپ
اما منابع مطلع میگویند کین در حالی که نگرانیهای خود را مطرح کرده، همزمان مراقب بوده رابطهاش با ترامپ را حفظ کند و هنگام ارائه مستقیم دیدگاههایش به رئیسجمهور، در نحوه بیان پیامدهای احتمالی و جنبههای منفی گزینههای نظامی با احتیاط عمل کرده است.
به گفته افرادی که از این موضوع اطلاع دارند، او در مدتی که ریاست ستاد مشترک ارتش آمریکا را بر عهده داشته، سخت تلاش کرده است تا اطمینان حاصل کند که ترامپ به حرفهایش گوش میدهد. او حتی در مقطعی تلاش کرد دفتری در کاخ سفید برای خود فراهم کند تا بتواند مرتبتر به رئیسجمهور گزارش دهد و هنگام حضور در آنجا، فضای کاری بسیار امنی در اختیار داشته باشد.
دو منبع مطلع از این گفتوگو به سیانان گفتند کین در جریان نشستی در کاخ سفید با ترامپ و دیگر مقامهای ارشد در اواخر ماه گذشته، با مطرح کردن پیامدهای احتمالی و منفی گزینههای نظامی برای تشدید درگیری ــ از جمله نگرانی درباره کاهش شدید ذخایر مهمات آمریکا ــ در واقع «وظیفه خود را انجام میداده است».
اما یکی از منابع مطلع از آن نشست اخیر کاخ سفید به سیانان گفت که کین در همان گفتوگو برای رئیسجمهور آشکار ساخت که اگر او بخواهد این عملیاتها را پیش ببرد، «ما کاملاً میتوانیم آنها را نابود کنیم».
با این حال، به گفته سومین منبع مطلع از این موضوع، کین در محافل خصوصی صریحتر درباره محدودیتهای قدرت هوایی صحبت کرده و بار دیگر بر دیدگاه خود تأکید کرده است که در این مرحله از جنگ، بمباران بهتنهایی بعید است بتواند به اهدافی که ترامپ اعلام کرده است، دست یابد.
برخی معتقدند کین در برابر ترامپ به اندازه کافی قاطع نبوده است. یک منبع مطلع از تعاملات کین با ترامپ، اوایل امسال و در مقایسه میان گفتوگوهایش در کاخ سفید با ترامپ و بحثهای خصوصیاش با رهبران نظامی درباره احتمال آغاز جنگ، به سیانان گفته بود: او قطعاً دارد ملاحظهکاری میکند و بخشی از حرفهایش را بازگو نمیکند.
به نظر میرسد کین در هفتههای اخیر صریحتر درباره پیامدهای احتمالی درجه دوم و سومِ تشدید احتمالی درگیری از سوی آمریکا صحبت کرده است. سیانان پیشتر گزارش داده بود که او دستکم در دو نشست اخیر با ترامپ، که در آنها درباره گزینههای تشدید درگیری گفتوگو شده بود، مشخصاً نگرانیهای خود را درباره کاهش ذخایر مهمات آمریکا مطرح کرده است.
یک منبع مطلع ادعا کرد که اما همزمان، کین در جریان همین نشستها تأکید کرده است که اگر ترامپ در نهایت تصمیم بگیرد عملیاتی را آغاز کند که موجب تشدید جنگ شود، ارتش آمریکا میتواند خسارات و ویرانی عظیمی به ایران وارد کند.
این بخشی از موازنه ظریف و دشواری است که کین در حال انجام آن است: او در محافل خصوصی به دیگران میگوید که میخواهد اعتماد به جایگاه خود بهعنوان ارشدترین ژنرال کشور و همچنین اعتماد به ارتش بهطور کلی را دوباره برقرار سازد؛ آن هم در شرایطی که ترامپ هر دو مسئله را سیاسی ساخته است.
هشدارهای پیش از جنگ درباره ذخایر تسلیحاتی
پیش از آغاز جنگ، کین و دیگر رهبران نظامی نیز به همین ترتیب به ترامپ هشدار داده بودند که یک کارزار نظامی طولانیمدت میتواند بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا تأثیر بگذارد؛ بهویژه تسلیحاتی که از اسرائیل و اوکراین پشتیبانی میکنند. یک منبع پیشتر به سیانان گفته بود که فرماندهان ارشد ارتش آمریکا معتقدند ذخایر مهمات در سطحی «بهطرز خطرناکی پایین» قرار دارد و ترامپ نیز بهطور فزایندهای از این موضوع ناراضی شده است؛ زیرا به نظر میرسد این مسئله توانایی او را برای نمایش قدرت در مذاکرات با ایران تضعیف میکند.
