شفقنا- نشست خبری هفتگی اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ با حضور اصحاب رسانه در محل وزارت امور خارجه برگزار شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال شفقنا درباره تاثیر اختلاف دیدگاه نتانیاهو و رئیسجمهور آمریکا بر مذاکرات ایران و آمریکا گفت: همه می توانند تشخیص دهند که رژیم صهیونیستی هیچگاه طالب صلح و آرامش در منطقه نیست.آن چیزی که برای ما مهم است، تعهد آمریکا به قول و قراری است که طبق این یادداشت تفاهم گذاشته است. مردم منطقهٔ ما هیچوقت نمیپذیرند که رژیم صهیونیستی اقدامی را بدون هماهنگی و همکاری قبلی یا بعدی آمریکا انجام دهد؛ لذا آمریکا متعهد، موظف و مسئول است تعهداتی را که طبق این یادداشت تفاهم به آن ملزم شده است، انجام دهد. قاعدتاً هر نقض عهدی که از طرف سایر بازیگران و سایر متحدین آمریکا در منطقه صورت بگیرد، مسئولیت آن نیز بر عهدهٔ طرف آمریکایی خواهد بود.
به گزارش خبرنگار شفقنا، بقائی گفت: در آستانه ماه محرم هستیم ماهی که برای ما ایرانی ها نماد ایستادگی در برابر ظلم و ستم بوده است. در ۲۴ ساعت گذشته شاهد تحولات زیادی بودیم.از نهایی شدن یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا برای خاتمه دادن به جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در تمام جبههها از جمله لبنان حکایت دارد.این دستاورد راهبردی، محصول مستقیم ایستادگی و مقاومت اسطورهای ملت ایران در برابر تجاوزات دو بازیگر شرور مجهز به پیشرفتهترین امکانات مادی است.شایسته است از تمام اقشار ملت ایران که در این نبرد ۱۱۰ روزه، پشتوانهای مستحکم برای مدافعان وطن در هر دو عرصه نظامی و دیپلماتیک بودند، قدردانی شود.
او افزود: در این لحظه تاریخی، به روح بلند رئیسجمهور شهید و همه بزرگانی که در جریان این تجاوز نظامی به شهادت رسیدند درود میفرستیم و در ادامه مسیر توسعه و اقتدار کشور، با آرمانهای شهدا تجدید عهد میکنیم.
او افزود: در ایام سالگرد تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا به کشورمان در خرداد ماه ۱۴۰۴، یاد و خاطره همه شهدای عزیزمان را گرامی میداریم و فراموش نمیکنیم که در ظرف ۱۲ روز رژیم صهیونیستی و آمریکا چه جنایتهای شنیعی علیه مردم ایران مرتکب شدند.
او گفت: به تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران حمله کردند و متأسفانه جامعه جهانی، بهویژه شورای حکام و آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نتوانستند در این آزمون سربلند بیرون بیایند و به وظایف خود در قبال این اقدام غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی عمل کنند.
بقایی توضیح داد: همچنین فراموش نمیکنیم که در جریان آن جنگ تجاوزکارانه، تعداد زیادی از فرماندهان ارشد و شهروندان عزیز ایرانی را از دست دادیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: همزمان با گامهای پایانی توافق، رژیم صهیونیستی در حملهای ترورسیتی به یک منطقه مسکونی در لبنان، یکی از فرماندهان ارشد حزبالله و جمعی از شهروندان را به شهادت رساند.
او افزود: با وجود این خباثت، جمهوری اسلامی ایران با محوریت مصالح کلان خود و جبهه مقاومت، اجازه برهمخوردن تمرکز دیپلماتیک را نداد و این جنایت در نهایت به فرصتی برای انسجام و تقویت بیشتر این جبهه بدل شد.
بقایی گفت: تأکید میشود که برقراری آتشبس و خاتمه جنگ در لبنان، بخش جداییناپذیر تفاهم جامع پایان جنگ (مصوب ۱۹ فروردین) است.ایران ضمن اثبات جدیت خود، تحولات آینده را به دقت رصد کرده و برای تضمین اجرای تعهدات طرفهای مقابل، از تمامی ابزارهای راهبردی خود استفاده خواهد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر احترام به حاکمیت لبنان گفت: ذکر سه باره نام «لبنان» در یادداشت تفاهم اخیر، گویای جایگاه راهبردی این کشور در روند سازش است. تصریح بر «خاتمه جنگ در همه جبههها به شمول لبنان» و تأکید مؤکد بر «احترام به سیادت، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی لبنان»، مختصات و چارچوب حقوقی این تعهد بینالمللی را به وضوح ترسیم میکند.
او افزود: این عبارات صریح نشان میدهند که هیچ توافقی بدون تضمین همهجانبه امنیت و استقلال سرزمینی لبنان پایدار نخواهد بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: برنامه سفر به برخی از کشورهای منطقه و همسایه، پیش از آغاز نشست ژنو، در دستور کار قرار دارد که به محض قطعی شدن، جزئیات آن اطلاعرسانی خواهد شد.
