شفقنا- یک پژوهشگر مسائل اروپا گفت: اروپا واجد ظرفیتهای سلبی قابل توجهی است که میتواند پرونده ایران را بیش از پیش امنیتی کند. روندی که می تواند پیامدهای امنیتی قابل توجه و جبران ناپذیری برای کشور به همراه آورد. حذف اروپا از ملاحظات دیپلماتیک کشور، به معنای ارسال کارت دعوت امنیتیتر شدن پرونده ایران است.
حسین مفیدی احمدی پژوهشگر مسائل اروپا و یوروآتلانتیک در گفتوگو با ایلنا، در رابطه با ارزیابی خود از تنشهای موجود میان ایران و اروپا پس از ناآرامیهای اخیر و آینده روابط بین تهران و اروپا، گفت: در سال های اخیر اتفاقات پر تعداد و روندهایی در روابط ایران و اروپا شکل گرفته است که فضای روابط را تا حدود زیادی خصمانه کرده است. روندی که شاید به صورت خلاصه بتوان آن را از منظر اروپا، گذار از تعامل انتقادی به سمت مقابله و فشار حداکثری دانست.
اروپا به یک خصم ژئوپلیتیکی بدل شده است
وی ادامه داد: از منظر ایران هم اروپا از یک شریک اقتصادی مهم در دهه نخست قرن به یک خصم ژئوپلیتیکی بدل شده است. بدیهی است هرگونه رخدادی در داخل کشور که در حوزه حساسیتهای هنجاری اروپا به ویژه حقوق بشر رخ دهد، فشار اجتماعی و هنجاری قابل توجهی بر تصمیمسازان اتحادیه اروپا و دولتهای اروپایی برای اتخاذ مواضع خصمانهتر علیه جمهوری اسلامی ایران فراهم میسازد.
نگاه اروپا به حل مسئله ایران با ائتلافسازی امنیتی منطقهای
این تحلیلگر مسائل بینالملل در خصوص محدودسازی فضای دیپلماتیک بین ایران و اروپا بعد از اعتراضات داخلی کشور، تصریح کرد: این رخداد باید در متن روند کلانتری تحلیل شود و آن، تضعیف شدید راه حلهای دیپلماتیک مدیریت و حل و فصل پرونده ایران در نگاه اروپاست. در واقع در نگاه اروپا فرصتی تاریخی برای حل و فصل مسئله ایران و رفع نگرانیها ژئوپلیتیکی اروپا در قبال ایران با استفاده از ائتلافسازی امنیتی منطقهای با محوریت دشمنان ایران فراهم شده است.
اروپا راهحل پرونده ایران را از میسر نظامی قابل مدیریت میداند
مفیدی درباره تاثیری که لغو حضور وزیر امور خارجه ایران در اجلاس داووس، بر چهره ایران در سطح جهانی داشته است، عنوان کرد: جدا از فشار گسترده جامعه مدنی اروپا بر تصمیمسازان اروپایی برای لغو سفر وزیر امورخارجه ایران به داووس پس از رخدادهای اخیر، اروپا مانند آمریکا پرونده ایران و وضعیت موازنه قوای منطقهای را در موقعیتی ادراک میکند که از مسیر ابزارهای سخت و نظامی قابل مدیریت است.
دیپلماسی تنها در دو مسیر ممکن خواهد شد
وی افزود: در این نگاه، استفاده از سازوکارهای دیپلماتیک هم صرفا در صورت اطمینان غرب پیرامون خروجی مذاکرات در قالب دو راهبرد اصلی آن ممکن خواهد بود. رفع نگرانیهای غرب از امنیت اسرائیل و درونگذاری ایران در ائتلاف غرب و یا حداقل، جلوگیری از برسازی ائتلاف ژئوپلیتیکی تهاجمی با محوریت روسیه و چین و با مشارکت ایران.