سیانان گزارش داده است که کین در حداقل دو نشست اخیر با ترامپ که در آنها گزینههای احتمالی برای تشدید درگیری مورد بحث قرار گرفت، نگرانی خود را درباره کاهش ذخایر مهمات آمریکا مطرح کرده است. در همین حال، به نظر میرسد ترامپ بیش از آنکه از خودِ تأثیر جنگ بر ذخایر مهمات آمریکا ناراضی باشد، از علنی شدن گزارشها درباره این تأثیر خشمگین است؛ او هفته گذشته در جریان نشستی با اعضای کابینهاش در کمپ دیوید، نارضایتی خود را از این موضوع ابراز کرد.
سیانان گزارش داده است که کمبود مهمات همچنین یکی از دلایلی است که پنتاگون و فرماندهی مرکزی آمریکا اخیراً بازنگری در راهبرد نظامی ایالات متحده را آغاز کردهاند. برای مثال، یک مقام ارشد نظامی در فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اخیراً ایمیلی برای دریافت ایده از طیف گستردهای از افراد ارسال کرده و در آن خواستار ارائه راههای تازه، خلاقانه و نامتعارف برای اعمال فشار بر ایران شده است.
منابع مطلع خاطرنشان کردند که با توجه به شرایط کنونی جنگ، درخواست برای ایدههای تازه لزوماً ایده بدی نیست. اما انجام چنین کاری شش ماه پس از آغاز جنگ، بهطور ضمنی نشان میدهد که اوضاع به خوبی پیش نمیرود.
یکی از منابع مطلع از بحثهای مربوط به برنامهریزیها گفت: وقتی در میانه جنگ و نه پیش از آغاز آن، به دنبال چنین گزینههایی میگردید، نشان میدهد شرایط واقعاً دشوار است.
کین، بهعنوان رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، مسئولیت تهیه گزینههای نظامی برای حمله به ایران را بر عهده دارد. اما منابع مطلع میگویند حتی در نشستهای پیش از جنگ در پنتاگون با دیگر مقامهای ارشد نیز ارشدترین ژنرال ترامپ صریحاً درباره پیامدهای منفی احتمالی آغاز یک عملیات بزرگ هشدار میداد و حتی در آن زمان نیز نگرانی خود را درباره ابعاد، پیچیدگی و احتمال تلفات نیروهای آمریکایی در چنین مأموریتی مطرح میکرد.
اما همزمان، ترامپ در یکی از پستهای خود پیش از جنگ، بهطور مشخص نام کین را مطرح کرد و مدعی شد مشاور ارشد نظامی او معتقد است واشنگتن در درگیریای که اکنون ماههاست میان آمریکا و ایران ادامه دارد، «بهراحتی پیروز خواهد شد».
اکنون که جنگ به ششماهگی خود نزدیک میشود، انتقادهای محتاطانهای که پیشتر درباره شیوه عملکرد کین مطرح شده بود، دوباره در حال رنگ گرفتن است و پرسشهایی نیز درباره تجربه نسبتاً اندک او در مدیریت یک درگیری طولانیمدت شکل گرفته است.
یک منبع مطلع از نحوه مدیریت بحران کنونی توسط کین ــ هم از نظر راهبردی و هم در زمینه مدیریت رابطهاش با ترامپ ــ گفت: او در این مورد از سطح توانایی و تجربه خودش فراتر رفته است و کنترلی بر امور ندارد.
اما کین در این زمینه استثنا نیست. بسیاری از افراد در دولت و همچنین تحلیلگران خارج از دولت بر این باورند که تنها راه شکست قاطع ایران، انجام یک عملیات نظامی بزرگ با مشارکت نیروهای زمینی خواهد بود؛ امری که بالقوه میتواند به کشته شدن هزاران آمریکایی منجر شود. پنتاگون همه سناریوها را بررسی میکند، بنابراین چنین طرحهایی وجود دارند، اما در حال حاضر هیچکس در دولت خواستار چنین اقدام افراطی و گستردهای نیست.
بنابراین، در حالی که کین و دیگران همچنان تلاش میکنند اطمینان حاصل کنند ترامپ آگاه است که اقدامات نظامی تشدیدکننده اما کمدامنهتر نیز میتوانند به نتایج منفی منجر شوند، تمرکزشان بر یافتن راهی برای خروج از این وضعیت است؛ راهی که دستکم یک پیروزی «نمادین» در اختیار رئیسجمهور قرار دهد تا بتواند آن را به مردم آمریکا عرضه کند، بدون آنکه مانع یک پیشرفت احتمالی دیپلماتیک شود؛ پیشرفتی که میتواند با توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز آغاز شود.
این خبر را اینجا ببینید.