شفقنا – در پی پاسخ استاد سید باقر موسوی اصفهانی به آیت الله محقق داماد، استاد هادی سروش، پاسخی بر یادداشت استاد اصفهانی ارائه نمود.
به گزارش شفقنا، متن پاسخ به این شرح است:
نقد استاد آقای موسوی اصفهانی دارای ملاحظاتی است که برخی از آن ، نکات ذیل است که باید مورد توجه قرار گیرد ؛
اولا ؛ جواز است و نه وجوب، و چون “جواز” است امکان ترجیح یک جانب را در ادوار دیگر به لحاظ نیازها و یا ضرورت ها به راحتی دارد.
ثانیا ؛ جناب آیت الله محقق داماد سخن از “بدبودن” در “زماننا هذا” دارد که به “قبح” برمیگردد و نه حرام.
ثالثا ؛ قید “تعدلوا” مدار حکم است ؛ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً.
رابعا ؛ اگر مبنا ، شاهد آوردن از حضرت استاد آیت الله مطهری است ، تفکر ایشان متوجه “بد نامی اسلام” است و معتقد است ؛ “تعداد بسیار اندکی که معمولاً از حدود ده درصد” نیز تجاوز نمیکند می توانند احراز عدالت داشته باشند و مینویسند:
“درباره تعدد زوجات نیز نص قرآن کریم است که «اگر بیم دارید که نتوانید میان زنان خود به عدالت رفتار کنید، یک زن بیشتر نگیرید» با این حال آیا شما در عمر از یک نفر شنیدهاید که بگوید: میخواهم زن دوم بگیرم؛ اما بیم دارم که رعایت عدالت و مساوات میان آنها نکنم، بگیرم یا نگیرم؟! من که نشنیدهام! … مردم ما با علم و تصمیم اینکه به عدالت رفتار نکنند، زنان متعدد میگیرند و این کار را به نام اسلام و زیر سرپوش اسلامی انجام میدهند اینها هستند که با عمل ناهنجار خود اسلام را بدنام میکنند.”
خامساً ؛ در فروعات فقهی اعلام نظر اجتهادیِ مجتهد را نمیتوان به قیامت احاله داد تا چه برسد به ارائه نظر عقلایی و اخلاقی .
و سادساً ؛ از دیدگاه فقهی لازم است در این موضوع مطالب مهم ذیل توجه شود ؛
۱-مرحوم آیت الله آقای حکیم (ره) درکتاب ‘منهاج’ تصریح میفرمایند ؛ چنانچه زوجه درضمن عقد نکاح شرط برعدم ازدواج مجدد نماید این شرط صحیح و نافذاست و چنانچه تخلف کند و ازدواج کند محکوم به بطلان است !!!
۲- شرط میتواندصریح ویا ضمنی ویا بنایی باشد .
۳- در زمان حاضر بدون شک چنانچه از هر عروسی درضمن عقد سوال شود به یقین چنین شرطی را در اراده ارتکازی خود دارد بنابر این میتواند آن را شرط بنایی تلقی نمود.
با آرزوی تابش بیشتر انوار فقاهت و معرفت بر اندیشه های حوزوی ، و دعای سلامتی و توفیق برای حضرت آیت الله حاج آقا مصطفی محقق داماد، و اخوی معظم شان استاد ارزشمند ما در دوران سطح عالی ؛ حضرت آیت الله حاج سیدعلی آقا محقق داماد .