شفقنا – چه میشود اگر چاقی، دیابت، فشار خون بالا و بیماری کلیوی، به جای مشکلاتی جداگانه، بخشی از یک زنجیره پنهان و بههمپیوسته باشند که در نهایت به سکته قلبی، نارسایی قلبی یا حتی از کار افتادن کلیهها منجر شود؟ چهار نهاد بزرگ پزشکی آمریکا اکنون برای نخستین بار دستورالعملی مشترک منتشر کردهاند که دقیقاً بر همین ارتباط تمرکز دارد.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، انجمن قلب آمریکا و کالج آمریکایی قلب و عروق به همراه چند سازمان تخصصی دیگر، نخستین راهنمای بالینی جامع برای پیشگیری و مدیریت «سندرم قلبی–کلیوی–متابولیک» (CKM) را منتشر کردهاند؛ سندرمی که مجموعهای از اختلالات بههمپیوسته را شامل میشود و خطر بروز بیماریهای قلبیعروقی و آسیب چنداندامی را بهشدت افزایش میدهد.
بر اساس آمارهای ارائهشده در این دستورالعمل، نزدیک به ۹۰ درصد بزرگسالان آمریکایی دستکم یکی از عوامل خطر این سندرم را دارند؛ عواملی مانند اضافهوزن، چاقی، فشار خون بالا، اختلال چربی خون، افزایش قند خون یا کاهش عملکرد کلیه.
پزشکان تأکید میکنند که بیماریهای قلبی، کلیوی و متابولیک نباید بهصورت جداگانه بررسی شوند، زیرا هر یک میتواند دیگری را تشدید کند. به گفته نویسندگان دستورالعمل، شناسایی زودهنگام این چرخه معیوب میتواند از بروز عوارضی مانند سکته قلبی، نارسایی قلبی، سکته مغزی و نارسایی کلیه جلوگیری کند.
سندرم CKM چیست؟
در این راهنما، سندرم قلبی–کلیوی–متابولیک در چهار مرحله تعریف شده است:
مرحله اول: افراد دارای اضافهوزن، چاقی یا پیشدیابت که هنوز دچار بیماری قلبی یا کلیوی نشدهاند.
مرحله دوم: افراد مبتلا به یک یا چند عامل خطر متابولیک مانند فشار خون بالا، دیابت نوع ۲، اختلال چربی خون یا بیماری کلیوی، اما بدون بیماری قلبی آشکار.
مرحله سوم: افرادی که علائم اولیه و خاموش بیماری قلبی را دارند یا به دلیل بیماری کلیوی شدید و عوامل خطر دیگر در معرض خطر بسیار بالای بیماری قلبی قرار دارند.
مرحله چهارم: افرادی که به بیماریهای قلبیعروقی تشخیصدادهشده مانند بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی، سکته مغزی، بیماری شریانهای محیطی یا فیبریلاسیون دهلیزی مبتلا هستند و همزمان مشکلات متابولیک یا کلیوی نیز دارند.
تغییر در روش ارزیابی خطر
یکی از مهمترین بخشهای این دستورالعمل، استفاده از مدل جدیدی به نام PREVENT برای برآورد خطر بیماریهای قلبی در ۱۰ و ۳۰ سال آینده است. برخلاف مدلهای قدیمی، این ابزار علاوه بر عوامل قلبی، وضعیت کلیهها و سلامت متابولیک فرد را نیز در محاسبات خود لحاظ میکند.
پزشکان همچنین توصیه کردهاند عواملی مانند ناامنی غذایی، مشکلات مالی و بیثباتی مسکن نیز در ارزیابی خطر بیماری مدنظر قرار گیرند، زیرا این شرایط میتوانند احتمال ابتلا به سندرم CKM را افزایش دهند.
داروهای جدید وارد دستورالعمل شدند
در کنار اصلاح سبک زندگی، راهنمای جدید استفاده از داروهای کنترل فشار خون، قند خون، کلسترول و وزن را توصیه میکند. نکته مهم آن است که برای نخستین بار داروهای مبتنی بر GLP-۱ (گروهی از داروها هستند که عملکرد هورمونی به نام GLP-۱ را در بدن تقلید می کنند) نیز به عنوان گزینهای برای برخی بیماران مبتلا به چاقی یا دیابت نوع ۲ معرفی شدهاند.
این داروها که در سالهای اخیر به دلیل اثر قابل توجه در کاهش وزن شهرت یافتهاند، اکنون بهعنوان ابزاری برای کاهش خطر رویدادهای قلبی نیز مورد توجه قرار گرفتهاند. همچنین جراحیهای متابولیک و چاقی در برخی بیماران میتواند بخشی از درمان سندرم CKM باشد.
چگونه میتوان از این سندرم پیشگیری کرد؟
نویسندگان راهنما تأکید میکنند که اصلاح سبک زندگی همچنان مؤثرترین راه پیشگیری است. آنها از مردم خواستهاند توصیههایی که شامل فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم، حفظ وزن مناسب، کنترل فشار خون، قند و کلسترول، اجتناب از مصرف دخانیات و خواب کافی است را دنبال کنند.
به گفته متخصصان، رعایت این اصول نه تنها خطر بیماری قلبی را کاهش میدهد، بلکه از سلامت کلیهها و متابولیسم بدن نیز محافظت میکند و میتواند روند پیشرفت سندرم قلبی–کلیوی–متابولیک را کند یا حتی متوقف کند.
این خبر را اینجا ببینید.