شفقنا – افراد آگاه به خبرگزاری رویترز گفتند که سازمان اطلاعات مرکزی (سیآیاِی) مشارکت در برخی از ارزیابیهای اطلاعاتی، از جمله ارزیابیهای مربوط به جنگ ایران، که توسط دفتر جاسوسی ارشد آمریکا تهیه شده بود را متوقف کرده است، زیرا اختلافات بر سر اشتراکگذاری اطلاعات و حوزههای مسئولیت بالا گرفته است.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، به گفته یک مقام آمریکایی و سه فردی که بهطور مستقیم از این موضوع اطلاع دارند، درگیریها و اختلافات داخلی میان سیآیاِی و دفتر مدیر اطلاعات ملی بیش از یک سال است که شدت گرفته و همکاری میان این نهادها در زمینه تهیه تحلیلهای امنیت ملی را مختل نموده است؛ تحلیلهایی که رؤسای جمهور آمریکا مدتها برای مواجهه با چالشهای پیچیده سیاست خارجی به آنها اتکا داشتهاند.
به گفته این منابع، محور اصلی این اختلافات به کشمکش بر سر یک کارگروه بازمیگردد که در آوریل ۲۰۲۵ توسط تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی، تشکیل شد.
دو نفر از این افراد گفتند که سیآیاِی، به رهبری جان رتکلیف، معتقد است «گروه ابتکارات مدیر» متعلق به گابارد با دورزدن رویههای سنتی اشتراکگذاری اطلاعات و رفع طبقهبندی اسناد محرمانه، رفتاری بیملاحظه و مخاطرهآمیز داشته است. در مقابل، مقامهای دفتر مدیر اطلاعات ملی میگویند سیا بهطور مداوم دسترسی این گروه به اطلاعات را مسدود کرده است.
فروپاشی همکاری میان نهادهای اطلاعاتی در برههای حساس و دورهای خطرناک برای دولت دونالد ترامپ رخ داده است؛ زمانی که آمریکا درگیر مناقشه با ایران است و همزمان با چالشهای امنیت ملی متعددی از جمله گسترش توان نظامی چین و جنگ روسیه علیه اوکراین دستوپنجه نرم میکند.
این وضعیت همچنین نشان میدهد که اصلاحات پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ ــ که به ایجاد سمت مدیر اطلاعات ملی برای هماهنگی میان ۱۸ سازمان اطلاعاتی آمریکا منجر شد ــ نتوانسته است به ناکارآمدیهای ساختاری پایان دهد.
بث سنر، معاون پیشین مدیر اطلاعات ملی در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، گفت: دفتر مدیر اطلاعات ملی قرار است مانند روغنی در یک سیستم عمل کند که شریانهای جامعه اطلاعاتی را روان نگه میدارد و گرهها و انسدادها را برطرف میکند.
او افزود: وقتی این وظیفه انجام نشود، این احتمال به وجود میآید که سازمانها دوباره به سیلوهای جداگانه خود عقبنشینی کنند و در نتیجه زمینه برای شکستهای اطلاعاتی فراهم شود.
گابارد هفته گذشته اعلام کرد که به دلیل بیماری همسرش، در تاریخ ۳۰ ژوئن از سمت عالیترین مقام اطلاعاتی دولت ترامپ کنارهگیری خواهد کرد. ترامپ نیز روز سهشنبه اعلام کرد که بیل پولت، رئیس آژانس فدرال تأمین مالی مسکن، را به عنوان سرپرست مدیر اطلاعات ملی منصوب میکند.
اولیویا کولمن، سخنگوی دفتر مدیر اطلاعات ملی، گفت: رئیسجمهور و سیاستگذاران همچنان بهترین اطلاعات و تحلیلها را از سازمانهای اطلاعاتی دریافت میکنند.
او افزود که دفتر مدیر اطلاعات ملی و نهادهای زیرمجموعه آن «در تمامی حوزههای محصولات اطلاعاتی و عملیاتها، بهصورت روزانه با همتایان خود در سیا در ارتباط و همکاری هستند.
کولمن همچنین تاکید کرد که «گروه ابتکارات مدیر» در چارچوب اختیارات نظارتی دفتر مدیر اطلاعات ملی و در راستای اجرای فرمانهای اجرایی رئیسجمهور فعالیت کرده است.
