شفقنا- فهیمه ابراهیمی؛ نایبرئیس اول کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در خصوص مدیریت ناترازی انرژی در فصل تابستان، گفت: گزارشهای متعددی از نقاط مختلف کشور حاکی از آن است که در برخی مناطق، خاموشیها با دفعات و مدتزمان بیشتری اعمال میشود، در حالی که برخی مناطق دیگر سهم بسیار کمتری از این محدودیتها دارند.
فرهاد شهرکی در گفتوگو با خبرنگار شفقنا با بیان اینکه ناترازی برق و گاز، محصول سیاست های یک یا دو سال اخیر نیست، اظهار کرد: این ناترازی حاصل انباشت سالها سرمایهگذاری ناکافی، توسعه نامتوازن زیرساختهای تولید، انتقال و توزیع انرژی، رشد شتابان مصرف، فرسودگی بخشی از شبکه و تأخیر در اصلاح حکمرانی انرژی است. بنابراین، حل این مسئله با اقدامات مقطعی و کوتاهمدت امکانپذیر نیست و نیازمند اصلاحات ساختاری، برنامهریزی بلندمدت و تصمیمهای راهبردی است.
سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد تولید برق ایران فاصله محسوسی با اهداف اسناد بالادستی دارد
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران از نظر ظرفیت تابش خورشیدی در زمره کشورهای ممتاز جهان قرار دارد، اما متأسفانه این مزیت راهبردی تاکنون متناسب با ظرفیتهای موجود به ثروت ملی تبدیل نشده است. در حالی که بسیاری از کشورها با منابع خورشیدی بهمراتب محدودتر، سهم قابلتوجهی از سبد تولید برق خود را از انرژیهای تجدیدپذیر تأمین میکنند، سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد تولید برق ایران همچنان فاصله محسوسی با اهداف اسناد بالادستی و الزامات امنیت انرژی کشور دارد.
شهرکی با تأکید بر اینکه انرژیهای تجدیدپذیر دیگر یک انتخاب صرفاً زیستمحیطی نیستند، بلکه یک ضرورت راهبردی برای امنیت انرژی، رشد اقتصادی و توسعه پایدار کشور به شمار میروند، تصریح کرد: بخش عمده اوج بار شبکه برق در فصل تابستان و همزمان با بیشترین شدت تابش خورشید رخ میدهد. این همزمانی، یک مزیت طبیعی و اقتصادی برای توسعه نیروگاههای خورشیدی ایجاد کرده است و بیتوجهی به این ظرفیت، به معنای از دست دادن یکی از کمهزینهترین، پاکترین و پایدارترین راهکارهای کاهش ناترازی برق است.
توسعه نیروگاههای خورشیدی به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری انرژی کشور تبدیل شود
نماینده مردم زابل، زهک، هیرمند، هامون و نیمروز در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: توسعه نیروگاههای خورشیدی باید به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری انرژی کشور تبدیل شود. این موضوع صرفاً یک پروژه عمرانی یا زیستمحیطی نیست، بلکه بخشی از راهبرد ملی برای ارتقای امنیت انرژی، کاهش مصرف سوختهای فسیلی، آزادسازی گاز طبیعی برای صنایع و صادرات، کاهش هزینههای توسعه شبکه برق، افزایش تابآوری صنعت برق و حرکت به سوی اقتصاد کمکربن محسوب میشود.
وی با اشاره به نقش حیاتی بخش تولید در اقتصاد کشور اظهار داشت: نخستین اولویت در توسعه نیروگاههای خورشیدی باید شهرکهای صنعتی، صنایع انرژیبر، واحدهای تولیدی و مراکز بزرگ مصرف باشد. هر ساعت توقف تولید ناشی از کمبود برق، علاوه بر کاهش تولید ناخالص داخلی، موجب افزایش هزینه تمامشده کالاها، کاهش رقابتپذیری صنایع، اختلال در زنجیره تأمین و در نهایت تحمیل فشار مستقیم بر معیشت مردم میشود. از این منظر، تأمین برق پایدار برای بخش تولید، صرفاً یک ضرورت صنعتی نیست، بلکه یک ضرورت اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی است.
