در این مقاله مرحوم آیت الله العظمی صافی گلپایگانی قدس سره ضمن یادآوری اهمیت روز غدیر و ابعاد عظمت امیر المومنین علیه السلام، تجلیل از غدیر را زمینه ساز افزایش معارف ولایی دانستند.
به گزارش شفقنا، متن مقاله به شرح زیر است:
سلام بر غدیریان
سلام بر عید الله اکبر، سلام بر عید سعید غدیر، سلام بر غدیر خم، سلام بر روز اکمال دین، اتمام نعمت و تبلیغ رسالت، سلام بر جشنها، مراسم و محافل روحانی و مجالس شکوهمند ایمانی، سلام بر فرهیختگان و آگاهانی که در مرور اعصار و گذشت چهارده قرن، همهساله یاد و خاطره بزرگ رویداد تاریخی و اسلامی غدیر را با حفظ سنن اسلامی و پرهیز از گرایشهای غربی گرامی میدارند و هر سال بر رونق و گسترش آن میافزایند و علایق و رشته های ولایت و ارتباط خود را با ولی الله بحق و منصوص من جانب الله محکمتر میسازند.
سلام بر سرایندگان اشعار و قصاید ولایی، سلام بر سخنرانان و ارباب قلم و فضلا و نویسندگانی که در این روزهای خجسته (دهه غدیر و دهه ولایت) شیعیان و دوستان آن امام همام را گرم نشاط و اقبال به حقایق و معنویات و وجد و انبساط میسازند و خط تشیع، ولایت و غدیر ـ که خط اسلام راستین، تولّا و تبرّا ، تعهّد به احکام دین، اهتمام به امور مسلمین، حمایت از محرومین و مستضعفین، امربهمعروف و نهیازمنکر و نصرت اسلام و اعلای کلمه الله است ـ را تبلیغ مینمایند.
الحَمْدُ للهِ ربِّ العَالمینَ وَالصَّلاهُ وَالسَّلامُ عَلى سَیدِ الْأَنْبِیاءِ وَالمُرْسَلینَ أَبی القَاسِمِ محمَّدٍ وَآلِهِ الطَّیبینَ، وَالْحَمْدُ للهِ الَّذی جَعَلَنا مِنَ الُمتَمَسِّکینَ بِوِلایهِ أَمِیرِ الْمُومِنینَ وَأَوْلَادِهِ المعْصُومینَ سیما صَاحِب عَصْـرِنا وَإمَامِ زَمَانِنَا مَوْلَانَا المهْدِی بَقِیهِ اللهِ فی الْأَرضینَ. ثُمَّ السَّلامُ عَلى شِیعَتِهم الفَائِزینَ المُخْلِصینَ وَحِزْبِ اللهِ المُفْلِحینَ الْفِرْقَهِ النَّاجِیهِ خَیرِ البَرِیهِ.
قال الله تعالی:
یا أَیهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیک مِنْ رَبِّک وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللّٰهُ یعْصِمُک مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّٰهَ لا یهْدِی الْقَوْمَ الْکافِرینَ.
اهمیت روز غدیر
روز غدیر در تاریخ اسلام از روزهای فراموشنشدنی است، آیات قرآن مجید، اخبار متواتره، جوامع حدیث از سنن و مسانید، کتابهای تفسیر، کلام، تاریخ، سیره، رجال و حتی لغت و ادب، همه اسناد این واقعه بزرگ و اعلام رسمی ولایت و خلافت امیرالمومنین علیه السلام است که در کتابهایی، تا دهها جلد، اسناد و روایات غدیر، جمعآوری و ضبط شده است.
البته برای اولین مرتبه نبود که رسول اعظم اسلام، علی علیه السلام را به خلافت و امامت نصب فرمود، بلکه در مواقف متعدد دیگر نیز این اعلام و انتصاب الهی انجام شده بود که ازجمله در اوایل بعثت و هنگام نزول آیه: ﴿وَأَنْذِرْ عَشیرَتَک الْأَقْرَبینَ﴾ برنامه خاص این نصب اعلام شد، ولی در غدیر خم، در آن مجمع عام که نفرات آن را تا بیش از نود و صد هزار هم گفته اند، به همگان این موضوع بسیار حساس و مهم اعلام شد که در اینجا، در مقام شرح و بسط این موضوع نیستیم.
بحمد الله علما و مولّفان عالیقدر فروگذار نکرده، در نهایت وضوح این اصل محکم دینی را بیان فرموده اند.
ابعاد عظمت امیرالمومنین علیه السلام
برادران و خواهران ایمانی!
شما که عید را همهساله گرامی میدارید. آفرین بر ایمان و اخلاص شما. آفرین بر رشد فکری و شعور دینی شما. آفرین بر این احساسات تابناک ملکوتی. عنوان صحیفه عمل هر مومن، همین ولایت امیرالمومنین علیه السلام است.