خبرگزاری رویترز در ماه فوریه گزارش داده بود که گابارد در پی افزایش نظارت و بررسیهای کنگره درباره فعالیتهای این گروه، آن را عملاً منحل کرده و نیروهای آن را به بخشهای دیگر در درون سازمان خود منتقل کرده است.
لیز لیونز، مدیر امور عمومی سیآیاِی، گفت: در دوران مدیریت رتکلیف، سیآیاِی بهسرعت در راستای اولویتهای رئیسجمهور ترامپ وارد عمل شد؛ سازمانی تهاجمیتر که با پذیرش ریسکهای حسابشده تلاش میکند از رقبای ما پیشی بگیرد و برای ایالات متحده آمریکا یک برتری قاطع ایجاد کند.
دِیویس اینگل، سخنگوی کاخ سفید، گفت سیاست خارجی ترامپ مبتنی بر «صلح از طریق قدرت»، رویکردی آزموده و اثباتشده است که آمریکا را امن نگه میدارد و تهدیدهای جهانی را بازمیدارد، و تلاشهای رسانهها برای ایجاد شکاف و اختلاف داخلی به نتیجه نخواهد رسید.
«رئیسجمهور ترامپ به تمامی اعضای برجسته و استثنایی تیم امنیت ملی خود کاملاً اعتماد دارد.»
اقدام سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا برای کاهش چشمگیر مشارکت خود در ارزیابیهایی که توسط دفتر گابارد تهیه میشود، یکی از جدیترین پیامدهای بیاعتمادی متقابل میان این نهادها به شمار میرود.
سیآیاِی یکی از اصلیترین مشارکتکنندگان در گزارشهای تهیهشده توسط شورای اطلاعات ملی، مهمترین نهاد تحلیل اطلاعاتی ایالات متحده آمریکا، بوده است. این گزارشها بهویژه در زمان جنگ از اهمیت و اعتبار بالایی برخوردارند.
دو منبع مطلع گفتند که ارزیابیهای مربوط به ایران — جایی که ارتش آمریکا از ماه فوریه درگیر جنگ بوده است — از جمله مواردی هستند که سیآیاِی دیگر بهصورت منظم در تهیه آنها مشارکت نمیکند. به گفته این افراد، سیآیاِی و دفتر مدیر اطلاعات ملی اکنون تا حد زیادی بهعنوان دو مجموعه تحلیلی جداگانه فعالیت میکنند.
به گفته این منابع، در مقطعی از سال گذشته، سیآیاِی در واکنش به تنش میان دو نهاد، انتشار گزارشهای شورای اطلاعات ملی را در سامانه داخلی توزیع اطلاعاتی که تحت کنترل خود دارد متوقف کرد؛ اقدامی که برای مدتی کوتاه دسترسی به این محصولات تحلیلی را محدود ساخت.
یک مقام آمریکایی گفت این گزارشها تنها برای «چند ساعت» و در نتیجه یک «مشکل پردازشی» از دسترس خارج شده بودند. چهار منبع مذکور گفتند که تنش میان این نهادها اندکی پس از آن آغاز شد که گابارد در فوریه ۲۰۲۵ مسئولیت خود را بر عهده گرفت.
این منابع افزودند که یکی از نخستین اقدامات او اعمال کنترل بیشتر بر روند تهیه «گزارش روزانه رئیسجمهور» بود. سیآیاِی از مدتها پیش نقش اصلی را در تدوین این گزارش ایفا میکرد؛ گزارشی فوقمحرمانه که مجموعهای روزانه از گزارشهای اطلاعاتی تهیهشده برای رئیسجمهور را در بر میگیرد.
این افراد اعلام کردند که با تشکیل «گروه ابتکارات مدیر» برای «ریشهکنکردن» آنچه سیاسیشدن جامعه اطلاعاتی ادعا میشد، روابط میان دو طرف بیشازپیش تیره شد.
این گروه همچنین برای از طبقهبندی محرمانه خارجکردن اسناد مربوط به ترور رئیسجمهور پیشین، جان اف. کندی، و نیز بررسی امنیت دستگاههای رأیگیری انتخاباتی و منشأ بیماری کووید-۱۹ فعالیت کرده است.
منتقدان، از جمله برخی مقامهای پیشین اطلاعاتی، معتقدند این گروه بهعنوان ابزاری برای انتقامگیری از افرادی که از دید ترامپ دشمنان سیاسی او محسوب میشوند، ایجاد شده است.