شفقنا- نشست خبری «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ برگزار شد.
به گزارش خبرنگار شفقنا، بقائی در ابتدا با گرامیداشت یاد شهدای خدمت گفت: به روح این شهیدان درود میفرستیم و نسبت به تلاشهای همه شهدا که در راه خدمت به این آب و خاک کوشیدند ادای احترام میکنیم.
بقائی درباره آخرین اقدامات حقوقی و سیاسی درباره تنگه هرمز گفت : تنگه هرمز آبراه مهمی برای کل دنیاست برای صیانت از تردد ایمن در این مسیر تلاش زیادی کردیم و این اهتمام را داریم تردد با ایمنی کامل انجام شود. تنگه هرمز در آب های ایران و عمان واقع شده و هر دو کشور خود را موظف می دانند جهت اطمینان بخشی برای تردد کشتی اقدامات خود را انجام دهند. در حال مذاکره و تدوین ساز و کاری با کشور عمان هستیم و هفته گذشته دیداری بین بخش کارشناسی ما با عمان در مسقط برگزار شد و در این باره به صورت مفصل و مستمر صحبت شده است.
آنچه در 9 اسفند حادث شد حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی بود که باعث شد ما تدابیری را برای امنیت ملی خود اتخاذ کنیم و بر اساس حقوق بینالملل مجاز است. این روند ادامه دارد و در تماس مستمر با عمان برای تدوین سازوکاری که این وظیفه را محقق کند هستیم. هفته گذشته دیداری بین بخشهای کارشناسی در مسقط برگزار شد و تماسها ادامه دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به انتشار گزارشها درباره قصد امارات برای حمله به ایران و سفر مقامات صهیونیست به امارات گفت: ما قرار نیست با گزارشها این واقعیت را از یاد ببریم که تهدید اصلی کدام طرف است. ما با هیچ کشور منطقه دشمنی نداریم و با همه همسایه هستیم. همه را به مراقبت به دسیسههای طرفهای خارجی برای ایجاد تفرقه دعوت میکنیم.
کشورهای منطقه باید از اتفاقات اخیر درس بگیرند. دیدند که حضور آمریکا امنیت آور نیست و باعث ناامنی برای همه میشود و توسعه و رفاه را در معرض مخاطره قرار میدهد. اینکه رفت و آمدهایی وجود دارد از دید ما مخفی نبوده اما حاصل چه بوده است؟ جز اینکه رژیم صهیونیستی را برای ادامه جنایات در منطقه جریتر کرده است. ما همانطور که بسیار گلهمند هستیم، از کشورهای منطقه مطالبهمند هستیم و تاکید داریم امنیت منطقه مستلزم ایجاد اعتماد بین کشورهای منطقه و تلاش برای سازوکار امنیتی درونزا است.
وی درباره روند مذاکرات و پاسخ ایران به پیشنهادات و گزارشها درباره مفاد پیشنهادات آمریکا گفت: نزدیک نیست و گمانه زنی است. در این 2 سال بارها درباره غنی سازی مباحثی مطرح شده است و همیشه گفتهایم هیچ مبنایی ندارد.
روند گفتگوها یک روند ادامهدار است. ما بعد از اینکه طرح 14 بندی را دادیم و طرف آمریکایی ملاحظاتش را مطرح کرد ما هم نظراتمان را مطرح کردیم. ما از طرف میانجی پاکستانی مجموعه نکات و ملاحظات اصلاحی دریافت کردیم. از روز بعد از ارسال نقطه نظرات ما از سوی پاکستان، با مجموعه پیشنهادات طرف مقابل مواجه شدیم و نقطه نظرات ما دو شب پیش ارسال شد. بحث حق چیزی نیست که بخواهیم درباره آن گفتگو کنیم. حق ایران برای غنی سازی بر مبنای انپیتی شناسایی شده و نیازی نیست کس دیگری شناسایی کند. ما در هر گامی مواضع اصولی کشور را با جدیت پیش خواهیم برد.
بقائی درباره پیش نویس آمریکا علیه ایران گفت: این سومین تلاش برای تدوین قطعنامه علیه ایران است. قطعنامه نخست که به تصویب رسید بسیار رسواکننده بود از این جهت که واقعیتها را وارونه جلوه داد و فقط ایران را مخاطب قرار داد. قطعنامه دوم نیز با وتوی چین و روسیه مواجه شد که مسئولانه بود.
