شفقنا – چین رسماً اولین مرکز داده زیرآبی جهان را که با انرژی بادی کار میکند، در سواحل شانگهای راهاندازی کرد؛ پروژهای که میتواند آینده اینترنت، هوش مصنوعی و حتی مفهوم «دیتاسنتر» را زیر و رو کند.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، نخستین مرکز داده زیرآبی تجاری جهان که با انرژی بادی فراساحلی (برق گرفتن از باد، اما نه روی خشکی، بلکه در دریا یا اقیانوس) کار میکند، در فاصله بیش از ۱۰ کیلومتری ساحل شانگهای و در عمق حدود ۱۰ متری دریا وارد فاز عملیاتی شده است؛ پروژهای که میتواند یکی از آزمایشهای مهم جهان برای کاهش مصرف انرژی در زیرساختهای هوش مصنوعی باشد.
این دیتاسنتر با ظرفیت ۲۴ مگاوات، حاصل همکاری شرکت هایکلود تکنولوژی و شرکت دولتی چینا کامیکیشنز کانستراکشن است و حدود ۱.۶ میلیارد یوان (معادل ۱۷۷ میلیون پوند) برای آن سرمایهگذاری شده است. انرژی مورد نیاز آن از یک مزرعه بادی فراساحلی تأمین میشود و سیستم خنکسازی نیز توسط آب دریا انجام میگیرد.
در مراکز داده سنتی روی خشکی، بخش قابل توجهی از برق مصرفی – بین ۲۵ تا ۴۰ درصد – صرف سیستمهای خنککننده و گردش آب سرد برای جلوگیری از داغ شدن سرورها میشود.
اما در مدل زیرآبی، آب دریا بهطور طبیعی نقش خنککننده را ایفا میکند. همین موضوع باعث شده مصرف کلی انرژی این مرکز داده بیش از ۲۰ درصد کمتر از نمونههای زمینی باشد. علاوه بر این، وابستگی به آب شیرین برای خنکسازی نیز تا حد زیادی کاهش یافته است؛ موضوعی که در شرایط بحران جهانی آب اهمیت زیادی دارد.
همزمان با رشد هوش مصنوعی، نگرانیها درباره مصرف منابع طبیعی مراکز داده نیز افزایش یافته است. مؤسسه دانشگاه ملل متحد برای آب، محیط زیست و سلامت اخیراً هشدار داده که مصرف آب این مراکز ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به ۹.۳ تریلیون لیتر برسد؛ رقمی که معادل نیاز آبی سالانه ۱.۳ میلیارد نفر در جنوب صحرای آفریقا است.
ایده مراکز داده زیرآبی جدید نیست. در سال ۲۰۱۸، مایکروسافت یک پروژه آزمایشی مشابه در آبهای اطراف جزایر اورکنی در اسکاتلند اجرا کرد که نتایج اولیه آن امیدوارکننده بود، اما توسعه تجاری آن متوقف شد.
در مقابل، چین توانسته این ایده را به مرحله تجاری برساند. به گفته کارشناسان، موفقیت چین به ترکیب همزمان «تقاضای بازار، توان صنعتی، مهندسی دریایی و حمایت سیاستگذاری دولت» برمیگردد.
دولت چین توسعه هوش مصنوعی را به یکی از محورهای اصلی استراتژی اقتصادی خود تبدیل کرده است. در همین راستا، برنامهای برای تسریع ساخت مراکز داده و افزایش قابل توجه استفاده از انرژیهای پاک تا سال ۲۰۳۰ منتشر شده است.
پروژه شانگهای نیز دقیقاً در همین چارچوب قرار میگیرد: افزایش توان پردازشی، همزمان با کاهش اثرات زیستمحیطی.
با وجود مزایای صرفهجویی انرژی در این طرح، کارشناسان هشدار میدهند که مراکز داده زیرآبی میتوانند روی اکوسیستمهای دریایی تأثیر بگذارند؛ از جمله اختلال در رسوبات بستر دریا یا افزایش موضعی دمای آب.
با این حال، برخی پژوهشگران معتقدند این اثرات احتمالاً محدود و قابل مدیریت هستند، به شرط آنکه نظارت دقیق محیطزیستی ادامه پیدا کند.
پروژه دیتاسنتر زیرآبی شانگهای را میتوان یکی از آزمایشهای مهم برای آینده زیرساختهای دیجیتال دانست؛ جایی که ترکیب انرژیهای تجدیدپذیر، طراحی زیرسطحی و نیاز انفجاری هوش مصنوعی، شکل تازهای از «زیرساخت محاسباتی» را رقم میزند.
این خبر را اینجا ببینید.