شفقنا – پژوهشگران دانشگاه بوستون دریافتند داروی ضدپیری ABT-263 (که سلولهای آسیبدیده پیر را از بین میبرد) در موشهای مسن، روند ترمیم زخم را به طور چشمگیری تسریع میکند. در این مطالعه، پس از پنج روز استفاده موضعی از دارو، ۸۰ درصد از موشهای تیمارشده تا روز ۲۴ زخم خود را به طور کامل ترمیم کردند، در حالی که این رقم در گروه بدون درمان ۵۶ درصد بود.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، با افزایش سن، سلولهای آسیبدیده به جای از بین رفتن، در بافتها تجمع مییابند. این سلولهای «پیر» که به سلولهای زامبی معروفند، دیگر عملکرد طبیعی ندارند اما فعال باقی میمانند و با ترشح مولکولهای التهابی، توانایی ترمیم بافت را تضعیف میکنند. داروی ABT-263 (یک داروی سنولیتیک که به طور خاص سلولهای پیری یا سست را هدف قرار میدهند) برای حذف انتخابی همین سلولها طراحی شده است. محققان با استفاده موضعی از این دارو به مدت پنج روز روی پوست موشهای مسن، نه تنها نشانههای پیری سلولی را کاهش دادند، بلکه سرعت بهبود زخم را به طور قابل توجهی افزایش دادند.
یکی از یافتههای غیرمنتظره این بود که ABT-263 به طور موقت التهاب را در پوست افزایش داد. در حالی که التهاب مزمن مضر است، این افزایش کوتاهمدت به نظر میرسد پوست را برای فرآیند ترمیم آماده میکند. فعالیت ژنهای مرتبط با بهبود زخم (از جمله تولید کلاژن، رشد رگهای خونی و بازسازی بافت) در پوست تیمارشده افزایش یافت. نکته مهم اینکه این اثر عمدتاً در پوست پیر (مسن) مشاهده شد و در پوست جوان تأثیر قابل توجهی نداشت، که نشان میدهد دارو بیشتر در جایی فعال است که سلولهای پیر تجمع کردهاند.
از آنجا که داروهای سنولیتیک خوراکی میتوانند عوارض سیستمیک داشته باشند، استفاده موضعی از ABT-263 یک رویکرد متمرکز و هدفمند ارائه میدهد. محققان معتقدند این روش پتانسیل بالایی برای مراقبتهای قبل از عمل جراحی در افراد مسن (و همچنین بهبود زخمهای مزمن مانند زخم دیابتی) دارد.
مطالعات جدیدتر در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نیز این یافته را تأیید کردهاند: یک بررسی در مجله مرور تحقیقات پیری، پیری سلولی را عامل کلیدی پیری و بیماریهای پوستی معرفی کرده و مطالعهای در سال ۲۰۲۶ نشان داد پانسمان موضعی حاوی ABT-263 بهبود زخم را در موشهای دیابتی تسریع میکند بدون اینکه عوارض سیستمیک قابل توجهی ایجاد کند.
البته محققان هشدار میدهند که سلولهای پیر همیشه مضر نیستند و در مراحل اولیه ترمیم زخم نقش مفیدی دارند، بنابراین زمانبندی و دقت در حذف آنها بسیار مهم است.
این خبر را اینجا ببینید.