او گفت: همچنین در خصوص نحوه و سازوکار امضای یادداشت تفاهم، تصمیمگیری نهایی ظرف امروز و فردا صورت میگیرد و نتایج آن به صورت رسمی اعلام میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر دادخواهی حقوقی از خون شهدا گفت: موضوع خونخواهی و دادخواهی از تمامی شهدا، گامی دائمی، مستمر و گذشتناپذیر است و هیچکس تحت هیچ شرایطی نمیتواند جنایات بزرگ رواداشتهشده در حق ملت ایران را فراموش کند یا ببخشد.
او افزود: دستگاه دیپلماسی و وزارت امور خارجه از هرگونه ابزار، ظرفیت و تریبون بینالمللی برای مستندسازی، ثبت و تبیین این جنایات شوم استفاده خواهد کرد. از این رو، رسیدن به هرگونه تفاهم و دیپلماسی برای کاهش تنش و خاتمه جنگ، هرگز به معنای چشمپوشی، فراموشی یا بخشش جنایات طرف مقابل علیه مردم ایران نخواهد بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: پس از گذشت حدود ۱۰۸ روز از آغاز جنگ تحمیلی و پشت سر گذاشتن فراز و نشیبهای فراوان آن هم در شرایطی که طرف مقابل با بدترین تعابیر، ادعای نابودی زیرساختها و تمدن ایران را داشت و سرانجام تفاهم خاتمه جنگ در تمامی جبههها نهایی شد.
او افزود: بررسی چرایی این عقبنشینی، گویای قدرت بازدارندگی کشور است؛ با این حال، عمق بدگمانی ملت ایران نسبت به کارشکنیهای طولانیمدت هیئت حاکمه آمریکا (که ریشه در وقایع تاریخی از جمله سال ۱۹۵۳ دارد) چنان ریشهدار است که تفاهم اخیر صرفاً یک گام اولیه در راستای کاهش تنش تلقی میشود. این نبرد به خوبی نشان داد که آغازکنندگان تجاوز با شکست و خسران سنگینی مواجه شدند و ملت ایران ثابت کرد در راه صیانت از عزت، استقلال و حاکمیت ملی خود از هیچ فداکاری و ایستادگیای فروگذار نمیکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر انسجام ملی گفت: مدافعان ایران در عرصه دیپلماسی، همانند رزمندگان میدانِ دفاع سخت، نیازمند حمایت و انگیزهبخشی ملت هستند؛ چرا که انسجام ملی، پشتوانه بنیادین پیشبرد هر سیاستی است. فرآیند تصمیمگیری در سیاست خارجی کشور کاملاً شفاف بوده و ارکان مختلف نظام و دستگاههای ذیربط، بهویژه شورای عالی امنیت ملی، وظایف قانونی خود را در راستای تأمین منافع ملی به بهترین وجه ایفا کردهاند که بیانیه صریح این شورا نیز گواه همین هماهنگی است.
او افزود: باید از مجاهدتهای آقای دکتر قالیباف برای پذیرش مسئولیت سنگین اداره مذاکرات، تلاشهای آقای دکتر عراقچی و نقشآفرینی آقای رئیسجمهور به عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور قدردانی کرد. این دستاورد حاصل همدلی، خردمندی و حرکت یکصدا و هماهنگ تمامی ارکان حاکمیت حول منافع عالیه نظام بوده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اینکه توافقنامه اخیر آمریکا را به لغو کامل تحریمها موظف میکند، گفت: آزادسازی اموال مسدودی ایران و جبران خسارات جنگ، دو اولویت مهم اقتصادی در این تفاهمنامه هستند و آمریکا متعهد به اجرای آنها میشود.ایران دسترسی به اموال خود را حق قانونی خود میداند و مطالبه خسارات این جنگ غیرقانونی را قاطعانه ادامه میدهد. بر اساس این یادداشت تفاهم، آمریکا موظف است تمام تحریمهای اولیه، ثانویه، قطعنامههای شورای امنیت و آژانس را لغو کند. جزئیات این موضوعات هستهای و اقتصادی ظرف ۶۰ روز پس از امضای توافق نهایی میشود.
او افزود: همچنین با امضای این تفاهمنامه در روز جمعه، تمام محدودیتهای فروش نفت، مشتقات نفتی و محصولات پتروشیمی ایران فوراً لغو خواهند شد.
بقایی با اشاره به تمرکز ایران بر اولویتهای راهبردی تفاهمنامه، گفت: جمهوری اسلامی ایران بر مباحث حاشیهای تمرکز نمیکند و مواضع خود را پیش از این تشریح کرده است. امنیت، عزت، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی لبنان برای ایران اهمیت بنیادینی دارد و کشور در عمل میزان تعهد خود را به این موضوع ثابت کرده است. ذکر سهباره نام لبنان در یادداشت تفاهم اخیر و تأکید ویژه بر حفظ سیادت و استقلال سرزمینی آن، به وضوح نگاه راهبردی و حمایت همهجانبه جمهوری اسلامی ایران از این کشور مهم منطقه را نشان میدهد.
