شفقنا – سازمانی که جشنواره فیلم برلین را مدیریت میکند، در بحبوحه گزارشهایی مبنی بر احتمال اخراج مدیر آمریکایی این فستیوال پس از یک سری جنجالها بر سر جنگ غزه، قرار است برای مذاکره تشکیل جلسه دهد.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، در بیانیهای در روز چهارشنبه، دفتر کمیسر دولت فدرال آلمان در امور فرهنگ و رسانه اعلام کرد که نشست اضطراری روز پنجشنبه برای بحث درباره «جهتگیری آینده برلیناله» برگزار خواهد شد.
روزنامه بیلد گزارش داد که این نشست ممکن است به برکناری تریشیا تاتل، مدیر آمریکایی جشنواره از سال ۲۰۲۴، منجر شود؛ در پی جنجال بر سر سخنرانیهایی در طرفداری از فلسطین در مراسم اختتامیه که در یکی از آنها از آلمان به عنوان «شریک در نسلکشی» انتقاد شده بود.
شرکت دولتی «کِیبیبی» که برگزارکننده این جشنواره است، این گزارش را رد کرد و به خبرگزاری فرانسه گفت: این خبر جعلی است.
جشنواره برلیناله به طور سنتی خود را نسبت به رقبای تجاریاش، جشنوارههای کن و ونیز، جشنوارهای آشکارا سیاسیتر میداند و تلاش میکند بازتابدهنده درگیریهای ژئوپلیتیکی در سراسر جهان باشد.
اما جنگ غزه به نقطه اختلاف عمدهای در این جشنواره و در کل بخش فرهنگی آلمان تبدیل شده است؛ صحنهای متنوع از هنرمندان بینالمللی در مقابل اجماع قوی طرفداران اسرائیل در میان مقامات سیاسی که تأمین مالی این حوزه را بر عهده دارند، قرار گرفته است.
در مراسم اهدای جوایز روز شنبه در پایتخت آلمان، عبدالله الخطیب، کارگردان سوری-فلسطینی، برای درام خود با عنوان «روایتهایی از محاصره» جایزه «چشماندازها» برای بهترین فیلم اول را دریافت کرد؛ اثری متشکل از مجموعهای از روایتهای بههمپیوسته که در شهری فلسطینی و بینام اتفاق میافتد.
الخطیب در سخنرانی هنگام دریافت جایزه گفت: آخرین سخنم خطاب به دولت آلمان است: شما شریک نسلکشی در غزه توسط اسرائیل هستید. فکر میکنم آنقدر باهوش هستید که این حقیقت را تشخیص دهید، اما ترجیح میدهید اهمیتی ندهید.
او افزود فلسطینیها «هر کسی را که در کنار ما ایستاد، به یاد خواهند داشت، و ما هر کسی را که علیه ما، علیه حق ما برای زندگی با عزت ایستاد، یا کسی که سکوت را برگزید، به یاد خواهیم داشت».
او افزود فلسطینیها «همه کسانی را که کنار ما ایستادند به خاطر خواهند سپرد، و همه کسانی را که علیه ما ایستادند، علیه حق ما برای زندگی با کرامت، یا سکوت را برگزیدند، نیز به یاد خواهند داشت.»
در سخنرانی جداگانهای، ماری-رز اُستا، کارگردان لبنانی، هنگام دریافت خرس طلایی بهترین فیلم کوتاه برای «روزی کودکی»، از اسرائیل انتقاد کرد.
او با اشاره به یکی از خطوط داستانی فیلمش گفت: در واقعیت، کودکان در غزه، در سراسر فلسطین و در لبنانِ من، ابرقدرتی برای محافظت از خود در برابر بمبهای اسرائیلی ندارند. هیچ کودکی نباید برای زنده ماندن در برابر نسلکشیای که با قدرت وتو و فروپاشی حقوق بینالملل تقویت شده است، به ابرقدرت نیاز داشته باشد.
کارستن اشنایدر، وزیر محیط زیست آلمان از حزب سوسیالدموکرات، بنا بر گزارشها در جریان سخنرانی الخطیب سالن را ترک کرد و بعداً در بیانیهای اعلام کرد اتهامهای این فیلمساز را «غیرقابل قبول» میداند.
اظهارات الخطیب همچنین با محکومیت رون پروسور، سفیر اسرائیل در آلمان، روبهرو شد. الکساندر هوفمان، رئیس فراکسیون اتحادیه سوسیال مسیحی ـ شریک دولت ائتلافی آلمان ـ الخطیب را به «اهانتهای یهودستیزانه و تهدید علیه آلمان» متهم کرد.
به گفته منابعی که بیلد به آنها استناد کرده، ولفرام وایمر، کمیسر فرهنگ، پس از مشاهده این سخنرانیها و نیز عکسی که یک هفته پیش گرفته شده بود، تصمیم گرفته تاتل را از سمتش برکنار کند.
در این عکس، تاتل در کنار گروه سازندگان «روایتهایی از محاصره» دیده میشود که چند تن از آنان چفیه بر گردن داشتند و یکی از آنها پرچم فلسطین را در دست گرفته بود.
تاتل که از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ ریاست جشنواره فیلم لندن را بر عهده داشت، در این مورد اظهارنظر نکرد.
دفتر وایمر روز چهارشنبه تأیید کرد که به ابتکار کمیسر فرهنگ، نشست فوقالعاده هیئت نظارت «کِیبیبی» روز پنجشنبه برگزار خواهد شد. در این بیانیه آمده است: این نشست شامل بحث درباره جهتگیری آینده برلیناله خواهد بود.
در آغاز برلیناله، برگزارکنندگان جشنواره از سوی فعالان به دلیل اتخاذنکردن موضعی صریح و بدون ابهام درباره جنگ غزه مورد انتقاد قرار گرفته بودند. در کنفرانس مطبوعاتی افتتاحیه، ویم وندرس، کارگردان باسابقه و رئیس هیئت داوران، این دیدگاه را که هنرمندان و نهادهای فرهنگی باید فعالانه مواضع سیاسی اتخاذ کنند، رد کرد.
وندرس گفت: ما باید از سیاست دور بمانیم، چون اگر فیلمهایی کاملاً سیاسی بسازیم، وارد عرصه سیاست میشویم. اما ما وزنه تعادل سیاست هستیم، نقطه مقابل سیاست هستیم. ما باید کار مردم را انجام دهیم، نه کار سیاستمداران را.
این اظهارات باعث شد آرونداتی روی، نویسنده هندی، حضور خود در جشنواره را لغو کند و در نامهای سرگشاده با امضای بیش از ۸۰ نفر از شرکتکنندگان فعلی یا پیشین برلیناله محکوم شود، اما تاتل با قاطعیت از آن دفاع کرد.
تاتل در آن زمان گفت: هنرمندان آزادند حق آزادی بیان خود را به هر شیوهای که میخواهند اعمال کنند. نباید از هنرمندان انتظار داشت درباره همه بحثهای گستردهتر پیرامون رویههای پیشین یا کنونی یک جشنواره که کنترلی بر آن ندارند اظهارنظر کنند. همچنین نباید از آنان انتظار داشت درباره هر موضوع سیاسی مطرحشده موضع بگیرند، مگر آنکه خودشان بخواهند.
این خبر را اینجا ببینید.