شفقنا آینده- محمد المنشاوی مفسر سیاسی خبرگزاری الجزیره درباره مسائلی نوشته که فارغ از هر نتیجهای که در پایان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران حاصل آید؛ در خاورمیانه بدون کمترین تغییری باقی خواهند ماند. این تحلیلگر در این مطلب نوشته که این جنگ شاید اتحادها را از نو ترسیم کند، یا حتی موازنه قدرت را تغییر دهد، اما جغرافیا، آرمان فلسطین و هویت سیاسی حاکم بر این منطقه مسایلی هستند که پابرجا خواهند ماند.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا از خبرگزاری الجزیره؛ در هر جنگ بزرگ خاورمیانه دوباره شاهد بازگشت همان توهم همیشگی هستیم- که حکایت از این دارد که بمبها میتوانند تاریخ را از نو بنویسند. جنگ ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه ایران به سرعت و با قدرت نقشه خاورمیانه را به شیوههایی بیسابقه از نو ترسیم میکند. با این حال، واقعیتهای پایداری وجود دارد که جنگها و بمبها نمیتوانند آنها را پاک کنند یا تغییر دهند.
کارشناسان و تحلیلگران هنوز هم به طوز مستمر دست به پیشبینی این موضوع میزنند که منطقه خاورمیانه پس از پایان جنگ ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه ایران چگونه خواهد بود. برخی از این کارشناسان و تحلیلگران اصرار دارند که این جنگ خاورمیانه را تغییر شکل خواهد داد، محورهای منطقهای را سرنگون و نظم منطقهای جدیدی ایجاد خواهد کرد. بخشی از این پیشبینیها البته درست هستند- و جنگهای بزرگ از نظر تاریخی شکستگیها و دگرگونیهای عمیقی را در نقشهها، سیستمها و جمعیتشناسی مناطق درگیربه جا میگذارند.
اما همزمان یک توهم روششناختی نیز وجود دارد که با هر جنگی همراه است: این باور که جنگ میتواند همه چیز را پاک کند و صفحهای خالی ایجاد کند که میتوان آغاز جدیدی از تاریخ را روی آن نوشت؛ حتی اگر خود تاریخ بارها چنین توهماتی را رد کند.
خاورمیانه در طول تاریخ طولانی خود، تمدنها و مردمانش ثابت کرده نوعی توانایی استثنایی در جذب شوکهای عظیم و بازسازی خود دارد. این منطقه شاهد فتوحات اسلامی، حملات مغول، جنگهای صلیبی، استعمار اروپایی، جنگ سرد، امواج افراطگرایی و جنگهای داخلی بوده است. ولی به رغم همه این اتفاقات خاورمیانه در برابر تغییر مقاوم مانده است، مگر زمانی که تغییر ارگانیک و تدریجی بوده باشد!
امروز در شرایطی که نشانههایی از پایان نزدیک جنگ ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه ایران دیده میشود، به نظر میرسد بیشتر از این سوال که این جنگ چه جیزهایی را تغییر خواهد داد، میتوان این را پرسید که چه چیزهایی بعد از پایان این جنگ تغییر نخواهد کرد؟
جغرافیای استراتژیک منطقه بیشتر از جنگ دوام خواهد آورد
در پاسخ به این پرسش در این زمینه میتوان به جغرافیای استراتژیک منطقه اشاره کرد که بیتردید بسیار بسیار بیشتر از جنگ دوام خواهد آورد. از زمانی که تمدن بشری برای اولین بار در این بخش از جهان ریشه دواند، جغرافیا سرنوشت آن را تعیین کرده است. تنگه هرمز هنوز هم مسیر عبور تقریباً یکپنجم از نفت جهان است. کانال سوئز همچنان یکی از حیاتیترین شریانهای تجارت بینالمللی است. هلال حاصلخیز همچنان آسیا را به اروپا متصل میکند. این جغرافیا سرنوشت است، نه انتخاب، و هیچ نیروی نظامی نمیتواند آن را تغییر دهد.
از دیگر چیزهایی که بعد از جنگ همچنان بیتغییر خواهد ماند، میتوان به مسئله و آرمان فلسطین اشاره کرد که به هیچ روی به حاشیه رانده نخواهد شد. ادامه اختلافات فرقهای، استمرار شکنندگی کشورهای عربی، خطرات و ریسکهای فراوان برای کسانی که در پناه ایالات متحده هستند، و البته زنده ماندن اسلام سیاسی از دیگر روندهایی هستند که بعد از جنگ همچنان بیتغییر خواهند ماند.
ادامه این یادداشت و متن کامل آن را می توانید در خبرگزاری الجزیره بخوانید