شفقنا- میکروپلاستیکها بهعنوان یکی از آلایندههای زیستمحیطی رو به گسترش، در سالهای اخیر بهطور فزایندهای در بافتهای انسانی شناسایی شدهاند. با وجود آنکه هنوز شواهد علمی کافی برای اثبات ارتباط مستقیم این ذرات با برخی انواع سرطان وجود ندارد، پژوهشهای جدید نسبت به پیامدهای احتمالی آنها برای سلامت انسان هشدار میدهند. این موضوع در گزارشی از مجله «نیچر» نیز مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش شفقنا؛ وبگاه عربی21 نوشت: در همین زمینه، سازمان غذا و داروی آمریکا اعلام کرده است که تحقیقات مرتبط با میکروپلاستیکها در مواد غذایی را بهطور مستمر بررسی میکند، اما در حال حاضر «شواهد علمی کافی برای اثبات خطرناک بودن میزان شناساییشده در مواد غذایی برای سلامت انسان وجود ندارد».
با این حال، یافتههای پژوهشی نشان میدهد استفاده روزمره از پلاستیک باعث آزاد شدن میلیونها ذره ریز در مواد غذایی میشود. این ذرات نانویی پس از ورود به بدن میتوانند از موانع زیستی عبور کرده و مانند «اسب تروا» در اندامهای مختلف تجمع پیدا کنند؛ امری که در برخی مطالعات با افزایش خطر بیماریهای قلبی و عروقی تا ۴.۵ برابر مرتبط دانسته شده است.
بر اساس این دادهها، این ذرات میتوانند از دیواره روده عبور کنند، از جفت نیز بگذرند و در اندامهایی مانند مغز، کبد، کلیه و حتی بیضهها تجمع یابند. برخی پژوهشها نشان دادهاند که غلظت این ذرات در مغز انسان پس از مرگ طی هشت سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است.
در یک مطالعه گسترده مشترک میان «سازمان حفاظت از اقیانوسها» و دانشگاه تورنتو، مشخص شد که در ۸۸ درصد نمونههای پروتئینی بررسیشده، چه منشأ حیوانی و چه گیاهی، آثار میکروپلاستیک وجود دارد. این موضوع نشان میدهد ورود این ذرات به زنجیره غذایی انسان بسیار گستردهتر از گذشته شده است.
مطالعات منتشرشده در نشریه «شیمی مواد غذایی» نیز نشان میدهد یک کیسه چای ممکن است هنگام قرار گرفتن در آب داغ، میلیاردها ذره نانوپلاستیک آزاد کند. برخی از این کیسهها حتی در صورت تبلیغ بهعنوان «طبیعی» یا «قابل تجزیه»، دارای لایههای پلاستیکی مقاوم به حرارت هستند.
در کنار این یافتهها، برخی دادههای اپیدمیولوژیک نیز از ارتباط احتمالی بین مصرف این ذرات و افزایش خطر بیماریهای قلبی، ناباروری، التهاب روده و استرس اکسیداتیو سلولی خبر میدهند.
بر اساس پژوهشهای سال ۲۰۲۴، میزان مصرف میکروپلاستیکها در جهان از سال ۱۹۹۰ تاکنون حدود شش برابر افزایش یافته است. همچنین گزارشهایی نشان میدهد از آغاز تولید صنعتی پلاستیک تاکنون حدود ۹ میلیارد تن پلاستیک تولید شده که بخش زیادی از آن به ذرات ریز و موسوم به «غبار پلاستیکی» تبدیل شده و در محیط زیست پراکنده شده است.
در بخش توصیهها، پژوهشگران برای کاهش مواجهه با این ذرات، استفاده از ظروف شیشهای یا فلزی به جای پلاستیکی، پرهیز از گرمکردن مواد غذایی در ظروف پلاستیکی، کاهش استفاده از بستهبندیهای پلاستیکی و جایگزینی چای کیسهای با چای فلهای را از جمله اقدامات مؤثر کوتاهمدت و بلندمدت عنوان کردهاند.