شفقنا – سه منبع مطلع به شبکه تلویزیونی سیانان گفتند که فرماندهان ارشد ارتش آمریکا، با وجود هشدارهایی که در پایگاههای داده حیاتی ثبت شده بود و نشان میداد اطلاعات مربوط به اهداف احتمالی در ایران بهشدت قدیمی و منسوخ شده است، این هشدارها را نادیده گرفتند و با اجرای برخی حملات موافقت کردند؛ از جمله حملهای که یک مدرسه را هدف قرار داد و به شهادت حدود ۲۰۰ کودک و بزرگسال انجامید.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، به گفته این منابع، پیامهایی که نشان میداد اطلاعات مورد استفاده بر پایه دادههای اطلاعاتی متعلق به سالها قبل است و باید دوباره راستیآزمایی و تأیید شود، در سامانهای که برای تعیین اهداف حملات به کار میرود ثبت شده بود. اضافه شدن هر محل به فهرست اهداف حمله نیز مستلزم تأیید یک افسر ارشد بود.
دو نفر از این منابع گفتند تصمیم فرماندهان ارشد برای نادیده گرفتن این هشدارها به دلیل «تسریع در کار» و در شرایطی اتخاذ شد که در آغاز جنگ، فشار زیادی برای آماده کردن فهرست اهداف وجود داشت. با این حال، آنان افزودند همین تصمیم به طور مستقیم در حمله اشتباه به این مدرسه نقش داشت.
در این حمله دستکم ۱۶۸ کودک و ۱۴ معلم جان باختند—یکی از مرگبارترین حوادث مربوط به تلفات غیرنظامیان در تاریخ معاصر عملیاتهای نظامی آمریکا.
چند روز پس از این حمله، ارتش آمریکا ادعا کرد که تحقیقاتی را درباره آن آغاز کرده است.
یکی از منابع گفت: مقامهای ارتش آمریکا ظرف چند روز (پس از حمله به مدرسه) متوجه شدند که این اشتباه چگونه رخ داده است. کاملاً مشخص بود که اطلاعات قدیمی بوده است.
با گذشت چند ماه، وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) هنوز گزارش تحقیق خود درباره این حادثه را منتشر نکرده است.
یکی از مقامهای کاخ سفید به شبکه سیانان گفت: این تحقیقات همچنان ادامه دارد.
جزئیات مربوط به اینکه چرا در نهایت از اطلاعات قدیمی استفاده شد ــ موضوعی که تاکنون گزارش نشده بود ــ ابعاد تازهای از چگونگی نقش داشتن روند شتابزده انتخاب اهداف پیش از آغاز جنگ را آشکار میکند.
پنتاگون پرسشهای مربوط به روند انتخاب اهداف را به فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) ارجاع داد. سنتکام نیز با استناد به ادامه داشتن تحقیقات، از اظهارنظر خودداری کرد.
در حالی که حملات آمریکا به اهدافی در ایران تا حد زیادی کاهش یافته و مقامهای آمریکایی و ایرانی درباره احتمال دستیابی به یک توافق گفتوگو میکنند، رئیسجمهور دونالد ترامپ بارها تهدید کرده است که ممکن است بار دیگر یک کارزار گسترده نظامی و بمباران را از سر بگیرد.
این حمله در نخستین روز عملیات نظامی آمریکا علیه ایران رخ داد؛ زمانی که مقامهای نظامی و تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا پس از تصمیم ترامپ برای آغاز عملیات نظامی، با شتاب در حال بهروزرسانی اطلاعات مربوط به هزاران هدف بودند. به گفته منابع، تحلیلگران پیش از آغاز حملات فرصت نکردند تمامی سوابق مرتبط در پایگاههای داده پنتاگون را بهروزرسانی کنند.
در نتیجه، اطلاعات مربوط به بسیاری از اهدافی که به فهرست حملات اضافه شدند، بیش از ۱۰ سال قدمت داشت.
دو منبع مطلع به سیانان گفتند با توجه به محدودیت زمانی، مقامهای نظامی و تحلیلگران اطلاعاتی ابتدا سوابق اهدافی را که در رده «اولویت بالا» قرار داشتند بهروزرسانی کردند؛ یعنی اهدافی که بیشترین احتمال را داشت در همان ابتدای عملیات مورد حمله قرار گیرند.
به گفته این منابع، اهداف «اولویت بالا» عمدتاً شامل اهداف متحرک و مکانهایی بود که تصور میشد بیشترین تهدید را برای نیروهای آمریکایی ایجاد میکنند. آنان افزودند که مقامهای نظامی توانستند تا حد زیادی اطلاعات مربوط به این اهداف را پیش از آغاز بمبارانها بهروزرسانی کنند.
یکی از منابع گفت: این همان روشی بود که (مقامهای نظامی) برای بازاعتبارسنجی سریع اهداف به کار میبردند؛ یعنی اولویت دادن به اهدافی که تصور میکردیم بیشترین خطر را برای نیروهای آمریکایی و مأموریت ایجاد میکنند؛ مانند سایتهای موشکی و هواپیماها.
