شفقنا- نشست خبری «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ برگزار شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال خبرنگار شفقنا درباره اینکه اخیراً اخبار نگرانکننده ای از بازداشت روحانیون در بحرین به بهانه های«ارتباط با سپاه و اندیشه ولایت فقیه» منتشر شد. وزارت امور خارجه چه پاسخی به این بهانه ها دارد؟بقائی گفت: اقداماتی که در بحرین به بهانه همدلی مردم بحرین با ايران اتخاذ کرده یا به بهانه عزاداری مرجعیت شیعه در پیش گرفته، نقض حقوق بشر است. سلب تابعیت از شهروندان بحرینی یک مجازات قرونوسطایی است که سالهاست اساساً منسوخ شده و خلاف اصول بنیادین حقوق بشر محسوب میشود.ما در راستای تکریم انسان و پاسداشت مواضع حقوق بشری، رویکرد و مواضع خود را صراحتا اعلام کردیم. این اقدامات بحرین خلاف مقررات حقوق بشر است و بحرین باید به مردم خودش احترام بگذارد.جریحه دار کردن احساسات اکثریت جمعیت بحرین حتما به نفع صلح و ثبات در این کشور نخواهد بود.
به گزارش خبرنگار شفقنا، بقائی درباره پاسخ ترامپ به پیشنهاد ایران گفت: ما هیچ امتیازی مطالبه نکردیم. حقوق مشروع ایران را مطالبه کردیم. آیا مطالبه ایران برای خاتمه جنگ در منطقه و مطالبه برای توقف راهزنی دریایی علیه کشتیهای ایرانی، مطالبه ایران برای آزاد شدن دارایی ایران که سال هاست به ناحق مسدود شده آیا اینها مطالبه زیاده خواهانه ای است؟ پیشنهاد ما برای تردد ایمن در تنگه هرمز مطالبه زیاده خواهانه ای است؟ موضوع مهمی چون برقرای امنیت و صلح در منطقه چون لبنان زیاده خواهانه است؟ در متنپیشنهادی خواسته های معقول و پیشنهادهای سخاوت مندانه داشتیم و خواسته و پیشنهادهای ما برای امنیت و ثبات و صلح برای کل منطقه و جهان بود.
سخنگوی وزارت خارجه درباره سفر رئیس جمهور امریکا به چین گفت: سفر ترامپ به چین یک سفر دو جانبه است به خودشان مربوط است. ما با چين به عنوان یک شریک راهبردی در ارتباط هستیم و چين به درستی می داند جنگ تحمیلی علیه ایران یک موضوع مقطعی گذرا و یک حادثه نیست برای چین به اندازه ما امنیت غرب آسیا مهم است لذا دوستان چینی می دانند از این فرصت ها و دیدارهایی که در روزهای اخیر خواهند داشت، برای هشدار به پیامدهای اقدامات قلدرمابانه آمریکا استفاده کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «مقامات آمریکایی از جمله رئیس جمهور و وزیر خارجه این کشور مدام از لفظ “قدرت قلدر” خاورمیانه برای ایران استفاده میکنند که به ادعای آنها از کشورهای منطقه باج میگیرد و پول خود را صرف تولید موشک و پهپاد میکند و اینکه اگر چنین کشوری بمب اتم داشت چقدر وحشتناک خواهد شد. با توجه به سرانه هزینه نظامی کشورهای منطقه در مقایسه با ایران و البته جنس رابطه ایران با این کشورها، پاسخ شما به این سخنان رئیس جمهور آمریکا چیست؟» گفت: ایران ثابت کرده است که قدرتی مسئولیتپذیر در منطقه است، اما در عین حال، قدرتی قلدرستیز نیز هست. ما ملتی قلدرستیز هستیم. کافی است فقط به عملکرد ما نگاه کنید. آیا ما بودیم که به آمریکا لشکرکشی کردیم؟ آیا ما بودیم که هزاران مایل آنطرفتر، فقط در یک روز، ۱۷۰ انسان بیگناه را به خاک و خون کشیدیم؟ آیا ما هستیم که در نیمکره غربی علیه کوبا، ونزوئلا و کشورهای دیگر قلدری میکنیم؟ آیا ما بودیم که در روند دیپلماتیک، دو نوبت مرتکب چنین جنایت بزرگی شدیم؛ حمله به یک کشور، از بین بردن زیرساختهای یک کشور، ترور رهبران یک کشور و ترور شهروندان یک کشور؟
بقائی ادامه داد: اینها مصداق عمل مسئولانه است و دفاع ایران بهعنوان قلدری تعبیر میشود؟ شما اشاره کردید به مداخلاتی که آمریکا در منطقه، از طریق دامن زدن به مسابقه تسلیحاتی، صورت میدهد. نفس حضور آمریکا در منطقه و نفس پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه، خود مصداق ایجاد چرخه خشونت و قلدری در منطقه است. بنابراین، برای همه روشن باشد که این لفاظیها در واقعیت امر، که آمریکا خود را در جایگاه بزرگترین تهدیدکننده صلح و امنیت بینالمللی قرار داده، تغییری ایجاد نمیکند.
سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به تحرکات مصر در منطقه گفت: روابط با مصر مبتنی بر احترام متقابل است. آنچه که به امنیت منطقه مربوط میشود تحت اختیار کشورهای منطقه است. هرگونه مداخلهای که خدشه به امنیت منطقه وارد کند از نظر ما مردود است. امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تامین شود. تحولات اخیر نشان داد امنیت متکی بر نیروهای بیگانه منجر به تشدید ناامنی میشود.
بقائی درباره رویکرد برخی کشورهای اروپایی برای ارسال ناو به منطقه گفت: ما خیلی صریح منتقل کردیم که اروپا اجازه ندهد وسوسههای آمریکا و رژیم صهیونیستی باعث شود ناخواسته به بحرانی کشیده شوند که هیچ سودی ندارد. این آگاهی حتما وجود دارد که این جنگ غیرقانونی بوده است و اجازه ندهند فشارهای آمریکا حداقل به طور علنی بخشی از اقدامات علیه صلح و امنیت بینالمللی باشد. هر کشوری که قائل به رفتار مسئولانه است در قبال صلح و امنیت بینالمللی باید فشارها را متوجه طرفی کند که موجب اخلال در تردد در تنگه هرمز شد.
وی درباره اقدامات ایذایی امارات و نقش پاکستان در مذاکرات گفت: پاکستان حتما حرفهای کارش را پیش میبرد و نمیگذارد اقداماتش تحت تاثیر بازیگران ثالث قرار بگیرد. نکته دوم درباره اقدامات خلاف قانون امارات علیه شهروندان ایرانی، قطعا مغایر با موازین حقوق بشری است. ما موظفیم از اتباع خود حمایت کنیم.
سخنگوی وزارت خارجه درباره فشار آمریکا بر عراق گفت: قلدر منطقه اکنون کیست؟ باید همه کشورها به روند قانونی هر کشوری در انتخاب نوع حکوتشان احترام بگذارند. این حق عراق است که درباره مسئولان خود تصمیم بگیرد. این را باید مقامات آمریکا توضیح دهند که اینطور با صراحت مقامات دیگر کشورها را متهم میکنند.
وی درباره خارج کردن ذخایر اورانیوم ونزوئلا توسط آمریکا گفت: ما البته خسیس نیستیم. اینکه طرفهای دیگر دستاوردسازی کنند به خودشان مربوط است اما ما موضع ونزوئلا را دیدیم و این است که این موضوع به تعطیلی یک نیروگاه قدیمی در اوایل دهه نود برمیگردد و فعالیت نداشته است و ذخایر باقی مانده برای تحقیقات را بنا به تصمیم دولت ونزوئلا منتقل کردند.
بقائی درباره آینده مذاکرات ایران و آمریکا و احتمال حمله آمریکا گفت: ما هر وقت لازم باشد میجنگیم و هر وقت تشخیص دهیم، برای تحقق منافع از روند دیپلماتیک استفاده میکنیم. روند دیپلماتیک قواعد خاص خودش را دارد. ایران نشان داده که در پیگیری حقوق حقه خود جدی است و با حسن نیت در روندهای دیپلماتیک شرکت میکند. طرف مقابل باید خودش را ثابت کند که جدی است، و تاکنون رفوزه شده است.
وی درباره طرح چین گفت: در دنیای کنونی تکلیف روشن است. کل دنیا شاهد این واقعیت است که جنگ علیه ایران غیرقانونی است و با هیچ یک از مبانی حقوق بینالملل و منشور ملل متحد سازگار نیست، این را خیلیها صحه میگذارند.
کشورهای اسلامی باید واقف باشند که اقدام آمریکا علیه ایران صرفا حمله به ایران نیست و بخشی از روند است. هیچ طرفی نمیتواند نسبت به جنایاتی که در غزه صورت گرفته و در لبنان در حال ارتکاب هستند بیتفاوت بماند.
سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به گزارشها درباره عدم اراده ایران و آمریکا برای مذاکرات گفت: در این مرحله تمرکز ما بر خاتمه جنگ در همه جبهه به شمول لبنان و تامین امنیت در تنگه هرمز و عدم اقدام علیه کشتیها و محاصره است. این امر مسئولانه و معقول است که در وضعیت فعلی باید اولویتها را دید.
