قاره آفریقا، عرصه جدید رقابت میان ژاپن و چین

سفر «شینزو آبه» نخست وزیر ژاپن به کشورهای آفریقایی و توافقات صورت گرفته در راستای برنامه های مشترک اقتصادی و همکاری های سیاسی نشان می دهد که توکیو دورنمای خاصی برای این قاره ترسیم کرده و به دنبال اجرای طرح های همکاری درازمدت است.
به گزارش شفقنا به نقل از ایرنا، از جمله اینکه در جریان سفر روزهای نخست «آبه» به کنیا بود که اعلام شد توکیو در سه سال آینده یک سرمایه گذاری 30 میلیارد دلاری در آفریقا انجام می دهد؛ مبلغ هنگفتی که از برنامه ریزی طولانی مدت ژاپن برای آفریقا حکایت دارد.
ژاپن بخصوص بعد از آنکه زلزله شدید و سونامی سال 2011 را تجربه کرد، مجبور شد نیروگاه های هسته ای را تعطیل کند و نفت و گاز بیشتری وارد نماید و این کشور که واردکننده بزرگ انرژی است به منابع طبیعی آفریقا چشم دوخته است و می خواهد در کنار کمک به توسعه این قاره از منابع آن نیز بهره مند شود.
ژاپن در سال 2013 میلادی هم یک سرمایه گذاری 32 میلیارد دلاری برای قاره آفریقا اختصاص داده بود و «آبه» در جریان سفر به کنیا در جمع 30 نفر از سران کشورهای آفریقایی گفت که بیش از 67 درصد از این سرمایه گذاری انجام شده است.
وی گفت که از 30 میلیارد دلاری که قرار است برای سه سال آینده تخصیص یابد 10 میلیارد دلار با کمک بانک توسعه آفریقا تامین می شود و البته از این مبلغ برای اجرای طرح های زیربنایی در این قاره استفاده خواهد شد.
ژاپن در طول سال به طور مستقیم بین یک تا یک و نیم میلیارد دلار هم در آفریقا سرمایه گذاری می کند که البته در مقابل چین رقابت سختی پیش رو دارد. چینی ها فقط در یک مورد در سال گذشته میلادی در کشور گینه 2 میلیارد دلار سرمایه گذاری کردند.
با این وصف توکیو با سرمایه گذاری های کلان خود ضمن اجرای طرح های مختلف مانند حمل و نقل، ساخت بزرگراه و تولید برق به دنبال آموزش هزاران کارشناس در آفریقا برای مقابله با بیماری های واگیر دار و یا پرورش معلم و استاد است تا در این قاره فعالیت های آموزشی داشته باشند.
در زمینه سیاسی و مبارزه با تروریسم هم اجلاسی در کنیا برگزار شد که نشان می داد طرفین به دنبال گسترش همکاری های امنیتی هستند و بخصوص نخست وزیر ژاپن خواستار گسترش این عرصه از همکاری ها با قاره سیاه شد.
ژاپن همچنین به کمک های آفریقا و رای 54 کشور این قاره برای عضویت دائمی در شورای امنیت نیاز دارد و سال هاست که برای رسیدن به این هدف بخصوص برای رقابت با چین و کسب آرای این قاره تلاش می کند.
ژاپن و کنیا در جریان سفر «آبه» که اولین سفر یک نخست وزیر به این کشور بود در باره اشتغال زایی، همکاری جوانان، اجرای طرح های زیربنایی و توسعه همکاری های اقتصادی به توافقاتی رسیدند و بخصوص اینکه نخست وزیر ژاپن را هیاتی مرکب از 200 نفر از 70 شرکت مهم ژاپنی همراهی می کردند.
در کنفرانس مشترک آفریقا و ژاپن با عنوان «کنفرانس بین المللی توسعه آفریقا» که با حضور مقامات سیاسی و شخصیت های اقتصادی آفریقا و ژاپن در نایروبی پایتخت کنیا طی روزهای 27 – 28 اوت ( 6- 7 شهریور) برپا بود، اعلام شد که شرکت های ژاپنی که شمار آنها در آفریقا به 400 عدد می رسد از سال 2011 فعالیت های تجاری خود را در این قاره افزایش داده اند و بر اساس توافقات جدید همکاری های تجاری و بازرگانی با این قاره افزایش چشمگیرتری نیز خواهد داشت.
پیش بینی می شود که در آینده همکاری های طرفین جهات گسترده تری پیدا کرده و از کشاورزی گرفته تا منابع طبیعی، انرژی، نفت و گاز، دارو، مواد غذایی، امور بهداشتی و مقابله با بیماری ها در قاره آفریقا و اجرای طرح های زیربنایی و تولید برق و خودرو را شامل شود.
در حال حاضر میزان مبادلات اقتصادی بین ژاپن و آفریقا بالغ بر 25 میلیارد دلار است. بر اساس اعلام سازمان تجارت خارجی ژاپن، سرمایه گذاری مستقیم ژاپن در آفریقا در سال 2015 بالغ بر 1 میلیارد و 240 میلیون دلار بوده که از رقم 1 میلیارد و 500 میلیون دلاری یک سال قبل کمتر شده است.
این سرمایه گذاری ها بیشتر در زمینه تقویت زیرساخت های اقتصادی، کشف منابع نفتی و تامین آب آشامیدنی بوده است.
چین که رقیب ژاپن در این مسیر است، فقط در ماه آوریل 2015، حدود 2 میلیارد دلار در کشور نفت خیز گینه استوایی سرمایه گذاری کرد.
به باور کارشناسان، قاره سیاه تنها جایی است که از بحران اقتصادی در امان مانده و امروزه به اعتقاد بسیاری از اقتصاددانان مهمترین و مستعدترین مقصد برای سرمایه گذاری است.