شفقنا- رئیس بنیاد بینالمللی علوم و حیاتی اسرا گفت: باید اعتراف کنیم که سلاح اجتهاد کند است هم به لحاظ عدم برخورداری شایسته از تکنولوژی های علمی در حوزه های مختلف و هم به لحاظ بکارگیری یک عقل برهانی مسلم که بتواند در این حوزه ها ورود یابد و این حوزه باید مورد بازبینی کامل قرار گیرد.
به گزارش شفقنا، حجتالاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی در همایش ملی «مکتب و سیره پیامبر اعظم (ص)؛ علوم انسانی اسلامی انسان ساز و جامعه پرداز» که صبح امروز در تالار بیان پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد اظهار داشت: گرچه واژه «تحقیق»، تحقیق در مسئله است اما به لحاظ هستی شناسی و جهان بینی وحیانی، جهان، حق است و از حق مطلق صادر شده و هر موجودی سهمی از حق را دارد و افراد هم این امکان را دارند که به حق نزدیک و بلکه نائل شوند. معنای تحقیق هم این است که حق را بشناسیم، به حق بیابیم و نظام حقانی را براساس حق اداره کنیم.
وی ادامه داد: در جمع نخبگانی و پژوهشگران همواره سه پرسش اساسی مطرح می شود، پرسش اول آن است که آیا نظام اسلامی بر مبنای مکتب وحیانی توانایی انسان سازی و به سامان رساندن جامعه انسانی و تحقق وعده الهی را دارد؟ آیا می توانیم انسانی بسازیم که به کرامت خویش دست پیدا کند و به حق و عدل برسد؟ باید امکان آن را براساس گزاره های وحیانی فراهم کنیم.
وی ادامه داد: آیا یک مکتب با پیشینه هزار و ۴۰۰ سال قبل با پیشرفتهای کنونی توافقی دارد و امکان ساخت جامعه بر این امر وجود دارد؟ پژوهش های فراوانی در این 40 – 50 سال انجام شد ولی هنوز جای کار فراوان دارد و پااین مسئله باید نزد محققان و پژوهشگران باز شود و براساس منابع وحیانی پاسخ ها فراهم شود.
جوادی آملی با بیان اینکه ما هنوز معارف وحیانی را هم از نظر وسعت و هم از نظر عمق نشناختیم گفت: علامه جوادی آملی فرمودند که 25 درصد از منابع وحیانی به حوزه ها آمده و اگر همه این منابع در اختیار قرار می گرفت ما امکان وسیعی داشتیم که مسائل و چالش ها را حل کنیم. بنابراین وسعت و عمق منابع دینی اسلام این امکان را به ما می دهد که تحقیق را وسیع تر و پردامنه تر کنیم و امکانات مناسبی را برای پاسخ دادن به این پرسش فراهم آوریم.
وی گفت: پرسش دیگر آن است که آیا نظاماتی که امروز در جامعه جهانی وجود دارند در حل مسائل اجتماع موفق نبوده اند؟ آیا قصور و ضعفی در این نظامات مشاهده نمی شود؟
وی تصریح کرد: پرسش مهم دیگر آن است اگر شما مدعی هستید که اسلام به لحاظ معارف، حقایق و آموزههای ارزشمندی که برای جامعه بشری آورده است، این امکان را دارد که بتواند شیوه شایسته تری را ایجاد کند و مکتب انسان ساز بسازد و جامعه در پناه آن امنیت و آرامش داشته باشد باید گفت چگونه مکتب اسلام می تواند در فضای کنونی مشکلات را یببیند و برای مشکلات و مسائل پاسخ داشته باشد؟ و پاسخ این پرسش اجتهاد است.
جوادی آملی بیان کرد: سلاح اجتهاد در دوران ما بسیار کند شده است و با سلاح کند اجتهاد فعلی، نمی توان از حقیقتی که برای ما رسیده است، بتوان مکتبی تولید کرد که مسائل انسان را برطرف و به جامعه سازی بپردازد.
وی تصریح کرد: «دیوان سالاری» یکی از مشکل ترین مسائلی است که الان در نظام ما دارد کارشکنی می کند و این معارف را زیر سئوال می برد. ما گاهی اوقات در حوزه عقل عملی مشکل داریم و به عقل نظری اشکال می کنیم. امروز سلاح اجتهاد با وضعیتی که حوزه و دانشگاه ما دارد، کند است و قدرت دسترسی به منابع را ندارد و با مشکلات نمی تواند روبرو شود؛ بنابراین اجتهاد نیازمند بازبینی کامل و نوآوری است.
وی با بیان اینکه عقل قرآنی نقش آفرین است، گفت: اصل امکان اینکه براساس مکتب وحیانی پیامبر (ص) بتوانیم حکومتی را بنا کنیم تا در مقابل همه نظامات دنیا سخن بگوید زیر سؤال رفته است و در ابتدا باید برای این پرسشها پاسخی متقن داشته باشیم.