وی درباره ادعای آمریکا علیه ایران نسبت به تسلیحات هستهای گفت: این خودش بخشی از لفاظیهای آمریکا است که نشانگر رویکرد آنان نسبت به حقوق ملت ایران و صلح و امنیت بینالمللی است. ممنوع است کشورهای دارای سلاح اتمی دیگران را متهم کنند.
بقائی درباره ناامنی در مرز ایران و عراق و پیگیری توافقنامه امنیتی بین دو کشور گفت: طبیعی است که درباره موضوعات مرزی با همسایگان در عراق و اقلیم کردستان در تماس مستمر باشیم. در طول جنگ تحمیلی هم این ارتباطات برقرار بود و روند همکاریها مفید و مثبت بود و این تماسها ادامه دارد.
همه معترف هستند که هرگونه ناامنی در منطقه ما تبعاتش برای همه در منطقه است. این آگاهی خودش زمینه ساز همکاری مفیدی بین کشورهای منطقه خصوصا ایران و عراق برای دفع شر بوده است.
وی در واکنش به اظهارات ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه برای آمادگی جهت انتقال ذخایر اورانیوم ایران گفت: در مرحله کنونی تمرکز ما بر پایان جنگ است. اینکه بعدا درباره هستهای و مواد ایران چه تصمیمی گرفته شود هر موقع زمانش برسد صحبت میکنیم.
سخنگوی وزارت خارجه درباره نقش قطر در مذاکرات گفت: خیلی کشورها تماس میگیرند. کشورهای منطقه همه نگرانی واقعی نسبت به تشدید تنشها دارند. ما هم همیشه قدردانی کردهایم که کشورها از مساعی جمیله برای مجاب کردن طرف مقابل جهت عدم تشدید تنش استفاده میکنند. اما طرف رسمی میانجی کماکان پاکستان است. طرف قطری هم ایدههایی دارد که هرموقع ضرورت داشته باشد در میان میگذارد.
وی در واکنش به گزارشها مبنی بر وجود پایگاه رژیم صهیونیستی در عراق گفت: ما هیچ احتمالی را منتفی نمیدانیم. درباره شرارت رژیم صهیونیستی باید هر چیزی را جدی گرفت. آنچیزی که روشن است، این است که رژیم برای ایجاد اختلاف در بین کشورهای منطقه و آسیب به منافع ایران هیچ حد و حدودی را رعایت نمیکند. قطعا درباره این گزارش در کنار بقیه گزارشها که ما دریافت کردیم، صحبت خواهیم کرد.
وی درباره سفر عراقچی به چین و نظر ایران درباره تایوان گفت: در رابطه با تایوان موضع ما روشن است. ما قطعنامه 2758 سازمان ملل را داریم که تکلیف را درباره چین واحد روشن کرده است و جامعه بینالملل این مبنا را در رابطه با چین پذیرفته است. هر اقدامی خلاف آن از نظر ما مردود است.
سفر آقای عراقچی به چین سفر مهمی بود و با توجه به تحولات منطقه این رایزنیها اهمیتش دوچندان است. از هر اقدامی که بتوانیم برای امنیت منطقه مشترکا انجام دهیم، حتما استفاده میکنیم.
بقائی درباره ادعاهای آمریکا علیه ایران مبنی بر ایجاد ناامنی گفت: این یک موضع اصولی است، مبنی بر اینکه جهان نباید تحت سیطره طرفی قرار بگیرد که هیچ هنجاری را قائل نیست و در عین حال مرتکب عمل خلاف صلح و امنیت بینالمللی شده است. هر کشور مسئولیت پذیری که قائل به حاکمیت قانون باشد باید از چنین موضعی حمایت کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اظهارنظرهای گروسی علیه ایران گفت: مگر قرار بوده است که تأسیسات هستهای غیر از جنگ نابود شود که گفته است از طریق غیرنظامی نابود نشده است؟ مدیرکل آژانس مدتهاست از وظیفه فنی خود فاصله گرفته است، اینگونه اظهارنظرها موجب جاهطلبیهای شخصی و افزایش جایگاه آژانس نمیشود. مدیرکل و آژانس باید هرچه سریعتر اقدامات آمریکا و رژیم علیه تأسیسات هستهای ایران را محکوم کنند، تأسیسات ایران بهصورت کامل تحت بازرسی مستمر آژانس بود، حمله غیرقانونی آمریکا و رژیم باعث شد متوقف شود، این واقعیت را باید گروسی ببیند.
بقائی در واکنش به سلب تابعیت شهروندان بحرینی بهبهانه همدلی با ایران گفت: اقداماتی که بحرین ظرف دو ماه اخیر علیه کسانی که با ایران همدلی کردهاند انجام داد، نقض فاحش حقوق بشر است. سلب تابعیت یک مجازات قرونوسطایی است که سالها منسوخ شده است و خلاف اصول بنیادین حقوق بشر است، ما در راستای تکریم انسان، مواضع خود را صریحاً اعلام کردیم و اقدامات بحرین خلاف حقوق بشر است.
