شفقنا- جنگ آمریکا علیه ایران که منجر به اختلال در عبور و مرور نفتکشها از تنگه هرمز شده، همچنان ادامه دارد و در حالی که جهان به افزایش قیمت انرژی چشم دوخته، زیر پوست جنگ، اقتصاد دیجیتال جهانی نیز رو به فلج شدن گذاشته است.
به گزارش شفقنا از تجارت نیوز، در حالی که اقتصاد جهان در پی جنگ آمریکا علیه ایران نگران تامین، توزیع و قیمت انرژی است، در گوشهای دیگر، اقتصاد دیجیتال جهانی با تهدید وجودی روبرو شده است. اما چگونه جنگ با ایران میتواند اقتصاد دیجیتال جهانی را فلج کند؟
فشار جنگ ایران بر تایوان بهعنوان تولیدکننده 90 درصد از تراشههای کامپیوتری جهان
جنگ با ایران تأثیر مستقیمی بر تأمین مواد حیاتی مانند هلیوم و برم داشته و منجر به تشدید چالش امنیت انرژی برای تایوان، بهعنوان تولیدکننده اصلی تراشه، شده است. این جنگ بهظور غیرمستقیم، باعث اختلالات عمدهای در زنجیره تأمین نیمههادیها شده است.
وقوع بزرگترین اختلال در تأمین نفت طی تاریخ و افزایش شدید قیمت نفت در نتیجه جنگ آمریکا علیه ایران، فشار زیادی را بر تایوان که وابسته به واردات است وارد کرده؛ کشوری که مسئول تولید بیش از ۹۰ درصد تراشههای کامپیوتری پیشرفته جهان است!
حمله ایران به زیرساختهای ابری آمریکایی در خلیج فارس
از سوی دیگر، ایران شروع به هدف قراردادن زیرساختهای حیاتی فناوری، از جمله زیرساختهای ابری و مراکز داده مرتبط با ابرشرکتهای بزرگ آمریکایی مانند آمازون و گوگل کرده، که نشاندهنده تشدید جدی فشار جنگ با ایران در بخش فناوری است.
اهمیت تراشهها برای اقتصاد جهانی
باید توجه داشت که صنعت نیمههادی دچار مشکل است؛ این به معنای بروز مشکل برای کل اقتصاد جهانی است. بخش تولید تراشههای کامپیوتری به منابع عظیمی، از جمله مواد معدنی حیاتی و انرژی، نیاز دارد. زنجیرههای تأمین اکنون به دلیل جنگی که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در ایران آغاز کردهاند، با اختلالات گستردهای روبرو شدهاند.
اگرچه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه گفته است، جنگ «خیلی زود» پایان خواهد یافت، همچنان در میان صنعتگران جهان، نگرانیهای زیادی وجود دارد که درگیری و پیامدهای آن طولانی شود. چنین وضعیتی علاوه بر تلفات انسانی و تأثیرات وخیم زیستمحیطی، میتواند برای تعداد زیادی از زنجیرههای تأمین جهانی فاجعهبار باشد.
نیمههادیها؛ ستون فقرات عصر دیجیتال
با دیجیتالی شدن روزافزون جهان، تراشهها به بخش جداییناپذیر و ضروری اقتصاد جهانی تبدیل شدهاند. به گفته وبلاگ Deep Tech دانشگاه دوک، نیمههادیها «عصر دیجیتال را تغییر شکل دادهاند و در همه چیز از ماهوارهها و تلفنهای هوشمند گرفته تا دستگاههای پزشکی و وسایل نقلیه الکتریکی تعبیه شدهاند».
بنابراین، هرگونه اختلال در عرضه یا مقرون بهصرفه بودن آنها میتواند بیثباتی گستردهای برای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در سراسر جهان ایجاد کند.
ری وانگ، تحلیلگر حافظه در SemiAnalysis، به CNBC گفته است: «یک درگیری منطقهای طولانیمدت میتواند بهطور بالقوه عملیات تولیدی تراشهسازان را در رابطه با تأمین موادی مانند هلیوم و برم مختل کند. در حال حاضر، تأثیر محدود به نظر میرسد، اما درگیری طولانیمدت میتواند اختلالات جدی ایجاد کند یا نیاز به تعدیل در تأمین مواد کلیدی داشته باشد.»
