شفقنا- ترکیه به شدت به توافق همکاری نظامی میان فرانسه و قبرس واکنش نشان داد و آن را اقدامی مغایر با حقوق بینالملل و تهدیدی مستقیم برای توازن سیاسی و امنیتی در جزیره قبرس و منطقه شرق مدیترانه توصیف کرد؛ منطقهای که طی سالهای اخیر شاهد افزایش تنشها بر سر مسائل دریایی، انرژی و ائتلافهای نظامی بوده است.
به گزارش شفقنا؛ وبگاه عربی21 نوشت: «وزارت دفاع ترکیه در بیانیهای رسمی اعلام کرد توافقی که میان پاریس و دولت قبرس یونانینشین امضا شده، با هدف تسهیل حضور و استقرار احتمالی نیروهای فرانسوی در خاک قبرس انجام شده است. به گفته آنکارا، این اقدام بدون در نظر گرفتن حقوق سیاسی و امنیتی ترکهای قبرسی صورت گرفته و عملاً ساختار حساس و شکننده توازن در جزیره را بر هم میزند».
در این بیانیه تأکید شده است که فرانسه در چارچوب توافقات تاریخی قبرس، بهویژه ترتیبات سال ۱۹۶۰، به عنوان «کشور ضامن» شناخته نمیشود و بنابراین نمیتواند با استناد به جایگاه حقوقی، وارد ترتیبات امنیتی و نظامی در جزیره شود. ترکیه معتقد است چنین اقداماتی با اصول حقوق بینالملل و توافقات بنیانگذار وضعیت قبرس در تعارض قرار دارد.
آنکارا همچنین هشدار داده است که این نوع توافقها میتواند پیامدهای جدی برای ثبات منطقه، بهویژه در بخش جنوبی جزیره و شرق مدیترانه داشته باشد. به گفته وزارت دفاع ترکیه، این کشور تحولات مربوط به این توافق را «با دقت و حساسیت بالا» دنبال میکند و آن را در چارچوب تلاشهای گستردهتر برای تغییر موازنه قدرت در منطقه ارزیابی میکند.
این توافق که میان رئیسجمهور فرانسه و همتای قبرسی او اعلام شده، بخشی از تلاشهای پاریس برای تقویت حضور نظامی و امنیتی خود در شرق مدیترانه عنوان شده است. فرانسه طی سالهای اخیر تلاش کرده از طریق همکاریهای دفاعی با کشورهای منطقه، بهویژه قبرس و یونان، نقش پررنگتری در معادلات امنیتی و انرژی این حوزه ایفا کند؛ منطقهای که به دلیل کشف منابع گاز طبیعی و مسیرهای مهم انرژی از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است.
در مقابل، ترکیه این روند را بخشی از یک الگوی گستردهتر همکاری میان برخی کشورهای اروپایی با قبرس یونانینشین و یونان میداند که به باور آنکارا، در راستای محدود کردن نقش و نفوذ ترکیه در شرق مدیترانه شکل گرفته است. روابط آنکارا با پاریس و برخی کشورهای اروپایی در سالهای اخیر بهویژه بر سر موضوعات مربوط به ترسیم مرزهای دریایی و بهرهبرداری از منابع انرژی دچار تنشهای مکرر شده است.
ریشههای این اختلاف به بحران طولانیمدت قبرس بازمیگردد؛ جزیرهای که از سال ۱۹۷۴ و پس از مداخله نظامی ترکیه در پی یک کودتا با حمایت ملیگرایان یونانی، عملاً به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد. بخش شمالی تحت عنوان جمهوری قبرس شمالی تنها از سوی ترکیه به رسمیت شناخته میشود، در حالی که بخش جنوبی با عنوان جمهوری قبرس در سطح بینالمللی به رسمیت شناخته شده است.
ترکیه همچنین تأکید دارد که ترکهای قبرسی باید به عنوان یکی از طرفهای برابر در هرگونه توافق سیاسی، اقتصادی یا امنیتی در جزیره در نظر گرفته شوند و تصمیمگیریهای یکجانبه از سوی دولت قبرس یونانینشین را فاقد مشروعیت کامل میداند. از این منظر، هرگونه توافق خارجی در حوزه امنیتی که بدون مشارکت طرف ترک انجام شود، به عنوان نقض حقوق آنان تلقی میشود.