شفقنا – نیویورک تایمز نوشت: با گذار جنگ ایران از بمباران گسترده به یک بنبست پرتنش در تنگه هرمز، این درگیری اکنون به «آزمون ارادهها» میان تهران و واشینگتن تبدیل شده است؛ جایی که افزایش هزینههای اقتصادی جهانی و فشارهای سیاسی داخلی بر ترامپ، چشمانداز یک بحران فرسایشی و طولانی را تقویت کرده است.
به گزارش سروریس ترجمه شفقنا، در تحلیل نیویورک تایمز آمده است: این درگیری به یک رویارویی پرتنش و بیثبات در تنگه هرمز تبدیل شده است، در حالی که هزینههای اقتصادی در حال افزایش است و رئیسجمهور آمریکا ترامپ با واکنشهای سیاسی داخلی مواجه شده است.
صبح پنجشنبه به وقت واشینگتن، یک مقام ارشد ایرانی در شبکه اجتماعی X نوشت که نیروهای این کشور در غارهای دریایی نزدیک تنگه هرمز پنهان شدهاند و برای «ویران کردن متجاوزان» آماده میشوند.
هجده دقیقه بعد، ترامپ در شبکه Truth Social نوشت:
«به نیروی دریایی ایالات متحده دستور دادهام هر قایقی را که در حال کارگذاری مین در آبهای تنگه هرمز است، هدف قرار داده و نابود کند.»
جنگ ترامپ علیه ایران — که با آتشبسی که او این هفته بهطور نامحدود تمدید کرد متوقف شده — از بمباران گسترده به یک بنبست پرتنش و پرهزینه در دهانه خلیج فارس تبدیل شده است.
هیچیک از طرفین تمایل آشکاری برای بازگشت به خشونت گستردهای که پیش از آتشبس ۷ آوریل بخش زیادی از خاورمیانه را درگیر کرده بود، نشان نمیدهند، هرچند هر دو تأکید دارند که برای آن آمادهاند. همچنین هیچکدام نشانهای از عقبنشینی در برابر خواستههای طرف مقابل بروز نمیدهند. نتیجه این وضعیت، تکرار دورهای مداوم از طعنه، تهدید و حوادث دریایی است—در حالی که بخش زیادی از این تنشها در شبکههای اجتماعی جریان دارد، همزمان با افزایش هزینههای اقتصادی و فشار سیاسی داخلی بر ترامپ.
سوزان مالونی، کارشناس ایران و معاون مؤسسه بروکینگز در واشینگتن، گفت که در ابتدا تصور میکرد یک توافق دیپلماتیک بهسرعت این بنبست را حل خواهد کرد، با توجه به هزینههای اقتصادی و راهبردی بسته ماندن تنگه هرمز برای آمریکا.
اما او افزود اکنون، با توجه به عزم ایران برای حفظ کنترل این تنگه بهعنوان اهرم فشار و چالش راهبردیای که ترامپ با آن روبهرو شده، دیدگاه خود را تغییر داده است.
او گفت:
«تا زمانی که تنگه بسته بماند، ترامپ در این وضعیت گیر خواهد کرد. سرعتی که این موضوع برای آمریکا به یک باتلاق تبدیل شد، واقعاً شگفتانگیز است.»
ترامپ روز پنجشنبه بار دیگر تأکید کرد که «تمام وقت دنیا را دارد، اما ایران ندارد.»
او همچنین یادداشتی از یک تحلیلگر تندرو، مارک تیسن، منتشر کرد که پیشنهاد میداد ترامپ باید به ایران ۷۲ ساعت فرصت دهد و در صورت عدم توافق، با زور نظامی تنگه هرمز را باز کند.
ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت:
«اگر آنها نخواهند توافق کنند، من آن را بهصورت نظامی تمام میکنم.»
اما به گفته کارشناسان، در واقعیت، ترامپ با مجموعهای از گزینههای نامطلوب مواجه است.
محاصره دریایی آمریکا علیه کشتیهای ایرانی در تنگه—در کنار محاصره متقابل ایران علیه سایر کشتیها—بازارهای جهانی انرژی و کالا را تحت فشار قرار داده و خطر افزایش تورم در آمریکا را بالا برده است، آن هم در شرایطی که حزب جمهوریخواه با انتخابات میاندورهای دشواری روبهروست.
