شفقنا- مهندس احمدرضا یوسفی، کارشناس و فعال اقتصادی در یادداشتی آورده است: بازار این هفته با یک تناقض جلو رفت: از یک طرف، حملات محدود میان آمریکا و ایران دوباره خبرساز شد، اما هر دو طرف تلاش کردند آن را به معنی فروپاشی کامل آتشبس معرفی نکنند. آمریکا حملات تازه خود به اهدافی در ایران و پهپادهای نزدیک تنگه هرمز را «دفاعی» دانست، در حالی که ایران آن را نقض آتشبس خواند. همزمان، مسیر مذاکره با میانجیگری پاکستان هنوز باز مانده و همین باعث شده بازار نه وارد آرامش شود، نه دوباره کاملا وارد فاز شوک جنگی. تنگه هرمز هم همچنان نقطه اصلی ابهام است؛ چند کشتی تجاری از تنگه عبور کردند، اما برای بازار جهانی هنوز مسیر عادی و قابل اتکا محسوب نمیشود.
خاورمیانه، انسداد کشتیرانی و ریسک بازار
در سطح منطقه، خبر اصلی این نیست که جنگ تمام شده؛ خبر اصلی این است که کنترل بحران هنوز شکننده است. گزارشهای بازار نشان میدهد تردد از تنگه هرمز همچنان محدود، پرهزینه و همراه با ریسک های بالای بیمه، بازرسی و تاخیر است. همزمان، تحرکات جدید در خلیج فارس باعث شد بازارهای سهام آسیایی افت کنند و نفت دوباره واکنش مثبت نشان دهد، اما نه به اندازه هفتههای اوج بحران، این یعنی معاملهگران هنوز ریسک را میبینند، ولی احتمال یک مسیر دیپلماتیک را هم کامل حذف نکردهاند.
قیمت نفت برنت
قیمت نفت برنت بعد از چند هفته به زیر صد دلار برگشت، چون بازار روی احتمال توافق، باز شدن تدریجی تنگه هرمز و کاهش بخشی از محاصره دریایی قیمتگذاری کرد. اما این افت پایدار و آرام نبود؛ با حملات تازه و نگرانی از شکست مذاکره، برنت دوباره به محدوده حدود ۹۷ تا ۹۸ دلار برگشت و نوسان بالا ماند. جمعبندی ساده این است: نفت از فاز وحشت بالای صد دلار فاصله گرفته، اما هنوز وارد فاز عادی نشده است.
فیول و قیر در آسیا
در بازار فرآورده، آخرین گزارشات پلتس نشان میدهد فیول ۱۸۰ سنگاپور حدود ۶۳۵ دلار و فیول ۱۸۰ خلیج فارس حدود ۵۸۵ دلار معامله شده است؛ یعنی نسبت به هفتههای پرتنشتر عقبنشینی کرده، اما هنوز ارزان و عادی نیست. قیر سنگاپور هم در حدود ۵۵۰ دلار معامله شده و قیر کره جنوبی نیز حدود ۵۲۹ تا ۵۳۸ دلار خرید و فروش شده. در چین، قیمتها کمی بالا رفتند، اما تقاضا همچنان تحت فشار فصل بارندگی، کمبود منابع مالی و خرید فقط در حد نیاز فوری است.
هند، اروپا و جهت کلی قیمت قیر
در هند، بازار هنوز سطح بالایی دارد، اما دیگر در فاز جهش هیجانی نیست. آخرین گزارشات قیمت داخلی هند را حدود ۷۸۰ تا ۸۴۳ دلار نشان میدهد و پلتس برای واردات غرب هند حدود ۶۵۰ تا ۶۵۵ دلار و شرق هند حدود ۶۷۵ تا ۶۸۵ دلار گزارش کرده است؛ یعنی هند هنوز ارزان نشده، فقط از فاز شوک به فاز تعدیل کنترلشده رسیده است. در اروپا، قیمتها عمدتا در محدوده حدود ۶۴۴ تا ۶۷۳ دلار قرار دارند؛ مدیترانه کمی نرمتر شده، اما روتردام و بالتیک همچنان بالا هستند و بازار اروپا هنوز از عرضه محدود و هزینههای بالای خوراک اثر میگیرد.
بازار ایران
در ایران، مشکل اصلی هنوز اجرای واقعی صادرات است، نه فقط عدد قیمت. فعالیت صادراتی ایران همچنان ضعیف مانده، چون اختلال حمل دریایی باعث کمبود دسترسی به کشتی، کاهش علاقه خریداران و فشار موجودی روی عرضهکنندگان شده است. قیمت قیر بشکه ایران مانند چند هفته گذشته تغییر جدی نکرده، اما همین قیمت بدون مسیر حمل، کشتی و امکان عبور از تنگه هرمز معنی ندارد. برای خریدار حرفهای، سوال اصلی این است: این قیمت واقعا قابل حمل و تحویل است یا فقط روی کاغذ قابل ارائه است؟
جمعبندی بازار
بازار قیر حالا از فاز جهش ناگهانی وارد فاز محاسبه شده است. خریدار دیگر فقط دنبال پایینترین قیمت نیست؛ دنبال قیمتی است که پشت آن حمل واقعی، پاسخگویی، زمانبندی و ریسک قابل مدیریت وجود داشته باشد. سنگاپور و کره کمی بالا آمدهاند، چین هنوز محتاط است، هند آرامتر شده، اروپا هنوز سطح بالا را حفظ کرده و ایران همچنان با ریسک اجرایی روبهروست. این یعنی بازار به ظاهر کمی آرامتر شده، اما هنوز ساده نشده است.