شفقنا – تشدید حملات لفظی دونالد ترامپ علیه کانادا، موج تازهای از حمایت داخلی از مارک کارنی، نخستوزیر این کشور، به راه انداخته است؛ کارنی که با سخنرانی صریح خود در داووس درباره پایان نظم جهانی مبتنی بر قواعد و استفاده قدرتهای بزرگ از اقتصاد بهعنوان سلاح، تحسین گستردهای ایستادن حضار را برانگیخت.
به گزارش شفقنا از رویترز، حملات لفظی تازه دونالد ترامپ باعث شده کاناداییها بیش از پیش پشت مارک کارنی، نخستوزیر کشورشان، صف بکشند. کارنی در مجمع جهانی اقتصاد داووس با انتقاد علنی از بهکارگیری «ادغام اقتصادی» بهعنوان سلاح و «تعرفهها» بهعنوان اهرم فشار، تشویق ایستاده کمسابقهای دریافت کرد.
کارنی در سخنرانی خود گفت کشورها باید بپذیرند که نظم جهانی مبتنی بر قواعد به پایان رسیده و کانادا را نمونهای دانست از اینکه چگونه «قدرتهای میانی» میتوانند با همکاری، از قربانیشدن در برابر هژمونی آمریکا جلوگیری کنند. او تأکید کرد: «وقتی قواعد دیگر از شما حفاظت نمیکنند، باید خودتان از خود محافظت کنید… قدرتهای میانی باید با هم عمل کنند، چون اگر سر میز نباشید، خودِ منو خواهید بود.»
در واکنش، ترامپ گفت کانادا «بهواسطه ایالات متحده زنده است» و در داووس خطاب مستقیم به کارنی افزود: «دفعه بعد که چنین اظهارنظری میکنی، این را به خاطر داشته باش، مارک.» یک روز پیشتر نیز ترامپ تصویری تولیدشده با هوش مصنوعی از کانادا و گرینلند منتشر کرده بود که هر دو با پرچم آمریکا پوشانده شده بودند.
سخنرانی موفق داووس، سفر خارجی پرخبر کارنی را تکمیل کرد؛ سفری که طی آن او هفته گذشته با چین به توافق تجاری رسید و برای کاهش وابستگی اقتصادی سنگین کانادا به آمریکا، بهدنبال شراکتهای تازه در خاورمیانه رفت.
لورا استفنسن، استاد علوم سیاسی دانشگاه وسترن انتاریو، گفت: «کاناداییها هم احساس غرور خواهند داشت و هم شاید اندکی نگرانی، چون نخستوزیرشان بسیار صریح سخن گفته است… کارنی با گفتن این حرفها شجاعت نشان میدهد و بازخورد جهانیِ عمدتاً مثبتِ سخنرانیاش مایه افتخار خواهد بود.»
او افزود واکنشها بسته به میزان وابستگی شغلی افراد به تجارت با آمریکا متفاوت است؛ بهویژه با توجه به بازنگری امسال توافق تجاری کانادا–آمریکا–مکزیک (CUSMA). با وجود این لفاظیهای تند، کارنی هنوز به توافق تجاری با آمریکا نرسیده و رویکرد «آرنجها بالا»ی او تا حدی تعدیل شده است؛ از جمله با کنارگذاشتن مالیات خدمات دیجیتال برای ازسرگیری مذاکرات و عذرخواهی بابت یک آگهی کانادایی که ترامپ را خشمگین کرده بود.
در خیابانهای برفی تورنتو، آن پیل، بازنشسته، گفت تشدید لفاظیهای ترامپ درباره الحاق کانادا او را «عمیقاً نگران» کرده و ترامپ را «قلدر بزرگ» خواند. بهگفته او، سخنرانی کارنی بهدلیل ترسیم جهانبینی متفاوت از آمریکا قدرتمند بود: «ما ارزشمحور هستیم… کاناداییها با غرور میایستند؛ قرار نیست فقط چون آمریکا میخواهد، تسلیم شویم.»
از زمانی که ترامپ پس از پیروزی در انتخابات ۲۰۲۴ تهدید کرد کانادا را به پنجاهویکمین ایالت آمریکا تبدیل کند، کاناداییها سفر به آمریکا را بهشدت کاهش دادهاند، برخی کالاهای آمریکایی را تحریم کرده و خرید کالای داخلی را در اولویت گذاشتهاند.
حمایت قوی داخلی از کارنی
جاناتان کالس، مشاور ارشد پیشین نخستوزیر سابق جاستین ترودو، گفت حمایت از سخنرانی کارنی حتی از سوی برخی محافظهکاران چشمگیر بوده است. نظرسنجیها نشان میدهد محبوبیت کارنی از آوریل سال گذشته بالای ۵۰ درصد مانده و دادههای تازه «نانوس ریسرچ» حاکی از پیشتازی ۲۲ امتیازی او نسبت به رهبر محافظهکاران، پیر پوآلیِور است. حزب لیبرال کارنی پس از تهدیدهای ترامپ علیه حاکمیت کانادا، برتری نزدیک به ۳۰ امتیازی محافظهکاران را جبران کرد و انتخابات فدرال سال گذشته را برد.
جیمز مور، وزیر صنعت پیشین دولت محافظهکار، بخشی از سخنرانی کارنی را بازنشر کرد و خواست «امروز شمشیرهای حزبی را زمین بگذاریم و به این سخنرانی گوش دهیم». میشل رمپل گارنر، نماینده محافظهکار، نیز نوشت این سخنرانی «واقعیتهای سختِ نظام ژئوپلیتیکِ شکسته و ضرورت اقدام قاطع و واقعگرایانه قدرتهای میانی مانند کانادا» را بهدرستی نامگذاری کرده و خواستار پیگیری عملی آن شد.
جک کانینگهام، استاد روابط بینالملل دانشگاه تورنتو، گفت استقبال گسترده کاناداییها تا حدی به این دلیل است که کارنی جرأت ایستادن در برابر ترامپ را داشته و همچنان احترام او را حفظ کرده است: «مدتها دیگر رهبران سعی میکردند با ترامپ مثل پدربزرگِ سختگیر کنار بیایند… اکنون حس غروری هست که کارنی توانسته با او مواجه شود؛ فقط امیدواریم دیگر تنها نباشیم.»