همان بزرگرهبری که فضایل و مناقبش از حدّ احصا، خارج است، همان فداکار و قهرمان و مجاهد یگانهای که «لَوْلَا سَیفُهُ لَمَا قَامَ عَمُودُ الْإِسْلَامِ» ، همان مرد علم و ایمان و معرفتی که علوم همه در برابر علومش چون قطره ای است در برابر دریا، همانکه همه به علم او نیازمند بودند و او از همه بینیاز بود، همانکه وجودش نمایش و جلوه کامل کمالات محمدی بود و هنگام نزول قرآن، با او همراه بود و آنچه را پیغمبر اکرم شنید و دید، او نیز می شنید و می دید.
بزرگشخصیتی که در علم، عمل، زهد، تقوا، حلم، تواضع، عبادت، ایثار، جهاد، رحم، عدل، احسان و تمام صفات فاضله بینظیر، ممتاز و نادر روزگار و آیت کبرای پروردگار و مجمع صفات اضداد بود.
صاحبان عقول کبیره، فصحا، بلغا و بزرگان عالم بشریت، در برابر او سر تسلیم و خضوع فرود آورده، در مدح و ستایش او بلیغترین و رساترین سخنان را گفته و کتابها نوشته اند، و با اینهمه هرگز مبالغه نیست اگر بگوییم:
این شرح بینهایت کز وصف یار گفتند حرفی است از هزاران کاندر عبارت آمد
و
کتــاب فضل تو را آب بحر کافی نیست که تر کنند سر انگشت و صفحه بشمارند
عظیمی که تمام نواحی وجودش عظمت و آیت قدرت بی بانتهای خداوند متعال و جمع همه عظمتها بود.
کَانَ عَظیماً فی إِیمانِهِ، عَظیماً فی عِلْمِهِ، وَعَظیماً فی بَصیرَتِهِ، عَظیماً فی زُهْدِهِ وَتَقْواهُ، عَظیماً فی بُطُولَاتِهِ وَتَضْحِیاتِهِ، عَظیماً فی نُصْرَهِ الْحَقِّ وَإِقامَهِ الْعَدْلِ، عَظیماً فی إِعْلاءِ کَلِمَهِ اللهِ، عَظیماً فی رَحْمَتِهِ لِلاَْیتَامِ وَالْأَرامِلِ وَالْمَساکینَ، عَظیماً فی مُوَاساتِهِ لِلْفُقَراءِ، وَفی خَوْفِهِ مِنَ اللهِ تَعالَى، عَظیماً فی فَصاحَتِهِ وَبَلاغَتِهِ، عَظیماً فی مَأْکَلِهِ وَمَشْرَبِهِ وَمَلْبَسِهِ، عَظیماً فی کُلِّ أَحْوالِهِ وَأَفْعالِهِ، فَتَعالَى الله الْعَلِی الْعَظیمُ خَالِقُ هَذا الإِنْسانِ وَمُوَدِّعُ هَذِهِ الْعَظَماتِ فیهِ، فَتَعالَى اللهُ خالِقُ هذَا الْکَوْنِ الْمُتَصاغِرِ لِعَظَمَتِهِ وَالْمُتَذَلِّلِ لِجَلَالِهِ وَجَبَرُوتِهِ وَسُلْطانِهِ وَالْخائِفِ مِنْ کِبْرِیائِهِ، صَاحِبِ هذِهِ الْعَظَماتِ وَالْمُعْتَرِفِ عِنْدَهُ بِعَجْزِهِ وَفَقْرِهِ إِلَیهِ، فَهُوَ الَّذی قالَ:
«إِلَهِی کفَى بِی عِزّاً أَنْ أَکونَ لَک عَبْداً وَکفَى بِی فَخْراً أَنْ تَکونَ لِی رَبّاً».
فَهُوَ الْمَمْسُوسُ فی ذاتِ اللهِ وَالبَکّاءُ مِنْ خَشْیهِ اللهِ وَالْمُجاهِدُ فی سَبیلِ اللهِ هُوَ الصّـِراطُ الْمُسْتَقیمُ وَالْعُرْوَهُ الْوُثْقى وَحَبْلُ اللهِ الْمَتینِ وَمیزانُ الأَعْمالِ وَهُوَ قَسیمُ الْجَنَّهِ وَالنّارِ وَهُوَ نَفْسُ الرَّسُولِ وَزَوْجُ الْبَتولِ وَسَیفُ اللهِ الْمَسْلُولِ وَیدُ اللهِ الباسِطَهُ وَاُذُنُهُ الْواعِیه وَعَینُهُ النّاظِرَهُ وَحُجَّتُهُ الْبالِغَهُ هُوَ مَوْلانا عَلی بْنُ أَبی طالِبٍ علیهما السلام.
