شفقنا- مدیرگروه کشوری فرهنگی تبلیغی شیفتگان حضرت رضا(ع) و مجری طرح ملی نهجالبلاغه خوانی نوشت: «ماه مبارک رمضان در سپهر اندیشهی امیرالمؤمنین (ع)، نه یک انقطاع موقت از لذایذ، بلکه یک «رزمایشِ بنیادین» برای بازسازی سازههای لرزانِ روح انسان است.
به گزارش شفقنا، حجتالاسلام اشکان صادقنژاد، با نگاهی جامع به بطنِ نهجالبلاغه، رمضان را فصلِ «بازگشت به خویشتنِ الهی» میداند. در ادامه، این هندسهی رفیع در چهار ساحتِ تفصیلی واکاوی میشود:
۱. ساحتِ فقهی-معرفتی: «ابتلاء»؛ کورهی گدازانِ اخلاص
در نظامِ فکریِ مجری طرح ملی نهجالبلاغه خوانی، نخستین گام در شناخت رمضان، فهمِ علتِ غایی آن است. امام علی (ع) در حکمت ۲۵۲ میفرمایند: «فَرَضَ اللَّهُ… الصِّيَامَ ابْتِلَاءً لِإِخْلَاصِ الْخَلْقِ».
* تحلیل تفصیلی: واژهی «ابتلاء» در اینجا به معنای آزمونِ صِرف نیست، بلکه به معنای «گداختن برای جداسازی ناخالصیها» است. رمضان، کوره است و انسان، طلا. روزه تنها عبادتی است که از شائبهی «ریا» مصون است؛ چراکه امری است پنهانی و عدمی. استاد صادقنژاد معتقدند این ماه، فرصتی است تا بنده، «منِ مجازی» خود را در برابر «ارادهی حقیقی حق» ذبح کند و به مقامِ «مخلصین» نائل آید.
۲. ساحتِ اخلاقی-سلوکی: «جوع»؛ از رنجِ تن تا گنجِ جان
یکی از عمیقترین فرازهای نهجالبلاغه در بابِ آسیبشناسی دینداری، حکمت ۱۳۶ است: «كَمْ مِنْ صَائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ صِيَامِهِ إِلَّا الْجُوعُ وَ الظَّمَأُ».
* تبیین راهبردی: مجری طرح ملی در مسیر آرامش، با کالبدشکافی این روایت، روزه را به سه لایه تقسیم میکنند:
* صومِ بدن: امساک از مأکولات و مشروبات (که ضعیفترین لایه است).
* صومِ جوارح: روزهی زبان از کذب، چشم از خیانت و گوش از لغو.
* صومِ قلب: امساکِ سویدای دل از غیرِ خدا.
در نگاه آقای صادقنژاد، کسی که تنها به لایهی اول بسنده کند، از «آرامشِ علوی» بیبهره است. آرامشِ حقیقی زمانی رخ میدهد که رمضان به «انقلابِ جوارح» و «طهارتِ باطن» منجر شود.
۳. ساحتِ امنیتی-تربیتی: «جُنّة»؛ رزمایشِ رویینتنیِ روح
امیرالمؤمنین (ع) در خطبه ۱۰۹، با ادبیاتی نظامی و دفاعی، روزه را توصیف میکنند: «وَ صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ، فَإِنَّهُ جُنَّةٌ مِنَ الْعِقَابِ».
* تحلیل میدان تبلیغ: «جُنّة» به معنای سپری است که جنگجو در میدان نبرد برای دفع ضرباتِ کاری به کار میبرد. استاد صادقنژاد تبیین میکنند که در کارزارِ «جنگ نرم» و هجمههای فرهنگی، رمضان حکمِ یک «زرهِ نفوذناپذیر» را دارد. کسی که توانسته است ۳۰ روز بر حلالِ خدا (آب و نان) غلبه کند، چنان ارادهی پولادینی مییابد که در طول سال، تیرهای زهرآگینِ شیطان (مالِ حرام، مقامِ غصبی و وسوسههای نفسانی) در او کارگر نخواهد بود. این همان «امنیتِ روانی» است که در طرح ملی در مسیر آرامش دنبال میشود.
۴. ساحتِ تمدنی: رمضان؛ بسترسازِ عدالت و حریت
در نگاهِ مجری طرح ملی نهجالبلاغه خوانی، رمضان در نهجالبلاغه پیوندی ناگسستنی با «عدالت اجتماعی» دارد. امام علی (ع) با انتخابِ زندگیِ زاهدانه در این ماه، به مبلغان میآموزند که گرسنگیِ روزهدار باید به «دردِ مستضعفان» گره بخورد.
* نتیجهگیری تمدنی: رمضانِ علوی، «انسانِ ترازِ عدالت» را تربیت میکند. انسانی که از بندِ شکم آزاد شده (حریت)، نسبت به دردِ خلق حساس شده (مواسات) و ارادهاش را در محضر خدا صیقل داده است (تقوا).
سخن پایانی:
این ماه، نه فصلِ خمودگی، که فصلِ «جهادِ اکبر» است. ما در طرحهای ملی نهجالبلاغه خوانی و در مسیر آرامش، بر آنیم تا با بازخوانیِ دقیقِ این گنجینهی بیبدیل، جامعه را به سوی آن «آرامشِ قدسی» که میوهی درختِ بندگیِ علوی است، رهنمون شویم. رمضان، بهترین فرصت برای «بازگشت به نهجالبلاغه» و چشیدنِ طعمِ شیرینِ عدل و معنویت است.