وی در واکنش به گفته ترامپ مبنی بر رفتار خوب اوباما با ایران گفت: هیچ مقام آمریکایی بر لب ایرانیان لبخند نیاورده است. تاریخ اقدامات آمریکا به سال 1332 برمیگردد، زمانی که در کودتای غیرانسانی علیه مردم ایران اقدام کرد. در طول پنج دهه گذشته هم اگر به عملکرد آنان نگاه کنید، از هیچ اقدامی برای آزار و اذیت ایرانیان فروگذار نکردهاند. در دوره اوباما هم ما مکررا با نقض اجرای برجام مواجه بودیم. ما هیچ سابقه خوبی از عملکرد طرف آمریکایی نداریم. در این دو سال هم جز بدرفتاری، نقض عهد و جنابت و تجاوز خاطره دیگری از آمریکا نداریم. توهینی که به ملت ایران کردند هیچگاه از خاطره ایرانیان نمیرود.
بقائی در واکنش به ادعاهای نتانیاهو علیه ایران گفت: ما هنوز با کسانی که علیه ما تجاوز مرتکب شدند تسویه حساب نکردهایم.
وی در واکنش به گزارشها علیه ایران مبنی بر ایجاد لکه نفتی در خلیج فارس گفت: دروغ محض است. ما البته نسبت به آسیب دیدن دریای عمان و خلیج فارس نگرانیم. سابقه آسیب زدن به محیط زیست منطقه به سالها قبل برمیگردد. اقدامات آمریکا در منطقه خسارتهای زیست محیطی شدیدی را ایجاد کرده است. یکی از دلایلی که ما معتقدیم نیازمند سازوکار مدیریتی برای تنگه هرمز هستیم، همین اتحاذ تدابیر برای ترمیم آسیبهای جنایت آمریکاست که عارض شده است.
بقائی درباره مخالفت آمریکا با طرح ایران گفت: اگر بخواهم خلاصه عرض کنم، اختلاف نظر بین طرفی است که صرفاً بهدنبال تضییع حقوق ایران است. آزاد شدن پولهای بلوکهشده ایران امتیاز نیست بلکه احقاق حق است. در مورد ادامه روند ما نشان دادیم فارغ از همه پارازیتها، بر منافع ملی ایران متمرکز هستیم. به هرگونه که اقتضا کند برای تامین منافع خود اقدام خواهیم کرد.
وی در خصوص رفتارهای متناقض آمریکا علیه ایران گفت: این رفتارهای متناقض در سیاست آمریکاست. بارها علیه کشورها اتهاماتی را مطرح کردند، تناقضها زیاد است. اینکه به خاطر دفع خطر قریب الوقوع ایران اقدام کردیم و متعاقب آن گفتند خطری نبوده است، این تناقضها کامل روشن است و به همین دلیل افکار عمومی با اقدامات آمریکا همراهی ندارد.
وی درباره رایزنی با کشورها و ادعاها درباره تنگه هرمز گفت: فکر نمیکنم هیچ کشوری از تداوم ناامنی در منطقه خلیج فارس حمایت کند. به صورت اصولی در گفتگوها، همه کشورها قائل هستند که باید به این وضعیت پایان داده شود. باید همه کشورها شجاعانه علت اصلی این وضعیت را ببینند. در حال حاضر ما با وضعیت مشابهی مواجهیم.
تکرار ابن گزاره که تنگه هرمز باید باز شود، نشان این است که برخی کشورها عامدانه واقعیت را نادیده میگیرند و آن نقش اصلی آمریکا و رژیم صهیونیستی در بروز وضعیتی است که شاهدش هستیم.
بقائی درباره ادعاهای استارمر مبنی بر اقدام یهودیستیزی در انگلیس توسط ایران گفت: بله، ممکن است اقدامات فردی نباشد، باید از نخست وزیر انگلیس پرسید آیا خبر دارد پشتپرده این اقدامات چیست! با اتهامزنی علیه ایران نمیتوانند قصور خودشان در تأمین امنیت برای شهروندانشان را بپوشانند. ما ملتی هستیم که علیرغم همه جنایات، کوچکترین تعرضی به کنیسهها و یهودیهای ایران نشده است. تنها جنایت علیه کنیسهای در تهران توسط رژیم صهیونیستی انجام شد، آیا استارمر آن را محکومکرد؟
وی در واکنش به ادعاها علیه وزارت امور خارجه در مذاکرات گفت: هر اقدامی از طرف دستگاه دیپلماسی هم از لحاظ قانونی و هم منطقی باید بر مبنای دستورالعمل شورایعالی امنیت ملی مطابقت داشته باشد.