در روزهای اخیر بحث قطعنامه دیگری مطرح است و بر اساس الگوی دو قطعنامه پیشین یعنی نادیده گرفتن واقعیتهای در حال وقوع است. شورای امنیت نمیتواند صرفا ایران را متهم به ناامن سازی کند. ما در تماس مستمر با کشورها از جمله چین و روسیه هستیم. آنان به خوبی میدانند عامل ناامنی در دریاها آمریکاست. خودشان هم اعتراف کردند که دزد دریایی هستند.
بقائی درباره پیگیری حقوقی جنایت آمریکا علیه ایران گفت: روندهای حقوقی روندی زمانبر و مستلزم استمرار است. اولین کار مستندسازی جنایتهای آمریکاست که از همان ساعات اول این اقدام را انجام دادیم، هم در جریان جنگ تحمیلی قبلی و هم جنگ اخیر.
در یکی دو روز قبل از جنگ اخیر لایحهای را در دیوان داوری ایران و آمریکا ثبت کردیم و شکایت از آمریکا به خاطر اقدام در امور داخلی ایران و تحریمها. این پرونده ثبت شده و مراحل آن در حال پیگیری است.
درباره جنگ اخیر از جمله مدرسه میناب که ابعاد جدیدی از آن کشف میشود نزد مراجع بینالمللی ثبت کردیم. ما همه موضوعات را بر اساس نوعشان پیگیری میکنیم. ما نزد سازمان جهانی بهداشت جنایت علیه مراکز درمانی را ثبت کردیم.
وی درباره ادعاهای دریافت هزینه برای تردد از تنگه هرمز گفت: تقلیل موضوع ترتیبات جدید برای اطمینان از تردد ایمن در تنگه هرمز به یک موضوع مالی انحراف از اصل موضوع است.
طبیعی است که هر کشور ساحلی بابت خدماتی که ارائه میدهد هزینههایی را دریافت کند اما اصل موضوع اطمینان از تردد ایمن و اقدام برای حفظ امنیت ملی است. اتفاقاتی که رخ داده از 9 اسفند حادث شده است و این مبنای حقوقی دارد. اینکه ایران و عمان به عنوان دو کشور ساحلی سازوکاری را بر اساس حقوق بینالملل برای تردد ایمن ایجاد کنند، حتما انجام این امر هزینههایی را در پی دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ارزیابیهای رسانهای از جنگ علیه ایران گفت: برای ما ارزیابی خودمان مهم است. ما توانمندیهای خود را میشناسیم و بر اساس آن برنامههای آتی خود را تنظیم میکنیم.
وی درباره گزارش رسانهها از شروط ایران برای مذاکرات گفت: امان از این منابع آگاه. اینکه با چه عبارتی توصیف کنیم ضرورتا در اختیار تیم مذاکره کننده نیست. رسانهها شاید آن طور که صلاح میدانند نام گذاری کنند اما ما مطالباتمان روشن است. فرض بفرمایید در رابطه با آزاد شدن داراییها شاید بگویند شرط است، اما من میگویم که مطالبه ماست. ما انتظار نداریم طرف مقابل به ما پول بدهد، اما طلب این پولها مطالبه برحق است. بنابراین مواردی که مطرح شده مطالبات ایران است که در هر مذاکرهای مورد پیگیری قرار میگیرد.
بقائی درباره فشارهای آمریکا گفت: یکی از ابزارهای آمریکا همین فشار اقتصادی است اما دیدند که با تهدید و فشار نمیتوانند ما را در پیگیری حقوق ملت ایران منصرف کنند. ما تحولات را رصد میکنیم و در میز مذاکره فارغ از تهدیدها، بر منافع ملت ایران تمرکز میکنیم. درباره تهدیدها در صورت کوچکترین خطایی از سوی طرفهای مقابل میتوانیم خوب جواب دهیم. در این روزها در میادین میگویند «تو رستم تهمتنی و بزن که خوب میزنی».