بحران اوکراین ایران را از یک فرصت ژئواکونومیکی به یک خصم ژئوپلیتیکی بدل کرد
این کارشناس سیاست بینالملل درباره دلایل نحوه برخوردهای سلبی اروپا با ایران توضیح داد: ادراک و سیاست امروز اروپا در قبال ایران هم ابعاد اروپایی و هم ابعاد یوروآتلانتیکی دارد. به این معنا که اروپا به صورت مستقل از روابط یوروآتلانتیکی هم ایران را به عنوان یک تهدید فوری که عملا از مسیر نحوه مواجهه با بحران اوکراین به محیط امنیتی اروپا وارد شده است، ادراک می کند. بدیهی است این روند به همراه روند حذف نسبی ایران از زنجیره ارزش جهانی به ویژه در حوزه ژئوپلیتیک انرژی، موجب شده که عملا ایران از یک فرصت ژئواکونومیکی به یک خصم ژئوپلیتیکی بدل شود که باید به شدت محدود شود.
وقتی ایران ابزاری برای توازن روابط اروپا و آمریکا میشود
این پژوهشگر روابط بینالملل با اشاره به نکته که در نگاه ایران، اروپا به ویژه در حوزه ایجابی بیربط شده است، یادآور شد: در بستر نگاه یوروآتلانتیکی پرونده ایران از حوزهها و موضوعات اجماعساز آمریکا و اروپا است. در این متن حتی هنگامی که اروپا در یک حوزه مثلا پرونده اوکراین و یا پرونده گرینلند با آمریکا با چالش مواجه میشود، از ابزار حساسیتهای آمریکا بر پرونده ایران برای مدیریت روابطش با آمریکا استفاده میکند. پیام اخیر رئیسجمهور فرانسه به ترامپ پیرامون انجام کارهای بزرگ در پرونده ایران آن هم در روزهای اوج گیری اختلافات اروپا و آمریکا بر سر پرونده گرینلند را در همین راستا میتوان ارزیابی کرد.
حذف اروپا از ملاحظات دیپلماتیک ایران و ارسال کارت دعوت برای امنیتیتر شدن پرونده ایران
مفیدی در خصوص امکان گفتوگو با اروپا و احتمال راهگشایی از مشکلات بینالمللی ایران، اظهار کرد: در این تردیدی نیست استفاده ایجابی از اروپا امروز برای جمهوری اسلامی تا حدود زیادی با امتناع همراه است. با این وجود اروپا واجد ظرفیتهای سلبی قابل توجهی است که میتواند پرونده ایران را بیش از پیش امنیتی کند. روندی که می تواند پیامدهای امنیتی قابل توجه و جبران ناپذیری برای کشور به همراه آورد. حذف اروپا از ملاحظات دیپلماتیک کشور، به معنای ارسال کارت دعوت امنیتیتر شدن پرونده ایران است.
اگر ایران در اردوگاه شرق باشد در بر همان پاشنه قدیمی میچرخد
این تحلیلگر مسائل بینالملل درباره فضای ایجاد شده در رابطه با ایران، چهره امروز ایران در اروپا و ادامه روند موجود در سیاست خارجی ایران، بیان کرد: موقعیت پرونده ایران از جمله در حوزه مواجهه با پدیداری به نام اروپا، در شرایطی قرار گرفته است که به نظر نمیرسد بدون تغییر نگاه و رویکردهای کشور، با تحولی مثبت و راستای منافع ملی کشور مواجه شود. تا زمانی که ادراک غرب و اروپا پیرامون ایران به عنوان بخشی از محور روسیه و چین و تهدیدکننده اسرائیل تغییر نکند، اروپا هم در یک تقسیم کار نوشته یا نانوشته با آمریکا و متحدان منطقهای آن به ویژه اسرائیل، به استفاده حداکثری از تمامی ابزارهای سخت افزاری و نرم افزاری خود برای تضعیف توان ملی کشور استفاده خواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد: تحریمها و محاصره اقتصادی شدیدتر، همکاری امنیتی با دشمنان ایران در منطقه، تشدید فشار از مسیر نهادهای بین المللی، منزوی سازی، آمادگی برای استفاده از همه گزینهها و نگاه داشتن سایه جنگ بر فراز کشور از جمله این ابزارها خواهد بود.