شفقنا آینده- یک استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل منطقه درباره تنش های اخیر بین روسیه و اوکراین می گوید: شواهد موجود نشان میدهد که روسیه با هدف قراردادن زیرساختهای حیاتی و ایجاد بحرانهای جمعیتی، استراتژی «سرزمین سوخته» را در اوکراین پیادهسازی میکند. مشابه رویههایی که در دیگر مناقشات منطقهای دیده شده، روسیه با طولانی کردن فرآیند مذاکرات و افزایش مطالبات، به دنبال فرسایشی کردن جنگ است. هدف نهایی مسکو در این استراتژی، تضعیف شدید ساختار دولت-ملت در اوکراین به گونهای است که چشمانداز بقای آن بهعنوان یک کشور مستقل در جغرافیای سیاسی آینده با تردید جدی مواجه شود.
دکتر سیدعطا تقوی اصل در گفت وگو با خبرنگار شفقنا آینده در پاسخ به این سوال که با توجه به تشدید تنشها میان روسیه و اوکراین در هفتههای اخیر، پرسش اساسی این است که روند تحولات این مناقشه به چه سمتی حرکت میکند و دلایل افزایش سطح درگیریها چیست؟ اظهار داشت: به نظر میرسد یکی از دلایل اصلی تشدید این تنش، تغییر اولویتهای حامیان اوکراین است. کشورهای اروپایی در حال حاضر با چالشهای داخلی متعددی از جمله فشارهای اقتصادی، بحران انرژی و پیامدهای جنگ در خاورمیانه دستبهگریبان هستند. در نتیجه، اگرچه حمایت از اوکراین بهطور کامل قطع نشده، اما توجه به این موضوع در فهرست اولویتهای ملی آنها تنزل یافته است.
استراتژی «سرزمین سوخته» روسیه
وی افزود: شواهد موجود نشان میدهد که روسیه با هدف قراردادن زیرساختهای حیاتی و ایجاد بحرانهای جمعیتی، استراتژی «سرزمین سوخته» را در اوکراین پیادهسازی میکند. مشابه رویههایی که در دیگر مناقشات منطقهای دیده شده، روسیه با طولانی کردن فرآیند مذاکرات و افزایش مطالبات، به دنبال فرسایشی کردن جنگ است. هدف نهایی مسکو در این استراتژی، تضعیف شدید ساختار دولت-ملت در اوکراین به گونهای است که چشمانداز بقای آن بهعنوان یک کشور مستقل در جغرافیای سیاسی آینده با تردید جدی مواجه شود.
تغییرات سیاسی در ایالات متحده و انزوای ژئوپلیتیکی اوکراین
وی تصریح کرد: عامل تعیینکننده دیگر، تغییر رویکرد در سیاست خارجی ایالات متحده است. با تغییر دولت در آمریکا، نگاه جمهوریخواهان به جنگ اوکراین تفاوت ماهوی با دموکراتها دارد. برخلاف دولت پیشین که حامی اصلی این مناقشه بود، جریان حاکم کنونی معتقد است که این جنگ در زمره منافع ملی آمریکا تعریف نمیشود. این تغییر رویکرد باعث شده است که اوکراین در مواجهه با یک قدرت نظامی مانند روسیه، با کمبود منابع و انزوای ژئوپلیتیکی مواجه شود.
چشمانداز مبهم و سناریوهای محتمل
تقوی اصل با بیان اینکه در حال حاضر، هیچ افق روشنی برای توافق یا پایانبندی این مناقشه وجود ندارد گفت: گزارشهای واصله از وضعیت داخلی اوکراین، حاکی از بحرانهای عمیق در ابعاد جمعیتی و اقتصادی است. کمکهای نظامی و مالی مقطعی غرب نیز در برابر توان نظامی روسیه، به تنهایی قادر به تغییر موازنه قوا نخواهد بود. در نتیجه، یکی از سناریوهای محتمل در میانمدت، تنزل جایگاه اوکراین از یک کشور مستقل به منطقهای تحت تأثیر یا تحت حمایت است. تحقق این سناریو یا مقاومت در برابر آن، مستقیماً به میزان اراده و حمایت کشورهای غربی در آینده نزدیک بستگی دارد. با تداوم رویکرد کنونی آمریکا مبنی بر «سربار» دانستن بحران اوکراین، احتمال وقوع این سناریو دور از انتظار نیست و به نظر میرسد روسیه به دلیل دست برتر در میدان نبرد، همچنان بر استراتژی فرسایشی خود تأکید خواهد داشت.