زنگ خطر فروپاشی جریان اقیانوس اطلس؛ از یخبندان اروپا تا خشکسالی آفریقا

شفقنا – تحقیقات جدید نشان می‌دهد جریان معکوس نصف‌النهار اقیانوس اطلس (آموک) به طور قابل توجهی بیشتر از آنچه قبلاً تصور می‌شد در معرض فروپاشی است. دانشمندان این یافته را «بسیار نگران‌کننده» خوانده‌اند، زیرا فروپاشی این سامانه که آب‌های گرم مناطق حاره را به اروپا و قطب شمال می‌برد، پیامدهای فاجعه‌باری برای اروپا، آفریقا و قاره آمریکا خواهد داشت.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا به نقل از گاردین، محققان با ترکیب مشاهدات واقعی از اقیانوس‌ها با مدل‌های کامپیوتری و تعیین واقعی‌ترین مدل‌ها، دریافتند جریان اقیانوسی آموک تا سال ۲۱۰۰ بین ۴۲ تا ۵۸ درصد کاهش خواهد یافت، سطحی که تقریباً به طور قطع به فروپاشی کامل منجر می‌شود.

آموک یک سامانه عظیم اقیانوسی است که مانند یک تسمه نقاله غول‌پیکر عمل می‌کند. این سامانه آب گرم و شور را از مناطق حاره به سمت شمال (اروپا و قطب) می‌برد، جایی که آب خنک شده و سنگین‌تر می‌شود و به اعماق اقیانوس فرو می‌رود و سپس به سمت جنوب برمی‌گردد. این جریان دائمی، نقش حیاتی در تنظیم آب و هوای کره زمین دارد و باعث می‌شود اروپا زمستان‌های معتدل‌تری نسبت به عرض جغرافیایی خود داشته باشد.

دکتر والنتین پورتمان، از مرکز تحقیقاتی اینریا در فرانسه و رهبر این تحقیق، گفت: ما دریافتیم که آموک بیش از میانگین همه مدل‌های اقلیمی کاهش خواهد یافت.

پروفسور اشتفان رامشتورف، از مؤسسه تحقیقات تأثیر اقلیمی پوتسدام در آلمان، گفت: این یک نتیجه مهم و بسیار نگران‌کننده است. نشان می‌دهد که مدل‌های بدبینانه که کاهش شدید آموک را تا ۲۱۰۰ نشان می‌دهند، متأسفانه مدل‌های واقع‌گرایانه هستند، زیرا با داده‌های مشاهده‌ای تطابق بهتری دارند.

جریان آموک به دلیل گرمایش جهانی و افزایش سریع دمای هوا در قطب شمال در حال کند شدن است. آب گرم چگالی کمتری دارد و بنابراین به آرامی در اعماق فرو می‌رود. این کاهش سرعت اجازه می‌دهد بارندگی بیشتری در آب‌های شور سطحی جمع شود و آن را نیز کم‌چگالتر کند و یک چرخه بازخوردی تشکیل دهد که تضعیف آموک را تشدید می‌کند.

رامشتورف که ۳۵ سال است روی آموک مطالعه می‌کند، گفته است که از فروپاشی آن باید «به هر قیمتی» جلوگیری شود. او گفت: من این را زمانی استدلال می‌کردم که فکر می‌کردیم شانس خاموشی آموک شاید ۵ درصد باشد. حتی در آن زمان می‌گفتیم با توجه به تأثیرات عظیم، این ریسک بسیار بالاست. حالا به نظر می‌رسد بیش از ۵۰ درصد است. شدیدترین و چشمگیرترین تغییرات اقلیمی که در ۱۰۰ هزار سال گذشته تاریخ زمین دیده‌ایم، زمانی رخ داده که آموک به حالت دیگری تغییر کرده است.

فروپاشی آموک کمربند باران‌های حاره‌ای را که میلیون‌ها نفر برای کشت غذای خود به آن متکی هستند، جابه‌جا می‌کند، اروپای غربی را در زمستان‌های بسیار سرد و خشکسالی‌های تابستانی فرو می‌برد و ۵۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر به سطح دریاهای در حال افزایش در اطراف اقیانوس اطلس اضافه می‌کند.

رامشتورف گفت کاهش آموک در سال ۲۱۰۰ حتی ممکن است بیشتر از ارزیابی بدبینانه جدید باشد، زیرا مدل‌های کامپیوتری آب ذوب‌شده از صفحه یخی گرینلند را که آب اقیانوس‌ها را شیرین‌تر می‌کند، در نظر نمی‌گیرند. او تاکید کرد «این یک عامل اضافی است که به این معناست که واقعیت احتمالاً هنوز هم بدتر» از چیزی است که اکنون می‌دانیم.

این خبر را اینجا ببینید.