شفقنا – پس از آنکه گزارش شد نیروی هوایی آمریکا در جریان نبرد با ایران دهها فروند پهپاد امکیو-۹ ریپر را از دست داده است، نیروی هوایی ایالات متحده روز جمعه در مصاحبه با وبسایت وار زون تأیید کرد که قصد دارد تعدادی نامشخص از نمونههای استفادهنشده این هواپیمای بدون سرنشین را از شرکت سازنده آن، جنرال اتومیکس، خریداری کند. با این حال، این کمپانی اعلام کرده است که کمتر از ۱۰ فروند از این پهپادها را برای عرضه در اختیار دارد و هنوز مشخص نیست نیروی هوایی آمریکا از چه منابع دیگری میتواند تعداد بیشتری از آنها را تأمین کند.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، تمام این تحولات همچنان پرسشهای جدیای را درباره توانایی کوتاهمدت نیروی هوایی آمریکا برای جبران خلأهای ایجادشده در نتیجه این تلفات و همچنین سایر عملیاتهای اخیر در خاورمیانه مطرح میکند. ارزش مجموع پهپادهای ریپر ساقطشده حدود یک میلیارد دلار برآورد شده است.
علاوه بر این، با وجود آنکه عالیترین مقام نیروی هوایی آمریکا اخیراً از ریپر بهعنوان «شاید ارزشمندترین بازیکن» جنگ هوایی علیه ایران یاد کرده بود، این هواگرد همچنان در معرض انتقاد مقامهای مسئول قرار دارد. آنها آشکارا درباره میزان بقاپذیری این پهپاد و در نتیجه ارزش کلی آن در عملیاتهای آینده ابراز تردید کردهاند. نیروی هوایی آمریکا تاکنون چندین تلاش ناموفق برای یافتن جانشینی برای آن انجام داده است. اکنون نیز این نیرو در مراحل اولیه تلاش جدیدی برای خرید سامانهای با عنوان «امکیو-۹ نسل بعد» قرار دارد.
با این حال، سالها زمان خواهد برد ـ اگر اصلاً چنین پروژهای به نتیجه برسد ـ تا «امکیو-۹ نسل بعد» وارد چرخه عملیاتی شود. در این میان، جستوجو برای یافتن جایگزینهای موجود آغاز شده است.
سخنگوی نیروی هوایی آمریکا به وار زون گفت: نیروی هوایی ایالات متحده قصد دارد چند فروند امکیو-۹اِی بلاک ۵ استفادهنشده را از جنرال اتومیکس سیستمز خریداری کند. تعدادی از هواپیماهای امکیو-۹اِی بلاک ۵ بر اساس پیشبینی خرید مشتریان دیگر تولید شده بودند، اما دیگر مورد نیاز آنها نیستند. این هواگردهای موجود در حال حاضر متعلق به خود شرکت جنرال اتومیکس سیستمز هستند.
«نیروی هوایی آمریکا بودجه لازم برای آغاز روند خرید این پهپادها را دریافت کرده است.»
سپهبد دیوید تابور، معاون رئیس ستاد نیروی هوایی در امور برنامهریزی و برنامهها، در جلسه استماع کنگره در ۱۳ می گفته بود: در حال بررسی گزینههایی هستیم تا در حال حاضر هر تعداد امکیو-۹اِی که امکانش وجود دارد دوباره خریداری کنیم. بنابراین یک تلاش کوتاهمدت برای خرید فوری این تجهیزات در همین سال مالی در جریان است.
تابور همچنین در آن زمان اعلام کرد که کل ناوگان امکیو-۹اِی نیروی هوایی آمریکا به ۱۳۵ فروند کاهش یافته است. بر اساس اسناد رسمی بودجه، نیروی هوایی در آغاز سال مالی ۲۰۲۶ ـ که از اول اکتبر سال گذشته آغاز شد ـ ۱۶۵ فروند ریپر در اختیار داشت. این رقم خود کاهش چشمگیری نسبت به سال قبل محسوب میشد؛ زیرا در ابتدای سال مالی ۲۰۲۵ تعداد ۲۳۱ فروند امکیو-۹اِی در اختیار این نیروها بود.
با وجود نیاز شدید نیروی هوایی، شرکت جنرال اتمیکس به وار زون اعلام کرد که تعداد ریپرهای آماده عرضه بسیار محدود است.
سی. مارک برینکلی، سخنگوی جنرال اتمیکس، اوایل این هفته به وار زون گفت: اگر قطعات موجود برای ساخت نمونههای جدید و همچنین ریپرهای متعلق به شرکت را که مقداری ساعت پرواز دارند در نظر بگیریم، در مجموع کمتر از ۱۰ فروند امکیو-۹اِی نو برای هر مشتری در هر نقطه جهان در دسترس است. همچنین تعدادی ریپر از رده خارجشده وجود دارند که ممکن است برخی از آنها بتوانند دوباره به خدمت بازگردانده شوند.