ایران بهنظر مصمم است پیش از پذیرش هر راهحل دیپلماتیک، امتیازاتی مانند کاهش تحریمها و توافقی در مورد برنامه هستهای خود از ترامپ بگیرد.
مالونی گفت نشانهها حاکی از آن است که رهبران ایران همچنان معتقدند توان تحمل فشار اقتصادی آنها از ترامپ بیشتر است.
گزینه نظامی نیز میتواند برای آمریکا پرهزینهتر باشد.
به گفته سث جونز، رئیس بخش دفاع و امنیت در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، حملات هوایی بهتنهایی احتمالاً قادر نخواهد بود آنقدر به ارتش ایران آسیب بزند که توان پاسخگویی را از دست بدهد.
او افزود باز کردن تنگه با زور ممکن است، اما با خطر غرق شدن کشتیهای جنگی آمریکا و کشته شدن نیروهای آمریکایی همراه است.
ترامپ همچنین با چالش نحوه برخورد با حدود ۹۷۰ پوند اورانیوم با غنای بالا در ایران مواجه است—مقداری که میتواند برای ساخت حدود دوازده بمب هستهای کافی باشد.
ایران نیز با انتخابهای دشواری روبهروست.
حملات آن به پایگاههای آمریکا و کشورهای عربی خلیج فارس در ایجاد آتشبس مؤثر بوده، اما به گفته جونز، دستیابی به دستاوردهای بیشتر از طریق زور برای ایران نیز دشوار است، بهویژه با توجه به محاصره و آسیبهایی که به نیروهای نظامیاش وارد شده است.
جونز گفت:
«الان وضعیت شبیه یک بازی اعصاب است.»
او افزود که در هر دو پایتخت، فرماندهان نظامی احتمالاً به رهبران سیاسی میگویند که ابزار نظامی بهتنهایی نمیتواند به یک راهحل پایدار منجر شود.
با توجه به بنبست نظامی و فشار اقتصادی بر هر دو طرف، به گفته تحلیلگران، راهحل مذاکرهای منطقیترین گزینه خروج از بحران است.
با این حال، تنشها در تنگه هرمز میتواند بهسرعت تشدید شود، زیرا هر دو طرف در تلاشاند همزمان با دیپلماسی، عزم خود را نیز نشان دهند.
برایان کاتولیس، پژوهشگر مؤسسه خاورمیانه، گفت:
«ما با وضعیتی مواجهیم که در تعادل نیست»—اشاره به تضاد میان تلاشهای دیپلماتیک و «آزمون ارادهها» در دریا.
در روز چهارشنبه، ایران ویدیویی منتشر کرد که نشان میداد نیروهای سپاه پاسداران دو کشتی باری را در نزدیکی تنگه توقیف کردهاند.
در مقابل، ارتش آمریکا نیز ویدیویی منتشر کرد که نشان میداد نیروهایش از بالگرد به یک نفتکش در اقیانوس هند فرود میآیند که گفته میشد نفت ایران را حمل میکند.
در همین حال، ترامپ گفته است که میخواهد به دیپلماسی فرصت دهد.
او افزود ایران بهدلیل «بینظمی داخلی» در مذاکرات با مشکل مواجه است.
او گفت:
«آنها میخواهند توافق کنند… ما فکر کردیم کمی به آنها فرصت بدهیم تا مشکلاتشان را حل کنند.»
ترامپ همچنین اعلام کرد که کاهش قیمت سوخت در آمریکا به «مدتی زمان» نیاز دارد.
جهان مشتاق است بداند این مدت چقدر خواهد بود.
یک بنبست طولانیمدت میان آمریکا و ایران خطرات بزرگی به همراه دارد، زیرا کالاهای حیاتی—نهتنها نفت و گاز، بلکه کود و هلیوم—از تنگه هرمز عبور میکنند.
فاتح بیرول، مدیر آژانس بینالمللی انرژی، گفت این بحران روزبهروز در حال تشدید است:
«هرچه این وضعیت طولانیتر شود، بازگشت به شرایط قبل از جنگ زمان بیشتری خواهد برد.»
کلیف کوپچان، رئیس افتخاری مؤسسه اوراسیا گروپ، گفت خطر بسته ماندن چندماهه تنگه تازه در حال ورود به ذهن بازارهاست:
«این سناریویی است که تحلیلگران و بازارها باید بیشتر به آن توجه کنند… ما در قلمروی ناشناختهای قرار داریم.»