انقلاب در رصد زمین از فضا؛ مدل جدید هوش مصنوعی تحلیل تصاویر ماهواره‌ای را ساده کرد

شفقنا – دانشمندان دانشگاه کمبریج و چند مرکز پژوهشی اروپایی از گسترش دسترسی به مدل هوش مصنوعی «تسرا» خبر داده‌اند؛ سامانه‌ای که می‌تواند حجم عظیم تصاویر ماهواره‌ای را به داده‌هایی فشرده و قابل‌تحلیل تبدیل کند و پژوهش درباره تغییرات اقلیمی، کشاورزی، جنگل‌ها و تنوع زیستی را بسیار ساده‌تر و ارزان‌تر سازد.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، این فناوری بر پایه داده‌های ماهواره‌های «سنتینل-۱» و «سنتینل-۲» برنامه اروپایی کوپرنیکوس توسعه یافته است.

برخلاف روش‌های سنتی که پژوهشگران مجبور بودند حجم عظیمی از تصاویر خام ماهواره‌ای را پردازش کنند، «تسرا» به‌جای پردازش مستقیم تصاویر خام ماهواره‌ای، نسخه‌ای فشرده از مهم‌ترین اطلاعات موجود در آن‌ها تولید می‌کند؛ روشی که نیاز به توان پردازشی را به‌شدت کاهش می‌دهد این داده‌های فشرده نه‌تنها فضای بسیار کمتری اشغال می‌کنند، بلکه اطلاعات کلیدی درباره وضعیت و تغییرات سطح زمین را نیز حفظ می‌کنند.

این مدل با ترکیب تصاویر نوری ماهواره سنتینل-۲ و داده‌های راداری سنتینل-۱، تصویری جامع از سطح زمین با دقت ۱۰ متر ارائه می‌دهد. استفاده از داده‌های راداری باعث می‌شود سامانه حتی در شرایطی مانند پوشش ابری نیز بتواند اطلاعات قابل اعتمادی تولید کند.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های تسرا کاهش چشمگیر نیاز به توان پردازشی است. در روش‌های متداول، تحلیل داده‌های ماهواره‌ای اغلب به سرورها و ابررایانه‌های قدرتمند نیاز دارد، اما داده‌های فشرده‌شده تسرا را می‌توان حتی روی لپ‌تاپ‌های معمولی و در برخی موارد روی دستگاه‌های همراه نیز تحلیل کرد.

پژوهشگران می‌گویند این فناوری می‌تواند کاربردهای گسترده‌ای در حوزه‌های مختلف داشته باشد؛ از پایش رشد محصولات کشاورزی و ارزیابی سلامت پوشش گیاهی گرفته تا بررسی خسارت‌های ناشی از آتش‌سوزی جنگل‌ها، تحلیل تغییرات اکوسیستم‌ها و ردیابی روندهای بلندمدت اقلیمی.

در یکی از نخستین پروژه‌های عملی، از داده‌های تسرا برای ارزیابی تغییرات زیستگاه‌های طبیعی در مناطق حفاظت‌شده کامبریا در بریتانیا استفاده می‌شود. هدف این پروژه، کمک به سیاست‌گذاران برای سنجش اثربخشی برنامه‌های حفاظت محیط زیست و یارانه‌های کشاورزی است.

ویژگی مهم دیگر تسرا، متن‌باز بودن آن است. برخلاف بسیاری از سامانه‌های تجاری هوش مصنوعی که دسترسی به الگوریتم‌ها و داده‌های داخلی خود را محدود می‌کنند، توسعه‌دهندگان تسرا مدل و داده‌های آن را به‌صورت آزاد در اختیار جامعه علمی قرار داده‌اند. این موضوع امکان توسعه، اصلاح و اعتبارسنجی مستقل نتایج را برای پژوهشگران سراسر جهان فراهم می‌کند.

توسعه تسرا بخشی از تلاش گسترده اروپا برای تقویت نقش هوش مصنوعی در علوم زمین و پایش محیط زیست به شمار می‌رود. کارشناسان معتقدند با افزایش نیاز دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی به داده‌های دقیق درباره تغییرات اقلیمی، کشاورزی و تنوع زیستی، مدل‌هایی مانند تسرا می‌توانند فاصله میان انبوه داده‌های ماهواره‌ای و تصمیم‌گیری‌های عملی را به‌طور چشمگیری کاهش دهند.

این خبر را اینجا ببینید.