یکی از جاهایی که نیروی هوایی نمیتواند در آن به دنبال ریپر بگردد، انبارهای ذخیرهسازی است.
سخنگوی این نیرها گفت: گروه ۳۰۹ نگهداری و احیای هوافضا هیچ امکیو-۹ ذخیرهشدهای در اختیار ندارد و تاکنون نیز هیچ امکیو-۹ را برای بازگشت به خدمت احیا نکرده است.
مدل امکیو-۹اِی دیگر تولید نمیشود. شرکت جنرال اتمیکس اکنون تولید مدل امکیو-۹بی را در چندین پیکربندی مختلف دنبال میکند. هرچند این مدل نسخه تکاملیافته ریپر اصلی به شمار میرود، اما طراحی پایه آن در جنبههای مهمی با نسل قبلی تفاوت دارد. هرگونه خرید جدید نیروی هوایی از این خانواده پهپادها باید از نوع امکیو-۹بی باشد و در برنامه فعلی تولید این شرکت گنجانده شود.
تعداد دقیق امکیو-۹اِیهایی که نیروی هوایی آمریکا از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون در عملیاتهای خاورمیانه از دست داده مشخص نیست، اما گفته میشود این رقم قابل توجه است. بر اساس گزارش ماه می مجله ایر اند اسپیس فورسز به نقل از «افراد مطلع»، در جریان عملیات خشم حماسی علیه ایران، «نزدیک به ۳۰ فروند امکیو-۹ ریپر از دست رفته است». این آمار جدا از دهها ریپری است که طی حدود یک سال گذشته هنگام عملیات علیه حوثیها در یمن سرنگون شدهاند.
تابور در جلسه استماع ماه گذشته آمار رسمی تلفات ریپرها را ارائه نکرد، اما اذعان داشت: ما نسبت به میزان فرسایش و از دست رفتن آنها نگران هستیم.
در تلاش دیگری برای تقویت تعداد ریپرهای عملیاتی، نیروی هوایی آمریکا اعلام کرد که هرچند هیچگاه پهپادهای امکیو-۱ پرداتور را دوباره به خدمت بازنگردانده است، اما از قطعات این پهپادها ـ که استفاده از آنها را در سال ۲۰۲۰ متوقف کرده بود ـ بهرهبرداری مجدد میکند. پس از بازنشسته شدن این پهپادها، دهها فروند از آنها باقی مانده بودند.
سخنگوی نیروی هوایی اعلام کرد: بیش از ۵۰ فروند از آنها به گروه ۳۰۹ نگهداری و احیای هوافضا منتقل شدند و برای تأمین قطعات یدکی مورد نیاز هواپیماهای امکیو-۹ بهشدت قطعهبرداری شدند.
پرسشهایی درباره وضعیت ناوگان امکیو-۱ هفته گذشته مطرح شد؛ زمانی که فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد یک پهپاد «امکیو-۱» بر اثر آتش ایران از بین رفته است. این موضوع باعث شد بسیاری گمان کنند که نیروهای آمریکایی به دلیل تلفات گسترده ریپرها، بار دیگر از پهپاد قدیمی پرداتور استفاده میکنند.
در آن زمان، نیروی هوایی آمریکا از اعلام اینکه آیا پهپادی از ناوگان خود را از دست داده است یا خیر خودداری کرد و خبرنگاران را به سنتکام ارجاع داد؛ اما سنتکام نیز از اظهار نظر در این باره خودداری کرد. با این حال، روز جمعه نیروی هوایی به وار زون اعلام کرد که علاوه بر استفاده از پرداتورها برای تأمین قطعات، ۲۰ فروند از آنها نیز به نیروی دریایی آمریکا منتقل شدهاند.
همانطور که پیشتر نیز اشاره شده بود، این احتمال نیز وجود دارد ـ و حتی محتمل است ـ که پهپاد مورد بحث در واقع امکیو-۱سی گری ایگل بوده باشد؛ پهپادی مرتبط اما با طراحی متفاوت که همچنان در خدمت فعال ارتش آمریکا قرار دارد.
در زمان وقوع این حادثه، سنتکام از اعلام اینکه کدام نسخه از امکیو-۱ از بین رفته است، خودداری کرد.
در هر صورت، تلاش شتابزده نیروی هوایی آمریکا برای یافتن ریپرهای بیشتر، بار دیگر ارزش در اختیارداشتن یک پهپاد پرسهزن با قابلیت پرواز در ارتفاع بالا را نشان میدهد؛ هواپیمای بدون سرنشینی که میتواند اطلاعات جمعآوری کند و مهمات شلیک کند، حتی اگر سرعت آن چندان زیاد نباشد.
این خبر را اینجا ببینید.