شفقنا آینده- محمد المصری استاد برنامه مطالعات رسانه در موسسه تحصیلات تکمیلی دوحه در یادداشتی در خبرگزاری الجزیره به بهانه جام جهانی فوتبال به تناقضات هویت ملی در بین تیمهای حاضر در دوره جاری جام جهانی پرداخته است. این یادداشت با این پیشفرض به رشته تحریر درآمده که تیمهایی که اغلب بازیکنانشان را مهاجران شکل دادهاند، ایدههای انحصاری در مورد این را که چه کسی به چه ملیتی تعلق دارد به چالش میکشند.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا از خبرگزاری الجزیره؛ جام جهانی همواره چیزی را که در اغلب موارد به عنوان شکل خالص و عمدتاً سرراست هویت تعریف میشود، برجسته میکند: هویت ملی! [ به بیانی بهتر؛ جام جهانی همواره رویدادی بوده که هویت ملی جایگاه برجستهای در آن داشته است].
اما با این حال در مسابقات ۲۰۲۶ به وضوح مشحص شده که هویت ملی مدرن موضوعی پیچیده، بحثانگیز، مبهم و به نوعی دور از سرراستی است.
ترکیب تیم مراکش در جام جهانی امسال نمونه مفیدی برای توضیح بهتر این موضوع است.
نوزده نفر از ۲۶ بازیکن این تیم در خارج از مراکش متولد شدهاند- که البته در این میان بسیاری از آنها متولد اسپانیا یا فرانسه بودهاند که هر دوی این قدرتهای اروپایی در دورهای مراکش را استعمار کرده بودند. [از این منظر] ترکیب این تیم سوالات جذابی در مورد تابعیت دوگانه و وفاداری، هویت ملی، دیاسپورا و میراث پایدار استعمار مطرح کرده است.
[این بحث البته منحصر به مراکش نیست و] پیچیدگیهای مشابهی در سراسر این مسابقات قابل مشاهده است. از این نظر؛ بسیاری از بازیکنان تیمهای ملی ایالات متحده آمریکا، کانادا، فرانسه، انگلستان، آلمان، بلژیک، هلند و استرالیا از خانوادههای مهاجر هستند.
در دورانی که سیاستهای ملیگرایانه به طور فزایندهای در آمریکای شمالی و اروپا انحصاری شده، شماری از کشورهایی که درگیر بحثهای شدیدی در مورد هویت ملی هستند، در بزرگترین صحنه ورزشی جهان با تیمهای چندفرهنگی حضور پیدا کردهاند.
در این زمینه از تناقضات و پارادوکسهای تاریخی نمیتوان چشمپوشی کرد. در واقاع بسیاری از بازیکنانی که نماینده کشورهای اروپایی هستند، از جوامع مهاجران کشورهایی هستند که زمانی همین کشورهای اروپایی آنها را استعمار کرده بودند. در جقیقت ترکیب تیمهای جام جهانی امسال نشان میدهد که هویت ملی مدرن را نمیتوان به راحتی از استعمار، امپراتوری و مهاجرت جدا کرد.
همچنین علاوه بر این موضوع میتوان به این نکته نیز اشاره کرد که در بسیاری از تیمهای آمریکای شمالی و اروپایی- که در آن جوامع سفیدپوستان اکثریت را در اختیار دارند- بیشتر بازیکنان مهاجر، اقلیتهای نژادی نیز به شمار میآیند. این تقاطع هویت ملی و نژادی میتواند تنشها و تناقضات را به وضوح نمایان کند.
پس از حذف هلند توسط مراکش در ضربات پنالتی، سه بازیکن سیاهپوست هلندی که پنالتیها را از دست داده بودند، مورد توهین نژادپرستانه آنلاین قرار گرفتند.
این حادثه نشان از تناقضی تکرارشونده در قلب هویت ملی مدرن داشت: بازیکنان اقلیت اگر چه ممکن است در صورت موفقیت به عنوان بخشی از ملت در نظر گرفته شوند، اما در صورت شکست، بیتردید به عنوان بیگانه تلقی میشوند!
متن کامل این یادداشت را میتوانید اینجا بخوانید