شفقنا- ماهواره فرانسوی-چینی «سفوم» در مارس گذشته انفجار پرانرژی گاما را که ناشی از فروپاشی یک ستاره عظیم بوده و حدود ۱۳ میلیارد سال پیش رخ داده بود، رصد کرد. این رویداد به گفته دانشمندان «بسیار نادر» و پنجمین انفجار گامای دوردست ثبتشده است.
به گزارش شفقنا؛ وبگاه روزنامه الشرق الاوسط نوشت: برتران کوردییه، رئیس علمی پروژه «سفوم» در مؤسسه فرانسوی انرژیهای جایگزین و اتمی، اعلام کرد که این انفجار از نظر کیفیت نور و اندازهگیریها بیسابقه است. مأموریت «سفوم» که در ژوئن ۲۰۲۴ آغاز شد، هدفش کشف و تعیین موقعیت پدیدههای کیهانی با قدرت فوقالعاده است.
انفجارهای گاما معمولاً پس از مرگ ستارگان عظیم یا ادغام ستارگان متراکم رخ میدهند و انرژی آنها معادل بیش از یک میلیارد میلیارد خورشید است. ماده در این انفجارها به سرعتی نزدیک به نور شتاب میگیرد، شرایطی که در زمین قابل بازتولید نیست.
کوردییه میگوید این انفجارها نقش «کاوشگر طبیعی» را دارند و نور ساطعشده از آنها میتواند ماده عبوری در مسیر خود تا زمین را روشن کند و به دانشمندان امکان مطالعه شرایط فیزیکی کیهان در مراحل اولیه را بدهد، از جمله شکلگیری اولین نسل ستارگان و تولید عناصر سنگین اولیه مانند آهن، کربن و اکسیژن.
پس از رصد انفجار در ۱۴ مارس، تیمهای دیگر تلسکوپها برای رصد نورهای پسین شامل اشعه ایکس، نور مرئی، فروسرخ و رادیویی اقدام کردند تا موقعیت دقیق منبع و طبیعت آن مشخص شود.
دانشمندان احتمال میدهند جرم ستاره فروپاشیده حدود صد برابر خورشید بوده و تیم «سفوم» امیدوار است بتواند سالانه یک یا دو مورد مشابه دیگر را رصد کند و با افزایش سرعت واکنش، کیفیت دادهها را بهبود بخشد.