وی درباره احتمال دوباره خیانت آمریکا به میز مذاکره گفت: به اندازه کافی به دیپلماسی خیانت کردند و نتیجه آن را دیدند. آمریکا هیچ وقت به عنوان طرف معتبر تلقی نمیشود. اظهارنظرهای ضد و نقیضی باعث شده هیچ کسی در دنیا دیپلماسی آمریکا را جدی نگیرد. ما هم با بدگمانی شدید در هر روند دیپلماتیک برای صیانت از منافع ایران شرکت کردیم.
عقل حکم میکند در هر روندی سوابق قبلی را در نظر داشته باشیم، اما این مانع نمیشود ما با اطمینان و توکل به خدا در روندهای دیپلماتیک شرکت نکنیم.
وی درباره روابط ایران و عراق گفت: رابطه ایران و عراق عمیق و ریشه دار است و تغییر دولتها تاثیری بر روابط دو کشور ندارد. جا دارد به نخست وزیر جدید محترم عراق تبریک عرض کنم و آرزوی عراقی هرچه آبادتر داشته باشیم.
سخنگوی وزارت خارجه درباره پیگیری آزادی اتباع ایرانی از کویت گفت: این اقدام غیرقابل قبول و ناشایست بود. فضاسازی خبری در این خصوص برای ما قابل درک نیست زیرا روابط دو کشور همسایه اقتضا میکند از مجاری دیپلماتیک منعکس میشد. اینکه به شناور مرزبانی ایرانی حمله کنند و اتهام بزنند با اصل حسن همجواری سازگار نیست. طرف کویتی نباید دچار کلیشههای طرفهای دیگر که ارزشی برای امنیت قائل نیستند، شود.
وی درباره تضاد دیدگاه ایران و ترامپ گفت: این جنگی است که توسط هیات حاکمه آمریکا بر ملت ایران وارد شده و هزینه زیادی بر شهروندان آمریکایی وارد کرده است و صرفا برای تامین مطامع رژیم صهیونیستی است. این تناقض گوییها نشان میدهد این جنگ هیچ توجیهی نداشته جز پیشبرد اغراض رژیم صهیونیستی و از این حیث مقامات آمریکا باید در برابر ملت خود و جهان پاسخگو باشند.
بقایی درباره دیدار روسای چین و آمریکا و رایزنی درباره ایران گفت: فکر میکنم ما با چین در زمینه تنگه هرمز اختلاف نظر نداریم. در رابطه با تردد ایمن از تنگه هرمز مگر ایران باعث شکل گیری این وضعیت شد؟ ما هم معتقدیم باید زمینههای لازم برای تردد ایمن در تنگه هرمز فراهم شود. دلیل اصرار ما برای سازوکار تردد ایمن برای همین است تا مانع تکرار اتفاقات دو سه ماه اخیر شویم.
طرفی که موجب ناامنی در آبهای آزاد شده و مانند دزد دریایی اقدام میکند آمریکا است. چین به عنوان کشوری که اقتصاد بزرگ دارد حتما حق دارد در این خصوص از آمریکا مطالبه کند برای تردد ایمن کشتیهایش.
وی درباره روابط با کشورهای عربی گفت: اولین سفر آقای وزیر بعد از جنگ به یک کشور عربی منطقه بود و به عمان سفر کردند. ما با کشورهای منطقه در تماس هستیم و در تلاشیم روابط را بر اساس اصل حسن همجواری ادامه دهیم. بله متوجهیم که به دلیل اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی و عملکرد بد کشورهای منطقه روابط دچار زخم شده است اما باید این زخمها را ترمیم کرد. هرگونه شکاف بین کشورهای منطقه باعث تضعیف منطقه و سوءاستفاده طرفهای ثالث خواهد شد.
سخنگوی وزارت خارجه درباره دریافت غرامت از آمریکا گفت: در مورد میران خسارت، دستگاههای اقتصادی صلاحیت اظهارنظر دارند. مطلع هستم که در این خصوص ارزیابی دقیقی صورت گرفته و موضوع در دست بررسی است. خیلی از موارد با گذشت زمان مشخص خواهد شد.
در جریان سفر به کردستان متوجه خسارت به آثار تاریخی ایران شدم و مگر میشود این خسارت را با اعداد تعیین کرد! این موضوع به صورت مستمر در حال پیگیری است. دریافت غرامت یک خواسته منطقی است زیرا جنگ هیچ دلیل و مبنای منطقی نداشت فلذا طرفهای متجاوز باید پاسخگو باشند.
