شفقنا- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: شاهنامه راوی و شارح حکمت ایرانی است؛ همان حکمتی که از آن با عنوان «حکمت خسروانی» نیز یاد میشود.
به گزارش شفقنا، سیدعباس صالحی روز چهارشنبه (۲۳ اردیبهشتماه) در آیین «شاهنامه و هویت ایرانی» که به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در تالار وحدت برگزار شد، با اشاره به جایگاه فردوسی و شاهنامه در ایران اظهار داشت: میتوان از زاویهها و دیدگاههای گوناگون در این حوزه سخن گفت. در سرزمین ایران همواره زبانها، لهجهها و گویشهای متنوعی وجود داشته و دارد اما زبان فارسی در طول تاریخ، ضامن وحدت و تمامیت ارضی ایران بوده است و امروز نیز چنین نقشی دارد. در این میان، فردوسی نقشی بنیادین ایفا کرده است؛ او توانست زبان فارسی را نگاهبانی و پاسداری کند.
وی گفت: نکته دیگر این است که ما از معدود ملتها و تمدنهایی هستیم که پیوند خود را با گذشته تاریخیمان از دست ندادهایم. در این زمینه، نقش فردوسی بسیار برجسته است؛ زیرا به یاری شاهنامه میتوانیم نیاکان خود را بشناسیم، با اندیشهها و فرهنگ آنان آشنا شویم و زبان آنان را بخوانیم و درک کنیم.
صالحی افزود: از سوی دیگر، فردوسی در زبان فارسی نقشی همانند یک فرهنگستان داشته است. ترکیبسازیها و واژهآفرینیهای او در قرن چهارم هجری چنان گسترده و خلاقانه بود که هنوز نیز در «خان فردوسی» نشستهایم و از واژگان و راههایی که او گشوده بهره میبریم. بسیاری از واژهها و ترکیبهایی که او کشف و خلق کرد، هنوز در زبان ما زنده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: نکته مهم دیگر در جایگاه فردوسی، خلاقیتهای زبانی اوست. شاهنامه سرشار از تصویرسازیهای زبانی است؛ تصویرهایی که گاه همچون مینیاتورهای ایرانی، ظریف و هنرمندانه هستند. این هنر در ادبیات ایرانی نه تنها در معنا بلکه در خود کلمات نیز جلوه دارد. شاهنامه در آفرینش تصویرهای زبانی جایگاهی بیبدیل دارد.
وی اظهار داشت: اکنون که در آستانه روز پاسداشت زبان فارسی هستیم، بیش از پیش نسبت فردوسی را با این زبان درمییابیم. فردوسی و شاهنامه در حقیقت حافظه تاریخی ایران هستند. شجرهنامه ملی ما در شاهنامه فردوسی ثبت شده است. بسیاری از ملتها چنین شناسنامه فرهنگی و تاریخی روشنی ندارند اما ما به برکت فردوسی و شاهنامه، دارای شجرهنامه و هویت تاریخی مکتوب هستیم.
صالحی افزود: این حافظه تاریخی که شاهنامه برای ما به یادگار گذاشته، بسیار ارزشمند است. ملت ایران به پشتوانه این حافظه تاریخی توانسته هویت خود را حفظ کند و آن را به نسلهای بعدی منتقل سازد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: نکته دیگر آن است که شاهنامه راوی و شارح حکمت ایرانی است؛ همان حکمتی که از آن با عنوان «حکمت خسروانی» نیز یاد میشود. این حکمت هم نظریه دارد، هم مفاهیم، هم نمادهای عینی و هم دستورالعملهای عملی. شاهنامه روایتگر و تبیینکننده این حکمت ایرانی است؛ چه در حوزه نظر و اندیشه و چه در عرصه عمل. درباره این جنبه از شاهنامه نیز میتوان بسیار سخن گفت که چگونه فردوسی در اثر سترگ خود، حکمت ایرانی را برای ما روایت و شرح کرده است.