وی افزود: دولت باید بستهای جامع از مشوقهای اقتصادی، مالی و مقرراتی را برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر تدوین و اجرا کند. اعطای تسهیلات کمبهره، خرید تضمینی بلندمدت برق، توسعه قراردادهای دوجانبه خرید برق، تسهیل اتصال نیروگاههای مقیاس کوچک به شبکه، کاهش بروکراسی اداری، تسریع در صدور مجوزها و ایجاد سازوکارهای مطمئن برای بازگشت سرمایه، از مهمترین الزامات جلب مشارکت بخش خصوصی در این حوزه است. بدون فراهم کردن جذابیت اقتصادی، تحقق اهداف توسعه تجدیدپذیرها امکانپذیر نخواهد بود.
مدیریت مصرف برق بر پایه عدالت باشد
شهرکی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به نحوه مدیریت خاموشیها در فصل تابستان گفت: مدیریت مصرف زمانی از مقبولیت اجتماعی برخوردار خواهد بود که بر پایه عدالت، شفافیت و اطلاعرسانی دقیق اجرا شود. مردم زمانی با سیاستهای مدیریت بار همراهی خواهند کرد که اطمینان داشته باشند محدودیتها بر اساس معیارهای روشن، عادلانه و بدون هرگونه تبعیض میان مشترکان توزیع میشود.
تبعیض در تاریکی؛ برخی مناطق بیشتر از دیگران قطعی برق دارند
وی افزود: گزارشهای متعددی از نقاط مختلف کشور حاکی از آن است که در برخی مناطق، خاموشیها با دفعات و مدتزمان بیشتری اعمال میشود، در حالی که برخی مناطق دیگر سهم بسیار کمتری از این محدودیتها دارند. چنانچه این گزارشها صحت داشته باشد، وزارت نیرو موظف است با شفافیت کامل، معیارهای اعمال خاموشیها را تبیین کرده و هرگونه تبعیض احتمالی را برطرف سازد.
نایبرئیس اول کمیسیون انرژی مجلس تأکید کرد: عدالت در توزیع محدودیتها، بخشی از عدالت در حکمرانی انرژی است. اگر مردم قرار است پیامدهای ناترازی را تحمل کنند، این تحمل باید بر پایه معیارهای عادلانه، شفاف و قابل نظارت باشد. هرگونه احساس تبعیض، سرمایه اجتماعی را کاهش داده و اعتماد عمومی به سیاستهای مدیریت مصرف را تضعیف خواهد کرد.
مدیریت ناترازی باید با کمترین آسیب به زندگی روزمره مردم و فعالیتهای اقتصادی همراه باشد
وی درباره آثار اجتماعی و اقتصادی خاموشیهای مکرر نیز اظهار داشت: قطع برق صرفاً خاموش شدن روشنایی نیست؛ این مسئله فعالیت واحدهای اقتصادی، خدمات عمومی، آموزش، ارتباطات، تجهیزات الکترونیکی، خدمات درمانی و کیفیت زندگی مردم را تحت تأثیر قرار میدهد و در شرایط گرمای شدید، فشار مضاعفی بر سالمندان، کودکان، بیماران و سایر گروههای آسیبپذیر وارد میکند. بنابراین، مدیریت ناترازی باید با کمترین آسیب به زندگی روزمره مردم و فعالیتهای اقتصادی همراه باشد.
شهرکی افزود: عبور پایدار از ناترازی انرژی تنها با اعمال خاموشی یا محدود کردن مصرف امکانپذیر نیست. کشور به یک برنامه جامع، منسجم و آیندهنگر نیاز دارد که در آن توسعه متوازن ظرفیت نیروگاهی، نوسازی شبکه انتقال و توزیع، ارتقای بهرهوری انرژی، اصلاح الگوی مصرف، کاهش شدت انرژی، توسعه فناوریهای نو، افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد تولید برق کشور و استقرار نظام حکمرانی هوشمند انرژی بهصورت همزمان دنبال شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: هر میزان سرمایهگذاری امروز در توسعه نیروگاههای خورشیدی، سرمایهگذاری برای امنیت انرژی، پایداری تولید، رشد اقتصادی، کاهش مصرف سوختهای فسیلی، افزایش صادرات گاز، حفاظت از محیطزیست و ارتقای رفاه نسلهای آینده است. اگر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه نیروگاههای خورشیدی، به اولویت نخست سیاستگذاری انرژی کشور تبدیل نشود، هزینههای اقتصادی، اجتماعی و امنیتی ناترازی برق در سالهای آینده بهمراتب سنگینتر خواهد بود.