شفقنا – یک دانشآموز آمریکایی با توسعه سامانهای مبتنی بر هوش مصنوعی که تصاویر شبکیه چشم را تحلیل میکند، روشی نوین برای غربالگری اوتیسم و اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) ارائه کرده است؛ فناوریای که در مراحل اولیه پژوهش، به دقت ۸۹ درصدی دست یافته و جایزه ۱۷۵ هزار دلاری یکی از معتبرترین رقابتهای علمی آمریکا را برای او به ارمغان آورده است.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، ادوارد کانگ، دانشآموز ۱۷ ساله اهل ایالت نیوجرسی، سامانهای مبتنی بر هوش مصنوعی با نام RetinaMind توسعه داده که میتواند با تحلیل تصاویر شبکیه چشم، نشانههای مرتبط با اوتیسم (ASD) و اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) را شناسایی کند.
این پروژه بر این ایده استوار است که شبکیه چشم و مغز از یک بافت جنینی مشترک منشأ میگیرند؛ بنابراین تغییرات رشد مغز ممکن است در ساختار شبکیه نیز قابل مشاهده باشد.
کانگ از سال ۲۰۲۳ توسعه این سامانه را آغاز کرد و با استفاده از مجموعهدادههای عمومی، هوش مصنوعی را برای تحلیل تصاویر فوندوس شبکیه آموزش داد. این مدل با بررسی الگوهای بسیار ظریف موجود در شبکیه، افراد مبتلا به اوتیسم، اختلال کمتوجهی-بیشفعالی و افراد فاقد این اختلالات را از یکدیگر تفکیک میکند.
یکی از ویژگیهای RetinaMind، استفاده از هوش مصنوعی توضیحپذیر است؛ بهطوری که سامانه علاوه بر ارائه نتیجه، نقشههای حرارتی تولید میکند و بخشهایی از شبکیه را که بیشترین تأثیر را در تصمیمگیری مدل داشتهاند، نمایش میدهد.
نتایج اولیه نشان میدهد RetinaMind در آزمایشهای پژوهشی به دقت ۸۹ درصدی دست یافته است. با این حال، این دقت بر اساس دادههای پژوهشی عمومی به دست آمده و سامانه هنوز در محیطهای واقعی درمانی یا کارآزماییهای بالینی گسترده آزمایش نشده است.
پژوهشگران تأکید میکنند این فناوری در حال حاضر جایگزین تشخیص پزشکی نیست و تشخیص اوتیسم و اختلال کمتوجهی-بیشفعالی همچنان به ارزیابیهای جامع رفتاری، روانشناختی و بررسی سوابق رشد بیمار نیاز دارد.
با وجود این، RetinaMind نمونهای از روند روبهرشد استفاده از شبکیه چشم بهعنوان «پنجرهای به سلامت مغز» است. پژوهشگران در سالهای اخیر از این رویکرد برای مطالعه بیماریهایی مانند آلزایمر، پارکینسون و اسکیزوفرنی نیز استفاده کردهاند. اگر نتایج این فناوری در مطالعات بالینی آینده تأیید شود، هوش مصنوعی مبتنی بر اسکن شبکیه میتواند به ابزاری سریع و غیرتهاجمی برای غربالگری اولیه کودکان و ارجاع زودهنگام آنها به متخصصان تبدیل شود.
این خبر را اینجا ببینید.