شفقنا – دانشگاه هاروارد آمریکا در یک رتبهبندی جهانی که میزان تولید علمی را میسنجد، به رتبه سوم سقوط کرده است؛ همزمان، چندین دانشگاه آمریکایی دیگر نیز در این فهرست با افت محسوسی روبهرو شدهاند، در حالی که دانشگاههای چین با جهشی چشمگیر در حوزه تولید پژوهش، جایگاههای بالاتری را به دست آوردهاند.
تا همین اواخر، هاروارد بر اساس رتبهبندیهایی که بر شمار انتشارات علمی استوار است، پُربازدهترین دانشگاه پژوهشی جهان به شمار میرفت. اما اکنون، همانند دیگر دانشگاههای آمریکایی، جایگاه خود را از دست داده و در مقابل، دانشگاههای چینی در رتبهبندیهایی که بر کمیت و کیفیت پژوهشها تمرکز دارند، ارتقا یافتهاند.
روزنامه نیویورک تایمز این روند را تازهترین نشانه از پسرفت چندساله نهادهای دانشگاهی آمریکا دانسته و افزوده است که دولت دونالد ترامپ با تصمیم به کاهش بودجه پژوهشی دانشگاهها—بهویژه آنهایی که وابستگی بالایی به منابع مالی دولت فدرال دارند—این روند را تشدید کرده است.
در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، ۷ دانشگاه آمریکایی در میان ۱۰ دانشگاه برتر جهان از نظر تولید علمی قرار داشتند و هاروارد در صدر این فهرست بود. در آن زمان تنها یک دانشگاه چینی (دانشگاه ژجیانگ) در میان ۲۵ دانشگاه برتر دیده میشد. اما اکنون همان دانشگاه در صدر رتبهبندی منتشرشده از سوی مرکز مطالعات علم و فناوری دانشگاه لایدن هلند قرار دارد و در فهرست کنونی، ۷ دانشگاه چینی دیگر نیز در جمع ۱۰ دانشگاه برتر حضور دارند.
گزارش نیویورک تایمز تأکید میکند که هاروارد امروز حجم پژوهش بیشتری نسبت به ۲۰ سال پیش تولید میکند، اما با این حال به رتبه سوم سقوط کرده است؛ هرچند این دانشگاه همچنان در رتبهبندی لایدن، نخستین جایگاه از نظر بیشترین استناد به مقالات علمی را حفظ کرده است.
جهش تولید پژوهش در چین
بر اساس این گزارش، مشکل اصلی دانشگاههای برجسته آمریکا کاهش تولید پژوهش نیست، بلکه افزایش بسیار سریعتر تولید علمی در دانشگاههای چین است. آمارهای دانشگاه لایدن نشان میدهد ۶ دانشگاه مطرح آمریکایی—از جمله میشیگان، کالیفرنیا، جانز هاپکینز و استنفورد—اکنون پژوهشهای بیشتری نسبت به دو دهه پیش تولید میکنند، اما همچنان از نظر حجم تولید، پایینتر از رقبای چینی خود قرار دارند.