«هُوَ الَّذی مِنْ رَسُولِ اللهِ کانَ لَهُ مَقامُ هارونَ مِنْ موسَى بْنِ عِمْرانَ
هُوَ الَّذی کانَ بَیـتُ اللهِ مَـوْلِدَهُ وَطَهَّر الْبَیت مِنْ أَرْجَـاسِ أَوْثَانِ
لَوْلاهُ لَمْ یـجِدُوا کُـفْواً لِفاطِمَه لَوْلاهُ لَمْ یفْهَمُوا أَسْــرارَ قُرْآنٍ»
باید بگوییم و اعتراف کنیم که ما را آن شایستگی و صلاحیت نیست که در اوصاف و کمالات علوی سخن بگوییم و سزاوار این است که در این مقام، زمین عجز و مسکنت ببوسیم و از خداوند منّان بخواهیم که ما را در طریق ولایت و ایمان به امامت آن حضرت ثبات قدم و استقامت عطا فرماید.
تجلیل از غدیر، زمینه افزایش معارف ولایی
امید آنکه این برنامه ها، جشنها و این خدمات و زحمات عزیزان و جوانان مخلص در برگزاری دهه غدیر، همگان را به معارف ولایی بیشازپیش آشنا سازد و موجب جلب توجّهات عالیه حضرت بقیه الله (ارواح العالمین له الفداء) گردد.
عمل به دستورات دین، علامت واقعی ولایت
برادران و خواهران ایمانی
همه باید این را بدانیم که دین برای عمل است. ایمان به خدا، به پیغمبر و به آیات، همه باید با عمل توأم باشد.
مظاهر حقیقی و علایم واقعی ولایت، عمل به دستورات و تعالیم قرآن، احکام شرع و هدایتهای امیرالمومنین و سایر ائمه معصومین علیهم السلام است.
باید از همه فرصتها و برنامه های اعیاد و سوگواریها، برای خودسازی، برای ترقی و کمال معنوی و اخلاقی استفاده کنیم، جلو برویم و رو به پیش باشیم.
در این فرصتها به وضع تشیع خود، شیعه بودنمان، جهات اسلامی خودمان، جامعه و برادران و خواهرانمان، شهر و کشور، مسجد، اداره، مدرسه، دانشگاه، مطبوعات، روزنامه ها، رسانه های گروهی، کسبوکار و همه نواحی زندگی فردی و اجتماعی خود بیندیشیم و ظهور تشیع و ولایت علی علیه السلام را در همه این نواحی بررسی کنیم.
مسئولیت همگانی در برابر اعمال خلاف شرع
حقیر به همه هشدار میدهم ما در برابر هر نقصان، کسر و کمبودی که در اسلامیت خود داشته باشیم مسئولیم؛ از اینکه بعضی بهواسطه تبلیغات سوء در اشتباه بیفتند و محرّمات را حلال بشمارند، مسئولیم.
ما از این تشویق و ترویجی که به اسم هنر، از فساد و گرایش دادن جامعه به ملاهی، مناهی و شکستن سنّتهای دینی میشود مسئولیم.
از اختلاط زنان با مردان بیگانه، از خطراتی که عفّت و پارسایی زنان و جوانان را تهدید میکند مسئولیم. این جامعه، جامعه اسلامی، جامعه شیعی و جامعه قرآنی است.
هویت اسلامی این جامعه نباید به اسم خرافاتی که اسلام بر آنها خط بطلان کشیده مورد حمله واقع شود. در غدیر و اعیاد دیگر باید این مسائل را بررسی نماییم.
در این جمله تعلیلیه اخباریه: ﴿ذَلِکمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکمْ وَقُلُوبِهِنَّ﴾ که پس از جمله انشاییهای که خطاب به زنان پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله است، دقت و تأمّل کنید.
رعایت این هدایت قرآنی در تمام روابط بین زن و مرد بیگانه یک سنّت اسلامی است که مراعات آن جامعه را از فساد و فحشا مصونیت می بخشد. این هدایت قرآنی اگرچه با فرهنگ مبتذل غربی ـ که متأسفانه افرادی فریفته و دلباخته آن هستند ـ مخالفت دارد، امّا برای مسلمانان، معیار و میزان است و اختلاطات زن و مرد بیگانه را کنترل و تحت نظم و ضابطه قرار میدهد.
در سایر موارد باید اگر شیعه هستیم ـ که الحمد لله هستیم ـ دستورات شرعی و راهنماییهای ائمه علیهم السلام را سرمشق و دستورالعمل خود قرار دهیم.
خداوند متعال همه را در عمل به وظایف، حفظ مواضع اسلامی و بازنگشتن به ارتجاع جاهلیت و عقبگرایی موفق فرماید.