شفقنا – پژوهشگران دانشگاه ایلینوی شیکاگو از کشف یک آنتیبیوتیک جدید خبر دادهاند که میتواند به سلاحی مهم در مقابله با ابرمیکروبهای مقاوم به دارو تبدیل شود. این ترکیب که «مانیکومایسین» نام دارد، بهطور طبیعی توسط یک باکتری خاکزی تولید میشود و به گفته دانشمندان، از روشی کاملاً جدید برای از بین بردن باکتریها استفاده میکند؛ روشی که تاکنون هیچ آنتیبیوتیک شناختهشدهای از آن بهره نبرده است.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، نتایج این پژوهش که در نشریه علمی نیچرمنتشر شده، نشان میدهد مانیکومایسین میتواند علیه باکتریهایی مؤثر باشد که در برابر بسیاری از داروهای موجود مقاوم شدهاند؛ مشکلی که سازمانهای بهداشتی جهان آن را یکی از بزرگترین تهدیدهای پزشکی قرن حاضر میدانند.
این آنتیبیوتیک ریبوزوم باکتری را هدف قرار میدهد؛ ساختاری مولکولی که مسئول تولید تمام پروتئینهای مورد نیاز سلول است. حدود یکسوم آنتیبیوتیکهای امروزی نیز ریبوزوم را هدف میگیرند، اما مانیکومایسین به بخشی از این ساختار حمله میکند که پیش از این هیچ دارویی قادر به هدف قرار دادن آن نبوده است.
دیمیتری تراوین، از پژوهشگران اصلی این مطالعه، میگوید: این آنتیبیوتیک شگفتانگیز است، زیرا بخشی از ریبوزوم را هدف میگیرد که تاکنون هیچ مولکولی به آن حمله نکرده بود. به همین دلیل، باکتریها هنوز سازوکارهای دفاعی مؤثری برای مقابله با آن توسعه ندادهاند.
دانشمندان توضیح میدهند که مانیکومایسین با مختل کردن فرایند ساخت پروتئین و مسدود کردن مسیر خروج مولکولهای در حال تولید از ریبوزوم، عملاً تولید پروتئین را متوقف میکند. در نتیجه، باکتری دیگر قادر به ادامه حیات و تکثیر نخواهد بود.
منشأ این آنتیبیوتیک باکتری خاکزی استرپتومایسس ریموسوس است؛ میکروارگانیسمی که دهههاست شناخته شده و پیشتر نیز منبع تولید آنتیبیوتیکهای مهمی مانند اکسی تتراسیکلین بوده است. با این حال، پژوهشگران دانشگاه مکمستر کانادا با استفاده از روشهای غربالگری پیشرفته موفق شدند ترکیبات ارزشمندی را کشف کنند که به دلیل تولید در مقادیر اندک، سالها از دید دانشمندان پنهان مانده بودند.
الکساندر مانکین، یکی از نویسندگان مقاله، این کشف را به یافتن «خاویار سیاه در کنار یک استیک بزرگ» تشبیه میکند؛ چیزی ارزشمند که پیشتر زیر سایه ترکیبات شناختهشدهتر قرار گرفته بود.
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند که مانیکومایسین هنوز آماده استفاده در بیماران نیست. این ترکیب مدت کافی در جریان خون باقی نمیماند و برای تبدیل شدن به یک داروی بالینی باید اصلاح و بهینهسازی شود.
با این حال، دانشمندان اکنون ساختار شیمیایی دقیق آن و نحوه اتصالش به ریبوزوم را میشناسند. همچنین مشخص شده که این آنتیبیوتیک از چندین مسیر مختلف وارد سلولهای باکتریایی میشود؛ ویژگیای که احتمال ایجاد مقاومت دارویی را کاهش میدهد، زیرا باکتری برای مقابله با آن باید همزمان چندین مسیر دفاعی مختلف را تغییر دهد.
پژوهشگران همچنین سازوکار محافظتی باکتری تولیدکننده مانیکومایسین را شناسایی کردهاند. این اطلاعات میتواند به طراحی نسخههای پیشرفتهتر دارو کمک کند که حتی بر مقاومتهای احتمالی آینده نیز غلبه کنند.
این کشف در حالی صورت میگیرد که مقاومت آنتیبیوتیکی سالانه جان صدها هزار نفر را در سراسر جهان تهدید میکند و بسیاری از متخصصان هشدار میدهند بدون توسعه داروهای جدید، عفونتهای معمولی ممکن است بار دیگر به بیماریهایی مرگبار تبدیل شوند. مانیکومایسین هنوز در ابتدای مسیر توسعه قرار دارد، اما میتواند سرآغاز نسل تازهای از آنتیبیوتیکها برای مقابله با ابرمیکروبهای مقاوم باشد.
این خبر را اینجا ببینید.