شفقنا – پزشکان سالها از نوار قلب (ECG) بهعنوان یکی از ارزانترین و در دسترسترین ابزارهای تشخیص بیماریهای قلبی استفاده کردهاند. اما اکنون با ورود هوش مصنوعی، این آزمایش ساده میتواند به ابزاری بسیار قدرتمندتر تبدیل شود؛ ابزاری که قادر است نشانههای پنهان بیماریهای قلبی را سالها پیش از ظهور علائم آشکار کند و مسیر درمان را تغییر دهد.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، کارشناسان حوزه سلامت میگویند تحول اصلی نه در خود نوار قلب، بلکه در توانایی استخراج اطلاعاتی نهفته است که پیشتر از دید پزشکان پنهان میماند. مدلهای هوش مصنوعی با تحلیل حجم عظیمی از دادههای نوار قلب میتوانند الگوهایی را شناسایی کنند که با روشهای سنتی قابل مشاهده نیستند.
به گفته متخصصان، هدف اصلی این فناوری تشخیص مستقیم بیماری نیست، بلکه شناسایی بیمارانی است که خطر ابتلا به مشکلات قلبی در آنها بیشتر از چیزی است که ارزیابیهای معمول نشان میدهد. این موضوع میتواند به پزشکان کمک کند تصمیم بگیرند چه بیمارانی باید سریعتر برای آزمایشهای تکمیلی مانند اکوکاردیوگرافی ارجاع داده شوند.
یکی از نمونههای مطرح در این حوزه مربوط به مردی ۳۵ ساله است که پس از مرگ ناگهانی یکی از اعضای خانوادهاش تحت بررسی قرار گرفت. در حالی که نوار قلب او طبیعی گزارش شده بود، یک الگوریتم هوش مصنوعی خطر بالای کاهش عملکرد قلب را شناسایی کرد. بررسیهای بعدی نشان داد عملکرد بطن چپ قلب او تنها ۱۸ درصد است و در نهایت به کاردیومیوپاتی اتساعی ارثی مبتلا تشخیص داده شد.
پژوهشگران تأکید میکنند این فناوری قرار نیست جایگزین پزشکان شود، بلکه نقش یک ابزار کمکی را ایفا میکند. در واقع هوش مصنوعی میتواند اطلاعات بیشتری را از همان دادههایی استخراج کند که تاکنون در اختیار پزشکان بوده است.
با این حال، چالش اصلی تنها دقت الگوریتمها نیست. بیمارستانها باید تصمیم بگیرند چگونه این فناوری را وارد فرآیندهای درمانی کنند، چه کسانی مسئول نظارت بر آن باشند و چگونه افزایش احتمالی تقاضا برای آزمایشهای تکمیلی را مدیریت کنند.
برخی کارشناسان معتقدند موفقیت ECG-AI در نهایت میتواند فشار بر سیستم درمانی را کاهش دهد، زیرا بهجای انجام آزمایشهای پرهزینه برای همه بیماران، افراد پرخطر را با دقت بیشتری شناسایی میکند و منابع محدود را به سمت بیمارانی هدایت میکند که واقعاً به بررسی بیشتر نیاز دارند.
شواهد اولیه نیز امیدوارکننده است. در مطالعه بزرگی موسوم به ایگل که بیش از ۲۲ هزار بیمار و ۳۵۸ پزشک مراقبتهای اولیه در آن حضور داشتند، استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل نوار قلب باعث شد بیماران دارای کاهش عملکرد قلب سریعتر و مؤثرتر شناسایی شوند.
متخصصان میگویند اهمیت این فناوری فراتر از یک کاربرد خاص است. از آنجا که نوار قلب تقریباً در همه مراکز درمانی جهان در دسترس است، هوش مصنوعی میتواند بدون نیاز به زیرساختهای جدید، امکان تشخیص زودهنگام بیماریهای قلبی را برای طیف وسیعی از بیماران فراهم کند.
به باور آنها، پزشکی قلب و عروق در حال ورود به دورهای جدید است؛ دورهای که در آن نوار قلب دیگر فقط ابزاری برای مشاهده مشکلات آشکار نیست، بلکه میتواند خطرات پنهانی را که هنوز هیچ علامتی ایجاد نکردهاند، آشکار کند و فرصت مداخله زودهنگام را در اختیار پزشکان قرار دهد.
این خبر را اینجا ببینید.