شفقنا- روزنامه خراسان نوشت: سفر تیم مذاکرهکننده ایران به ژنو از همان ابتدا با پرسشها و انتقادهایی همراه بود. بخشی از منتقدان معتقد بودند در شرایطی که رژیم صهیونیستی همچنان به تجاوزات خود ادامه میدهد، حضور در مذاکرات میتواند پیام اشتباهی مخابره کند. اما آنچه در عمل رخ داد، نشان داد که هدف اصلی الزام آمریکا به تعهدات سیاسی و حقوقی بوده است.
مهمترین نتیجه مذاکرات ژنو را باید در موضوع لبنان جستوجو کرد. پیش از ورود هیئت ایرانی به مذاکرات، آتشبس در لبنان اجرایی شد و برای نخستین بار پس از ماهها درگیری، روندی برای تثبیت وضعیت شکل گرفت. اهمیت این مسئله زمانی روشنتر میشود که بدانیم در صورت شکست مذاکرات یا خروج این پرونده از دستورکار، احتمال تداوم جنگ و افزایش ترور و جنایت اسرائیل در لبنان بسیار بالا بود.
البته کمتر کسی تصور میکند که رژیم صهیونیستی بهطور کامل به تعهدات خود پایبند بماند؛ سابقه این رژیم در نقض آتشبسها و توافقات روشن است. با این حال، حتی اگر این تفاهم بتواند برای مدتی هرچند کوتاه از شدت جنایات و کشتار در لبنان بکاهد، خود یک دستاورد مهم انسانی و سیاسی محسوب میشود. واقعیت آن است که امروز یکی از پیچیدهترین گرههای پرونده لبنان، صرفاً رفتار اسرائیل نیست، بلکه عملکرد دولت این کشور است که در بسیاری از موارد همسو با خواستههای واشنگتن و تلآویو عمل کرده و فضای مانور برای مقاومت را محدود ساخته است. همین وضعیت باعث شده مهار تجاوزات رژیم صهیونیستی و تثبیت دستاوردهای میدانی برای ایران و محور مقاومت با دشواریهای بیشتری همراه باشد. از این منظر، هر توافقی که بتواند ولو موقت، ماشین جنگی اسرائیل را متوقف کرده و زمان و فرصت بیشتری برای مردم لبنان و نیروهای مقاومت فراهم کند، دارای ارزش راهبردی است. از سوی دیگر، گنجانده شدن موضوع تمامیت ارضی و خروج نیروهای اشغالگر از خاک لبنان، اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا در صورت عدم اجرای تعهدات از سوی اسرائیل، حق مقاومت و اقدام متقابل از منظر حقوقی و سیاسی بیش از گذشته قابل دفاع خواهد بود و این موضوع به معنای تثبیت بخشی از دستاوردهای مقاومت در متن تفاهم است.
نشانه دوم موفقیت این روند را میتوان در واکنشهای تلآویو مشاهده کرد. کافی است مواضع مقامات صهیونیست در هفتههای گذشته با مواضع امروز آنها مقایسه شود. در ابتدای مسیر، سخن از ادامه جنگ، تشدید فشار و تحمیل شروط یکجانبه به ایران و محور مقاومت بود؛ اما اکنون همان مقامات بیش از هر چیز بر عدم عقبنشینی از برخی مناطق و حفظ حداقلی از دستاوردهای خود تأکید میکنند. این تغییر لحن نشان میدهد که فاصله معناداری میان اهداف اولیه اسرائیل و واقعیتهای موجود ایجاد شده است. به بیان دیگر، طرفی که در آغاز از پیروزی کامل سخن میگفت، امروز در موقعیت دفاع از حداقلهای خود قرار گرفته است.
سومین محور مهم مذاکرات ژنو، مسئله اقتصادی است. بر اساس تفاهمات انجامشده، مسیر دسترسی ایران به حدود ۱۲ میلیارد دلار از منابع مالی خود گشوده شده و همزمان تعلیق بخشی از تحریمهای نفتی و بانکی در دستورکار قرار گرفته است. البته تجربه گذشته نشان میدهد که تا زمان اجرای کامل تعهدات و انتقال واقعی منابع مالی، باید با احتیاط سخن گفت. با این حال، تفاوت مهم این مرحله آن است که ایران در ازای وعدههای آینده، امتیازات فوری و نقد دریافت کرده است؛ موضوعی که در ساختار تفاهم نیز قابل مشاهده است.
در مجموع، ژنو را نباید صرفاً یک مذاکره سیاسی دانست. اهمیت این سفر در آن بود که توانست بخشی از دستاوردهای حاصل از مقاومت میدانی را به تعهدات سیاسی، اقتصادی و امنیتی تبدیل کند. این تفاهم هنوز پایان راه نیست و موفقیت نهایی آن به میزان پایبندی طرف مقابل وابسته است و سازوکار موجود به نحوی برنامه ریزی شده که عمل به هر تعهد از طرف ایران مشروط به انجام تعهد توسط طرف مقابل است.
در همین راستا و برای پیگیری شروط ایران و تحقق تعهدات طرف مقابل تیم مذاکره کننده ایران بلافاصله بعد از نشستن در تهران، عازم عمان شد.