بقائی با توضیح درباره اینکه ایران و عمان امنیت تردد در تنگه هرمز را تأمین میکنند، گفت: امنیت تنگه هرمز برای ایران اهمیت بالایی دارد و تمام تدابیر چند ماه اخیر کاملاً منطبق بر حقوق بینالملل بوده است. بر اساس یادداشت تفاهم، ایران به عنوان دولت ساحلی با همکاری عمان و مشورت با ذینفعان، امنیت و تردد ایمن کشتیها را در این آبراه راهبردی تأمین میکند. این اقدامات نظارتی و حمایتی، متناظر با تعهدات طرف مقابل اجرا میشود و جایگاه حاکمیتی ایران را کاملاً حفظ میکند.
او افزود: ایران به دنبال دریافت عوارض صرف نیست، اما هزینههای مربوط به خدمات ناوبری، حفاظت از محیط زیست و بیمه کشتیها را که توسط ایران و عمان ارائه میشود، طراحی و دریافت خواهد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: آزمودن اراده ایران نتیجهای جز شکست برای دشمنان ندارد و تکرار آن عاقلانه نخواهد بود. در متن یادداشت تفاهم، جزئیات موضوع هستهای مطرح نشده، بلکه توافق شده است که ظرف ۶۰ روز پس از امضای تفاهمنامه، گفتگوهای دوجانبه منحصراً درباره مسائل هستهای و لغو متقابل تحریمها انجام شود. مواضع ایران در خصوص غنیسازی و ذخایر اورانیوم با غنای بالا بر اساس تکالیف معاهده منع اشاعه (NPT) کاملاً روشن است.
او گفت: با این حال، باید منتظر ماند و دید که تحولات در طول این مذاکرات ۶۰ روزه به چه سمتی پیش خواهد رفت.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره آیین امضای یادداشت تفاهم روز جمعه گفت: لازم است از تلاشهای پاکستان به عنوان میانجی گفتگوها طی دو ماه گذشته، قطر و بهویژه کشور عمان به دلیل اتخاذ مواضع اصولی و رویکرد مسئولانه در قبال مسائل منطقهای و میانجیگری میان ایران و آمریکا قدردانی شود.
او افزود: در خصوص مکان امضا نیز توافق نهایی بر اساس نظر جمعی تمامی طرفها و میانجیهای حاضر در فرآیند شکل گرفت؛ بر همین اساس مقرر شد آیین امضای این یادداشت تفاهم روز جمعه در کشور سوئیس انجام شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تشییع پیکر رهبر شهید گفت: مراسم تشییع پیکر رهبر شهیدمان، رویدادی تاریخی برای تجدید میثاق ایرانیان با میهن و یکی از بزرگترین نامهای تاریخ میهندوستی خواهد بود. وزارت امور خارجه از هیچ تلاشی برای برگزاری این رویداد ملی فروگذار نمیکند. بخش سخنگویی نیز مسئولیت حوزه رسانهای این رویداد را بر عهده دارد.
او افزود: کمیتهای ویژه به مسئولیت بخش کنسولی در وزارت خارجه تشکیل شده است تا فرآیند پذیرش، صدور روادید برای مهمانان خارجی و مدیریت حضور گسترده رسانههای بینالمللی را هماهنگ کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر تغییر رفتار آمریکا گفت: ادعای کمکهای آمریکا را باید از مردم مناطقی چون میناب و لامرد پرسید که در این سه ماه، تحریم و محاصره دریایی را تجربه کردهاند. در سفر به استان همدان مطلع شدم که تأسیسات حیاتی و کالاهای اساسی مردم از جمله یک سردخانه با ۱۲۰۰ تن مرغ، یک مرغداری بزرگ و سولههای ذخیره شیرخشک و دارو مورد حمله قرار گرفتند.
او افزود: آمریکاییها در این سه ماه شنیعترین جنایات را علیه زیرساختها، صنعت و اقتصاد ایران مرتکب شدند و راه بسیار طولانی برای جلب اعتماد مردم دارند.
بقائی بر نقشآفرینی آینده آژانس تاکید کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران به هیچ وجه از عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مدیرکل آن رضایت ندارد.
او افزود: شورای حکام اخیراً تحت فشار آمریکا و اروپا قطعنامهای سیاسی علیه ایران صادر کرد، در حالی که به تعرض نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات صلحآمیز ایران هیچ اشارهای نکرد. این رویکرد سیاستزده و اظهارنظرهای غیرفنی مدیرکل، به حل مسائل کمک نمیکند. ایران همچنان عضو معاهده منع اشاعه (NPT) است، اما آژانس برای ایفای نقشی سازنده در آینده، باید رفتارهای خود را اصلاح کند و به تکالیفش در قبال حمله بیسابقه به تأسیسات هستهای ایران عمل نماید.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: ایران برنامهریزی کرده است تا در روز امضای رسمی توافقنامه، همزمان متن کامل این سند و گزارهبرگ توضیحی آن را منتشر کند.