شفقنا- عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب گفت: نظام حکمرانی باید به گونه ای باشد که بر مبنای عدالت و با رویکرد عدل محوری به محرومان و تنگدستان توجه کرده و آنها را از ناتوانی بیرون آورد نه اینکه فقرا را در فقرشان تثبیت کند.
حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا شریعتمداری در گفت وگو با شفقنا با تبریک فرارسیدن ماه مبارک رمضان اظهار داشت: در این ماه که به میهمانی خدا دعوت شده ایم، توجه به حضرت حق و معنویت فزونی می یابد و دلها و نگاه ها به یکدیگر نزدیک می شود.
وی تصریح کرد: معنویت به خودی خود در انسان انعطاف ایجاد کرده و سبب می شود تا دلها آماده پذیرش انصاف و عدالت شوند، طبیعی است در ماه مبارک رمضان که ماه خدا نام گرفته و معنویت فضای جامعه را در بر می گیرد، آمادگی پذیرش عدل و حق و انصاف در جامعه زیاد شود.
وی گفت: ماه مبارک رمضان برای مسلمانان بویژه شیعیان پیوندی با امیرالمومنین (ع) دارد هم بخاطر ضربت خوردن و شهادت ایشان در این ماه و هم بخاطر خبری که پیامبر اکرم (ص) در آخرین خطبه خویش در ماه شعبان از شهادت امام علی (ع) در ماه مبارک رمضان دادند، طبیعی است که امیرالمومنین (ع) در ماه مبارک رمضان برای شیعیان جایگاه و اهمیت ویژه پیدا کند.
وی بیان کرد: امیرالمومنین (ع) مظهر تام و تمام عبادت و زهد است و اینها کمک می کند به عنوان جلوه تام و تمام ولی خدا و انسان کامل در ماه رمضان دلها به سمت امیرالمومنین (ع) برود.
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، «عدالت» محوری را از جمله شاخصه های امام علی (ع) در سیره سیاسی حضرت عنوان کرد و گفت: نام امیرالمومنین همراه و همزاد عدالت است. امروز هم یکی از مهمترین دغدغه های انسان معاصر، «عدالت» است و این عنصر گمشده و آرمان جامعه ماست.
وی با بیان اینکه «عدالت» خود را در سیستم و نظام حکمرانی نشان می دهد، افزود: همه دلسوزان نظام جمهوری اسلامی و توده مردم بر این اتفاق دارند که جمهوری اسلامی علیرغم توفیقاتی که داشته، در حکمرانی توفیقات لازم را نداشته و می بایست نوع حکمرانی خود را اصلاح کرده و تغییر دهیم.
وی عنوان کرد: ما یکسری اصول و قواعد کلی را باید برای حکمرانی مدنظر داشته باشیم که خیلی از این قواعد را از متون دینی خود استخراج کنیم. علاوه بر این، ما نیازمند یکسری سازوکارها هستیم که این سازوکارها در دانش و تجربه های بشری مطرح می شوند البته برخی از سازوکارها در سیره امیرالمومنین (ع) هم قابل دستیابی است. ترکیب این دو (اصول و قواعد و سازوکارهای بشری) نیاز ضروری یک حکمرانی خوب و مطلوب است.
وی ادامه داد: ما در این دو مقوله می توانیم به سیره امیرالمومنین (ع) و تعالیم اسلامی تاسی کنیم. بنظر می رسد اینکه در این زمینه موفق نبوده ایم به کاستی ما در هر دوجهت برمی گردد یعنی هم در سازوکارها التفات لازم را به تجربه ها و دانش بشری نکردیم و هم در بهره گیری از سنت اسلامی قصور داریم.
وی افزود: باید بپذیریم که برخورد ما با امیرالمومنین (ع) و عدالت علوی تا حد زیادی شعاری بوده است و با جدیت و صادقانه دنبال آن نبودیم ضمن اینکه تربیت لازم را پیدا نکردیم یعنی انصاف و عدالت را تمرین نکردیم. با یک عنوان «مصلحت»، عدالت، قانون و اخلاق و… را به مسلخ بردیم. باید بپذیریم که از عدالت علوی بیشتر حرف زدیم و کمتر عمل کردیم. چون کمتر جدیت و صداقت حتی تربیت لازم را داشتیم. سخنان امیرالمومنین (ع) قابی شده است که تنها زینت بخش مجالس ماست ولی عملا دنبال آن نیستیم. اگر ما با جدیت و صداقت به تعالیم اهل بیت توجه می کردیم، وضع ما خیلی بهتر از امروز بود.
شریعتمداری ادامه داد: متاسفانه چون زیاد از این شعارها و آموزه های دینی استفاده کردیم و در عمل به کار نبستیم، برخی مردم و بویژه نسل جوان را هم نسبت به این آموزه ها بدبین کردیم.
وی درباره جایگاه عدالت در اندیشه امام علی (ع) گفت: عدالت اساس دینداری است و ائمه علیهم السلام دینداری را در توحید و عدل خلاصه کرده اند.
وی به عدالت سیاسی و اجتماعی اشاره کرد و افزود: امام علی (ع) تاکید ویژه ای روی عدالت در این معنا دارند و آن را اساس حکمرانی می دانند و والیان را به عمل براساس عدل توصیه می کنند. حضرت حتی در انتصاب کارگزاران هم ملاک و معیار را «عدالت» می دانند.
وی با اشاره به فلسفه روزه ماه مبارک رمضان و بویژه دعای بعد از نماز در ماه مبارک گفت: نظام حکمرانی باید به گونه ای باشد که بر مبنای عدالت و با رویکرد عدل محوری به محرومان و تنگدستان توجه کرده و آنها را از ناتوانی بیرون آورد نه اینکه فقرا را در فقرشان تثبیت کند.
وی اضافه کرد: نظام سیاسی و اقتصادی باید به گونه ای طراحی شود که رانت هایی که امروزه وجود دارد به حداقل برسد.
استاد دانشگاه ادیان و مذاهب بیان کرد: به طور کلی، هر نظام فکری و اجتماعی، اگر بخواهد به نتیجه برسد باید به عنوان یک منظومه به آن نگریسته شود و متناسب با زمینه ای که وجود دارد اجرا شود. نباید چهره کاریکاتوری از دین ارائه کرد و یک بخش آن را برجسته کرد و از بخش های دیگر غافل شد؛ این مسئله سبب دین زدگی مردم می شود.
وی نسبت به دینداری تک بعدی مردم هشدار داد و گفت: اساس دینداری ما طبق فرموده رهبر انقلاب اسلامی بر سه عنصر «عدالت»، «عقلانیت» و «معنویت» استوار است؛ اگر فقط عدالت باشد نظام های سوسیالیستی و کمونیستی می شود، اگر فقط عقلانیت باشد نظام های لیبرال دموکراسی می شود و معنویت به تنهایی هم می شود گرایش های صوفیانه که کاری به مردم ندارند لذا این سه عنصر باید باهم دیده شود تا به نتیجه مطلوب برسد در غیر این صورت هم دین را وارونه نشان دادیم و هم مردم را از دین زده خواهیم کرد.