منبع دوم توضیح داد که اهداف ثابت ــ مانند هدفی که در نهایت مشخص شد یک مدرسه بوده است ــ معمولاً در رده پایینتر قرار میگرفتند، زیرا جابهجا نمیشوند. او افزود تحلیلگران پیش از آغاز جنگ نتوانستند اطلاعات مربوط به بسیاری از این اهداف را بهروزرسانی کنند.
دو منبع گفتند پایگاههای داده انتخاب اهداف که با نام پایگاه داده یکپارچه نوسازیشده (MIDB) و سامانه مخزن تحلیلی سریع با کمک ماشین (MARS) شناخته میشوند، بهوضوح هشدار داده بودند که اطلاعات مربوط به اهداف در ایران پیش از استفاده باید بهروزرسانی شود.
سامانه MIDB قدیمیترین سامانه انتخاب اهداف پنتاگون است که در دهه ۱۹۸۰ طراحی شد و عمدتاً بر ورود دستی اطلاعات توسط تحلیلگران متکی است.
سامانه MARS نیز پلتفرم دیجیتال جدید این وزارتخانه است که از هوش مصنوعی بهره میبرد، اوایل امسال وارد مرحله عملیاتی شده و قرار است در نهایت جایگزین MIDB شود.
به گفته یک فرد آگاه از دستورالعملهای اصلاحشده اخیر پنتاگون، هر دو سامانه هماکنون مورد استفاده قرار میگیرند، اما روند انتقال کامل به MARS چندین سال از برنامه عقب افتاده و دادههای رسمی و معتبر مربوط به انتخاب اهداف همچنان بر MIDB متکی است.
منبع نخست به سیانان گفت یکی از تحلیلگران پیشتر تغییرات ایجادشده در این محل را در یک ابزار اطلاعاتی دیجیتال دیگر ثبت کرده بود، اما آن ابزار به پایگاه داده رسمی اطلاعاتی که برای تعیین اهداف حملات استفاده میشود متصل نبود و این اطلاعات نیز هرگز به فرماندهان نظامی منتقل نشد.
همین منبع افزود هشدار آن تحلیلگر و همچنین اینکه چگونه شکافهای موجود در پایگاه داده اطلاعاتی پنتاگون ممکن است در حمله اشتباه به مدرسه نقش داشته باشد، از جمله محورهای اصلی تحقیقات جاری است.
بلافاصله پس از این حمله، ترامپ تلویحاً ادعا کرد که ممکن است ایران مسئول این حادثه باشد و سپس اظهار داشت که شاید هرگز مسئولیت این حمله به طور قطعی مشخص نشود. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز گفته است که این حمله «بهطور کامل و دقیق» بررسی خواهد شد و افزود واشنگتن «به هر شکل ممکن تلاش کرده است از وارد شدن تلفات به غیرنظامیان جلوگیری کند».
چندین منبع به سیانان گفتند که رهبران ارشد پنتاگون در روزهای منتهی به آغاز جنگ، بهشدت بر مقامهای نظامی فشار میآوردند تا هرچه سریعتر اهداف حمله را آماده کنند و این فشار در طول چند هفته درگیری نیز ادامه داشت؛ موضوعی که فشار سنگینی بر سنتکام و تحلیلگران اطلاعاتی مسئول شناسایی اهداف مناسب برای حمله وارد کرد.
یکی از منابع درباره تصمیم به نادیده گرفتن هشدارهای مربوط به اطلاعات قدیمی به سیانان گفت: پنتاگون همه را تحت فشار گذاشته بود که سریعتر عمل کنند. افراد زیادی که سابقه فعالیت در صندوقهای پوشش ریسک داشتند یا چهرههای تلویزیونی بودند، در این روند حضور داشتند. اما رهبری سنتکام هم هیچ مقاومتی در برابر این فشار نشان نداد.
به گفته دو منبع آگاه از روند تصمیمگیری، عامل دیگری که احتمال وقوع اشتباه را افزایش داد این بود که تیمهای «کاهش آسیب به غیرنظامیان و پاسخگویی» در سنتکام و سایر فرماندهیهای رزمی، به دلیل تصمیم هگست از کمبود شدید نیرو رنج میبردند.
هگست بارها گفته است که قصد دارد با برداشتن محدودیتها، به فرماندهان حاضر در میدان اجازه دهد سریعتر عمل کنند؛ رویکردی که او آن را با عبارت «حداکثر قدرت کشندگی، نه قانونگراییِ سست» توصیف کرده است.
پیش از آغاز جنگ علیه ایران، هگست برنامههای «کاهش آسیب به غیرنظامیان و پاسخگویی» را بهشدت کوچک کرد و شمار کارکنان این بخش را در فرماندهیهای نظامی بیش از ۹۰ درصد کاهش داد. به گفته منابع سیانان، این اقدام شامل حذف متخصصان کاهش آسیب به غیرنظامیان از تیمهای تعیین اهداف حملات و کاهش تیم ۱۰ نفره این بخش در فرماندهی مرکزی آمریکا به تنها یک کارمند تماموقت بود.
یکی از منابع گفت: میدانم که تیم «کاهش آسیب به غیرنظامیان و پاسخگویی» در سنتکام همچنان تلاش میکرد بهترین عملکرد ممکن را داشته باشد، اما به دلیل تصمیمهای هگست، از نظر نیروی انسانی و منابع، آنطور که باید تجهیز نشده بود.