وی درباره انتصاب قالیباف به عنوان نماینده ویژه در امور چین گفت: ما همیشه در رابطه با چین نماینده ویژه داشتهایم. قبلا شهید لاریجانی عهده دار بودند و اکنون دکتر قالیباف. این نشان دهنده اهمیت ما برای روابط با چین است. روابط با چین آنقدر مهم است که لازم باشد با نگاه کلان درباره آن تصمیم گیری شود.
بقائی در خصوص رایزنی عراقچی با همتای کره جنوبی و ادعای حمله به کشتی کره جنوبی در خلیج فارس گفت: این سومین تماس تلفنی وزیر خارجه کره با آقای عراقچی بود. ما هم روابط دوجانبه خوبی با کره جنوبی داریم و همین اینکه کره نگرانیهای خود را دارد. در خصوص حادثهای که اتفاق افتاده برای ما هم جای سئوال است که از طرف کدام بازیگر انجام شده است.
ما تاکید کردیم که مثل هر اتفاقی که در این منطقه بیافتد بررسی خواهیم کرد. همه باید این را توجه کنند که برخی طرفها از هیچ اقدامی مانند پرچم دروغین فروگذار نمیکنند. پرچم دروغین بارها اتفاق افتاده است.
وی درباره تنش ایران و آمریکا و احتمال جنگ گفت: دیپلماسی ما تردید نکنید هوشمندانه است و با جدیت پیگیری میکنیم. در عین حال ما قرار نیست مقهور رفتارهای ضد و نقیض طرفهای مقابل شویم. ما با تمام توان برای هر سناریویی آماده هستیم. ما در برابر هر اقدام دیوانه باری با تمام توان دفاع میکنیم و نیروهای نظامی سورپرایزهایی خواهند داشت.
بقائی درباره پیشنهاد عربستان برای امضای طرح امنیتی بین کشورهای منطقه گفت: نمیتوانم بگویم طرح خاصی مطرح شده است. همه کشورها با توجه به ناامنی که آمریکا تحمیل کرد قطعا درباره امنیت منطقه فکر میکنند. ما اعتقاد داریم امنیت منطقه باید بر اساس سازوکارهایی که کشورهای منطقه به آن میرسند طرح بندی شود.
وی در واکنش به اظهارنظر ترامپ درباره تعلیق 20 ساله غنی سازی ایران گفت: اکنون تمرکز ما بر خاتمه جنگ است و در رابطه با موضوع هستهای تاکید کردیم که از حقوق خود قرار نیست عدول کنیم و درباره جزئیات مسئله هستهای بحث نکردهایم و تمام تمرکز ما بر خاتمه جنگ است.
سخنگو درباره سفر وزیر خارجه ایران به چین و سپس به هند جهت شرکت در نشست بریکس گفت: در سفر آقای عراقچی به هند تمرکز بر مباحث مرتبط با بریکس بود. در آنجا با تعدادی از وزرای خارجه شرکت کننده رایزنی شد.
در چین هم تمرکز بر روابط دوجانبه بود زیرا ما رابطه بسیار خوبی با چین داریم. توافقنامه شراکت راهبردی یک مبنای مهم برای همکاری بین دو کشور است. طبیعی است که در رابطه با تحولات منطقه و تبعات قانون شکنی آمریکا هم بحث کردیم. همکاری ایران و چین در سطح بینالملل هم یکی از دستورکارها بود.
ما با چین و روسیه که مسئولیت مهمی در حفظ صلح بینالمللی دارند باید روابط را ادامه دهیم.
وی درباره اعزام تیم ملی فوتبال ایران به آمریکا و صدور روادید برای اعضای آن گفت: تصمیم گیری در رابطه با شرکت تیم ملی فوتبال در جام جهانی بر اساس ارزیابیهای محتلف انجام شده است. صدور روادید برای حضور تیم ملی و کادر فنی وظیفه دولتهای میزبان است. در اینجا فیفا طرف ماست.
دو روز قبل دیداری بین مدیران فیفا و مدیران فدراسیون فوتبال انجام شد. تاکید شد که آمریکا بارها تعهدات میزبانی را نقض کرده است. بحثهایی که مطرح میشود جهت عدم صدور روادید برای برخی اعضا اصلا قابل قبول نیست.