نقش حیاتی خاورمیانه در زنجیره تأمین نیمههادی
اگرچه اکثریت قریب به اتفاق تراشههای کامپیوتری پیشرفته جهان در تایوان تولید میشوند (بیش از ۹۰ درصد)، اما خاورمیانه بخش حیاتی زنجیره تأمین است. برای مثال، بیش از یک سوم هلیوم جهان که در سیستمهای خنککننده و چاپ مدار برای تولید نیمههادیها استفاده میشود، در قطر تولید میشود. اختلال در تأمین هلیوم، چه به دلیل مشکلات تولید و چه حمل و نقل، هیچ جایگزینی ندارد.
تایوان به دلیل تمرکز شدید تولید تراشه و وابستگی به واردات انرژی، از قبل با موانع امنیت انرژی مواجه است. اختلال فعلی در تأمین نفت جهانی، در صورت طولانی شدن، میتواند برای این کشور و اقتصاد جهانی ویرانگر باشد.
بزرگترین اختلال نفتی تاریخ
جنگ ایالات متحده و رژیم صهیونیستی با ایران، بزرگترین اختلال عرضه نفت در تاریخ را ایجاد کرده است. بسته شدن تنگه هرمز باعث اختلال 14 روزه در ۲۰ درصد از حمل و نقل نفت جهان شده است؛ این میزان از رکورد قبلی بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ بیشتر است. قیمت نفت هماکنون به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده و همچنان در حال افزایش است. این وضعیت برای تایوان و اقتصاد جهانی مشکلساز خواهد شد.
تأثیر جنگ با ایران بر تولیدکنندگان تراشه در کره جنوبی
تولیدکنندگان نیمههادی کره جنوبی نیز که عمدتاً تراشههای حافظه تولید میکنند، تحت تأثیر بحران جنگ با ایران هستند. با گسترش سریع بخش هوش مصنوعی، تقاضا برای تراشههای حافظه افزایش یافته و قیمتها تحت فشار هستند. اگر تراشههای حافظه بیش از حد گران شوند، به معنای آن است که این جنگ میتواند در نهایت منجر به رکود بخش هوش مصنوعی شود!
جینگ جی یو، تحلیلگر سهام در مورنینگاستار، به CNBC گفته است: «یک جنگ طولانی منجر به کاهش تقاضای تراشه حافظه Al خواهد شد و هزینه کل مالکیت (TCO) برای ابرمقیاسپذیرها افزایش خواهد یافت، تهدیدی برای پذیرش زیرساختهای هوش مصنوعی.»
تهدید مستقیم زیرساختهای فناوری
خبرگزاری تسنیم بهتازگی فهرستی از «اهداف جدید ایران» منتشر کرده که شامل دفاتر منطقهای، زیرساختهای ابری و مراکز داده گوگل، آمازون، مایکروسافت، انویدیا، آیبیام، اوراکل و پالانتیر است. حملات پهپادی ایران پیشتر به سه مرکز داده AWS در امارات و بحرین انجام شده که باعث آتشسوزی، قطع برق و اختلالات بانکی شده است.
انویدیا پس از این حملات دفاتر خود در دوبی را موقتاً تعطیل کرد؛ آمازون نیز دفاتر منطقهای را بست؛ دهها کارمند گوگل پس از لغو پروازها در دوبی، سرگردان شدند. سامسونگ و SK Hynix بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار مشترک خود را از دست دادهاند و وزارت صنعت کره جنوبی نسبت به وابستگی به خاورمیانه برای حداقل ۱۴ ورودی زنجیره تأمین نیمههادی فراتر از هلیوم هشدار داده است.
پاتریک جی. مورفی، مدیر اجرایی واحد ژئوپلیتیک هیلکو گلوبال، گفته است: «ایران و نیروهای تحت حمایت این کشور در آغاز جنگ اهداف دیگری را هدف قرار دادهاند، اما حملات این هفته به مراکز داده امارات نشان میدهد که اکنون این زیرساختها حیاتی محسوب میشوند.»